Właściwości farmakodynamiczne leku Triacyt MR

Trimetazydyna dichlorowodorek, będąca substancją czynną produktu leczniczego Triacyt MR w dawce 35 mg, należy do grupy farmakoterapeutycznej określanej jako inne leki stosowane w chorobach serca i jest klasyfikowana kodem ATC: C01EB15. Preparat wykazuje działanie cytoprotekcyjne, a jego mechanizm działania oraz skuteczność kliniczna zostały potwierdzone w licznych badaniach naukowych.¹

Mechanizm działania

Trimetazydyna wykazuje działanie cytoprotekcyjne, które zostało potwierdzone zarówno w badaniach in vitro, jak i in vivo. Substancja ta chroni struktury i funkcje komórkowe różnych tkanek i narządów przed negatywnymi skutkami niedotlenienia i niedokrwienia. Jej działanie ochronne polega na zapobieganiu zmniejszeniu stężenia wewnątrzkomórkowego ATP (adenozynotrifosforanu), przedłużeniu prawidłowego funkcjonowania pompy sodowo-potasowej oraz utrzymaniu homeostazy komórkowej. Co istotne, efekty te obserwuje się głównie w mięśniu sercowym oraz narządach neurosensorycznych, przy czym trimetazydyna nie wywiera wpływu na parametry hemodynamiczne ani na naczynia krwionośne.²

Kluczowym aspektem działania farmakodynamicznego trimetazydyny jest modyfikacja procesów metabolicznych zachodzących w kardiomiocytach. Substancja ta hamuje β-oksydację kwasów tłuszczowych poprzez zablokowanie aktywności tiolazy (długołańcuchowego 3-ketoacylokoenzymu A). Mechanizm ten prowadzi do nasilenia alternatywnego szlaku energetycznego – utleniania glukozy. Jest to szczególnie korzystne w warunkach niedokrwienia, ponieważ proces utleniania glukozy wymaga mniejszego zużycia tlenu niż β-oksydacja kwasów tłuszczowych. W rezultacie dochodzi do optymalizacji procesów energetycznych w komórkach, co umożliwia utrzymanie ich prawidłowego metabolizmu pomimo niedokrwienia.³

Działanie farmakodynamiczne

U pacjentów z chorobą niedokrwienną serca trimetazydyna działa jako czynnik metaboliczny, który pozwala na zachowanie odpowiedniego wewnątrzkomórkowego stężenia wysokoenergetycznych fosforanów w mięśniu sercowym. Istotną cechą działania przeciwniedokrwiennego tej substancji jest brak jednoczesnego wpływu na parametry hemodynamiczne, co wyróżnia ją na tle innych leków stosowanych w terapii choroby niedokrwiennej serca.⁴

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Przeprowadzone badania kliniczne potwierdziły skuteczność i bezpieczeństwo stosowania trimetazydyny w leczeniu pacjentów z przewlekłą dławicą piersiową. Efektywność terapeutyczna została wykazana zarówno przy stosowaniu trimetazydyny jako jedynego leku, jak i w przypadkach, gdy korzyść ze stosowania innych produktów leczniczych przeciwniedokrwiennych była niewystarczająca.⁵

Badania kliniczne

Skuteczność kliniczna trimetazydyny została potwierdzona w szeregu randomizowanych, kontrolowanych badań klinicznych:

Badanie TRIMPOL-II

W randomizowanym, podwójnie zaślepionym, kontrolowanym placebo badaniu TRIMPOL-II, które objęło 426 pacjentów, oceniano efekty terapeutyczne trimetazydyny w dawce 60 mg/dobę dodanej do metoprololu 100 mg/dobę (podawanego w dwóch dawkach po 50 mg) przez okres 12 tygodni. Badanie wykazało statystycznie znaczącą poprawę zarówno parametrów elektrokardiograficznej próby wysiłkowej, jak i objawów klinicznych w porównaniu z placebo. Zaobserwowano następujące korzystne efekty terapeutyczne:<sup data-drug="Triacyt MR" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="W randomizowanym, podwójnie zaślepionym, kontrolowanym placebo badaniu u 426 pacjentów (TRIMPOL-II) trimetazydzina (60 mg/dobę), dodana do metoprololu 100 mg na dobę (50 mg dwa razy na dobę) podawanego przez 12 tygodni, spowodowała znaczącą statystycznie poprawę parametrów elektrokardiograficznej próby wysiłkowej oraz objawów klinicznych w porównaniu z placebo: wydłużenie całkowitego czas trwania wysiłku o 20,1 s, p=0,023, zwiększenie całkowitej wartości wykonanej pracy o 0,54 METs, p=0,001, wydłużenie czasu do obniżenia odcinka ST o 1 mm o 33,4 s, p=0,003, wydłużenie czasu do wystąpienia bólu dławicowego o 33,9 s, p6

• Wydłużenie całkowitego czasu trwania wysiłku o 20,1 s (p=0,023)
• Zwiększenie całkowitej wartości wykonanej pracy o 0,54 METs (p=0,001)
• Wydłużenie czasu do obniżenia odcinka ST o 1 mm o 33,4 s (p=0,003)
• Wydłużenie czasu do wystąpienia bólu dławicowego o 33,9 s (p<0,001)
• Zmniejszenie częstości bólów dławicowych o 0,73/tydzień (p=0,014)
• Zmniejszenie liczby przyjmowanych tabletek krótko działających azotanów o 0,63/tydzień (p=0,032)

Co istotne, wszystkie te korzystne efekty terapeutyczne wystąpiły bez wpływu na parametry hemodynamiczne pacjentów.<sup data-drug="Triacyt MR" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="W randomizowanym, podwójnie zaślepionym, kontrolowanym placebo badaniu u 426 pacjentów (TRIMPOL-II) trimetazydzina (60 mg/dobę), dodana do metoprololu 100 mg na dobę (50 mg dwa razy na dobę) podawanego przez 12 tygodni, spowodowała znaczącą statystycznie poprawę parametrów elektrokardiograficznej próby wysiłkowej oraz objawów klinicznych w porównaniu z placebo: wydłużenie całkowitego czas trwania wysiłku o 20,1 s, p=0,023, zwiększenie całkowitej wartości wykonanej pracy o 0,54 METs, p=0,001, wydłużenie czasu do obniżenia odcinka ST o 1 mm o 33,4 s, p=0,003, wydłużenie czasu do wystąpienia bólu dławicowego o 33,9 s, p7

Badanie Sellier

W kolejnym randomizowanym, podwójnie zaślepionym, kontrolowanym placebo badaniu Sellier, które objęło 223 pacjentów, oceniano efekty stosowania trimetazydyny w postaci tabletek o zmodyfikowanym uwalnianiu w dawce 35 mg (dwa razy na dobę) dodanej do atenololu 50 mg (raz na dobę) przez okres 8 tygodni. Analiza wyników wykazała, że w podgrupie 173 pacjentów, w 12 godzin po przyjęciu leku, trimetazydyna powodowała statystycznie znaczące wydłużenie czasu do obniżenia odcinka ST o 1 mm podczas próby wysiłkowej (o 34,4 s, p=0,03) w porównaniu z placebo. Ponadto, stwierdzono również istotną statystycznie różnicę w zakresie czasu do wystąpienia bólu dławicowego (p=0,049). Nie wykazano natomiast znaczących różnic między grupami pod względem innych wtórnych punktów końcowych, takich jak całkowity czas trwania wysiłku, całkowita wartość wykonanej pracy oraz kliniczne punkty końcowe.⁸

Badanie Vasco

W trwającym trzy miesiące, randomizowanym, podwójnie zaślepionym badaniu Vasco, które objęło 1962 pacjentów przyjmujących atenolol w dawce 50 mg/dobę, oceniano skuteczność dwóch dawek trimetazydyny dichlorowodorku (70 mg/dobę i 140 mg/dobę) w porównaniu z placebo. W całej populacji badanej, obejmującej zarówno pacjentów bezobjawowych, jak i objawowych, trimetazydyna nie wykazała istotnych korzyści w zakresie ocenianych punktów końcowych – zarówno ergometrycznych (całkowity czas trwania wysiłku, czas do obniżenia odcinka ST o 1 mm oraz czas do wystąpienia bólu dławicowego), jak i klinicznych.⁹

Jednakże przeprowadzona po zakończeniu badania analiza post-hoc w podgrupie pacjentów z objawami (n=1574) wykazała, że dichlorowodorek trimetazydyny w dawce 140 mg/dobę istotnie wydłużał całkowity czas trwania wysiłku (+23,8 s w porównaniu z +13,1 s po placebo; p=0,001) oraz czas do wystąpienia bólu dławicowego (+46,3 s w porównaniu z +32,5 s po placebo; p=0,005).¹⁰

Podsumowując, trimetazydyna dichlorowodorek wykazuje unikalny mechanizm działania, optymalizujący metabolizm energetyczny kardiomiocytów poprzez hamowanie β-oksydacji kwasów tłuszczowych i zwiększenie wykorzystania glukozy jako substratu energetycznego. Działanie to prowadzi do oszczędzania tlenu w komórkach mięśnia sercowego i wywiera efekt cytoprotekcyjny w warunkach niedokrwienia. Badania kliniczne potwierdzają skuteczność trimetazydyny w poprawie parametrów wysiłkowych i zmniejszeniu objawów dławicowych u pacjentów z chorobą niedokrwienną serca, szczególnie w terapii skojarzonej z beta-adrenolitykami.¹¹