Właściwości farmakodynamiczne
Virtago 16 mg

Betahistyna, substancja czynna leku Virtago, jest częściowym agonistą receptorów histaminowych H1 oraz antagonistą receptorów H3, co prowadzi do zwiększenia obrotu i uwalniania histaminy w ośrodkowym układzie nerwowym. Farmakologicznie betahistyna poprawia mikrokrążenie w uchu wewnętrznym poprzez relaksację zwieraczy przedwłośniczkowych, co skutkuje zwiększonym przepływem krwi w ślimaku oraz mózgu. Ponadto, lek hamuje generowanie impulsów iglicowych w jądrach przedsionkowych bocznym i przyśrodkowym, co redukuje nadmierną aktywność układu przedsionkowego. Mechanizmy te wspierają ośrodkową kompensację przedsionkową, przyspieszając powrót do prawidłowej funkcji przedsionka po uszkodzeniu nerwu przedsionkowego.

Właściwości farmakodynamiczne

Betahistyna, substancja czynna leku Virtago, należy do grupy farmakoterapeutycznej: Inne leki wpływające na układ nerwowy; preparaty stosowane w zawrotach głowy (kod ATC: N07CA01). Jej mechanizm działania, choć nie w pełni wyjaśniony, opiera się na kilku wiarygodnych hipotezach potwierdzonych badaniami na zwierzętach i ludziach.1

Wpływ na układ histaminergiczny

Betahistyna wykazuje złożone działanie na układ histaminergiczny. Działa jednocześnie jako częściowy agonista receptora histaminowego H1 oraz jako antagonista receptora histaminowego H3 w tkance nerwowej, przy nieistotnym wpływie na aktywność receptora H2. Poprzez blokowanie presynaptycznych receptorów H3 i hamowanie ich ekspresji, betahistyna zwiększa obrót i uwalnianie histaminy w organizmie.2

Poprawa przepływu krwi w ślimaku i mózgu

Badania farmakologiczne przeprowadzone na zwierzętach wykazały, że betahistyna powoduje poprawę krążenia krwi w prążku naczyniowym ucha wewnętrznego. Efekt ten jest prawdopodobnie wynikiem relaksacji zwieraczy przedwłośniczkowych w mikrokrążeniu ucha wewnętrznego. Dodatkowo, badania kliniczne potwierdziły, że betahistyna zwiększa przepływ krwi nie tylko w obrębie ślimaka, ale również w całym mózgu u ludzi.3

Ułatwianie kompensacji przedsionkowej

Betahistyna wykazuje zdolność do przyspieszania powrotu prawidłowej funkcji przedsionka po jednostronnym przecięciu nerwu u zwierząt. Mechanizm tego działania polega na pobudzaniu i ułatwianiu ośrodkowej kompensacji przedsionkowej. Efekt ten charakteryzuje się wzmożeniem obrotu i uwalniania histaminy i zachodzi pod wpływem antagonistycznego działania betahistyny na receptor H3. Obserwacje kliniczne potwierdziły, że czas powrotu do zdrowia po przecięciu nerwu przedsionkowego u ludzi był krótszy podczas leczenia betahistyną.4

Wpływ na generowanie impulsów w jądrach przedsionkowych

Badania wykazały, że betahistyna ma zależne od dawki działanie hamujące na generowanie impulsów iglicowych przez neurony jąder przedsionkowych bocznego i przyśrodkowego. Ta właściwość farmakodynamiczna może przyczyniać się do korzystnego wpływu terapeutycznego leku na układ przedsionkowy, co zostało potwierdzone w badaniach na zwierzętach.5

Skuteczność kliniczna

Skuteczność betahistyny została potwierdzona w badaniach klinicznych prowadzonych u pacjentów z zawrotami głowy pochodzenia przedsionkowego oraz z chorobą Ménière’a. W badaniach tych wykazano istotną poprawę zarówno w zakresie nasilenia, jak i częstości występowania napadów zawrotów głowy u leczonych pacjentów.6

Mechanizmy działania betahistyny – podsumowanie

Mechanizm działania Efekt farmakodynamiczny Konsekwencje kliniczne
Częściowy agonista receptora H1 Stymulacja receptorów histaminowych H1 Wpływ na układ histaminergiczny ośrodkowego układu nerwowego
Antagonista receptora H3 Zwiększenie obrotu i uwalniania histaminy Poprawa funkcji układu przedsionkowego
Wpływ na mikrokrążenie Relaksacja zwieraczy przedwłośniczkowych Poprawa przepływu krwi w ślimaku i całym mózgu
Działanie na jądra przedsionkowe Hamowanie generowania impulsów iglicowych Redukcja nadmiernej aktywności układu przedsionkowego
Wpływ na kompensację przedsionkową Przyspieszenie powrotu prawidłowej funkcji przedsionka Skrócenie czasu powrotu do zdrowia po uszkodzeniu układu przedsionkowego

Wszystkie powyższe mechanizmy przyczyniają się do skuteczności betahistyny w leczeniu zawrotów głowy pochodzenia przedsionkowego oraz objawów związanych z chorobą Ménière’a, w tym zmniejszenia częstości i nasilenia napadów zawrotów głowy.7

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl