Wpływ na płodność, ciążę i laktację
Topiramate Neuraxpharm 50 mg

Wpływ leku Topiramate Neuraxpharm na płodność, ciążę i laktację

Topiramat jest substancją czynną zawartą w produkcie leczniczym Topiramate Neuraxpharm, dostępnym w tabletkach powlekanych o mocy 50 mg, 100 mg i 200 mg. Lek ten stosowany jest w leczeniu padaczki oraz w profilaktyce migreny. Jako lekarz przepisujący ten lek, należy przekazać pacjentkom w wieku rozrodczym, ciężarnym lub karmiącym piersią szczegółowe informacje dotyczące potencjalnych zagrożeń oraz zaleceń związanych z jego stosowaniem.¹

Ogólne ryzyko związane z padaczką i lekami przeciwpadaczkowymi (LPP)

Leczenie padaczki u kobiet w wieku rozrodczym wymaga szczególnej uwagi. Każda kobieta planująca ciążę powinna zostać poinformowana o konieczności weryfikacji stosowanej terapii przeciwpadaczkowej. Należy podkreślić, że nagłe odstawienie leków przeciwpadaczkowych jest przeciwwskazane, gdyż może prowadzić do przełomu napadów padaczkowych, które stanowią zagrożenie zarówno dla matki, jak i rozwijającego się płodu.²

W miarę możliwości zaleca się monoterapię, ponieważ leczenie wieloma lekami przeciwpadaczkowymi może wiązać się z wyższym ryzykiem wystąpienia wad wrodzonych u płodu. Ryzyko to jest zależne od konkretnych kombinacji leków stosowanych w terapii skojarzonej.³

Ryzyko związane ze stosowaniem topiramatu

Dane przedkliniczne i kliniczne wskazują na istotne ryzyko związane ze stosowaniem topiramatu w okresie ciąży. Badania na zwierzętach laboratoryjnych (myszy, szczury, króliki) wykazały działanie teratogenne topiramatu. U szczurów zaobserwowano przenikanie topiramatu przez barierę łożyskową. Podobne zjawisko występuje u ludzi – stwierdzono porównywalne stężenia topiramatu we krwi matki i krwi pępowinowej.⁴

Dane kliniczne dotyczące wrodzonych wad rozwojowych

Na podstawie danych pochodzących z rejestru ciąż stwierdzono, że u dzieci narażonych na działanie topiramatu w okresie płodowym występuje zwiększone ryzyko wrodzonych wad rozwojowych. Dotyczy to w szczególności:⁵

• Rozszczepu wargi/podniebienia – jedna z najczęstszych wad anatomicznych związanych ze stosowaniem topiramatu
• Spodziectwa – wady rozwojowej cewki moczowej u płodów płci męskiej
• Anomalii dotyczących różnych układów organizmu – wad obejmujących różne narządy i układy

Dane z Północnoamerykańskiego Rejestru Ciąż dotyczącego leków przeciwpadaczkowych wykazały około trzykrotnie wyższą częstość występowania wrodzonych wad rozwojowych (4,3%) u dzieci matek stosujących topiramat w monoterapii w porównaniu z grupą referencyjną nieprzyjmującą leków przeciwpadaczkowych (1,4%).⁶

Co istotne, ryzyko działań teratogennych jest wyższe w przypadku terapii skojarzonej z innymi lekami przeciwpadaczkowymi w porównaniu z monoterapią topiramatem. Ryzyko to jest zależne od dawki i występuje przy wszystkich stosowanych dawkach.⁷

Należy również poinformować pacjentkę, że jeśli miała dziecko z wadą wrodzoną będąc leczoną topiramatem, to ryzyko wystąpienia wad wrodzonych w kolejnych ciążach, podczas których będzie eksponowana na ten lek, jest jeszcze wyższe.⁸

Wpływ na rozwój płodu i masę urodzeniową

Stosowanie topiramatu w ciąży wiąże się również ze zwiększonym ryzykiem innych zaburzeń rozwojowych płodu:⁹

• Niska masa urodzeniowa – stwierdzono zwiększoną częstość występowania niskiej masy urodzeniowej (poniżej 2500 gramów) w porównaniu z grupą referencyjną
• Wolniejszy rozwój płodu – zwiększona częstość wystąpienia zespołu SGA (ang. Small for Gestational Age), definiowanego jako masa ciała poniżej 10. percentyla w przeliczeniu na wiek ciążowy, z uwzględnieniem płci. Długoterminowych następstw tego zespołu nie udało się jednoznacznie określić.¹⁰

Zalecenia dla kobiet w wieku rozrodczym – leczenie padaczki

W przypadku wskazania padaczkowego, kobietom w wieku rozrodczym należy przekazać następujące informacje:¹¹

1. Należy rozważyć alternatywne opcje leczenia przeciwpadaczkowego, szczególnie jeżeli pacjentka planuje ciążę
2. Konieczne jest stosowanie wysoce skutecznej metody antykoncepcji podczas terapii topiramatem
3. Pacjentka musi być poinformowana o ryzyku związanym z niekontrolowanymi napadami padaczkowymi w ciąży oraz o potencjalnych zagrożeniach dla płodu wynikających ze stosowania topiramatu¹²
4. W przypadku planowania ciąży, zalecana jest wcześniejsza konsultacja medyczna w celu weryfikacji dotychczasowej terapii i rozważenia innych opcji leczenia¹³
5. Jeżeli pacjentka przyjmowała topiramat w pierwszym trymestrze ciąży, należy prowadzić dokładną obserwację prenatalną, ze szczególnym uwzględnieniem możliwości wystąpienia wad rozwojowych¹⁴

Zalecenia dla kobiet w wieku rozrodczym – profilaktyka migreny

W przypadku wskazania profilaktyki migreny sytuacja jest jednoznaczna – topiramat jest przeciwwskazany do stosowania w ciąży oraz u kobiet w wieku rozrodczym, które nie stosują wysoce skutecznych metod antykoncepcji.¹⁵

Karmienie piersią

Badania na modelach zwierzęcych wykazały przenikanie topiramatu do mleka. Chociaż brak jest danych z kontrolowanych badań klinicznych oceniających przenikanie topiramatu do mleka kobiecego, ograniczone dane pochodzące od pacjentek wskazują, że topiramat w znacznym stopniu przenika do mleka matki.¹⁶

U noworodków i niemowląt karmionych piersią przez matki przyjmujące topiramat zaobserwowano następujące objawy niepożądane:¹⁷

• Biegunka – zaburzenia funkcji przewodu pokarmowego
• Senność – zaburzenia czuwania i aktywności
• Drażliwość – zmiany zachowania i nastroju
• Nieprawidłowy przyrost masy ciała – zaburzenia w rozwoju fizycznym

Ze względu na wymienione działania niepożądane, lekarz powinien dokładnie przeanalizować z pacjentką stosunek korzyści do ryzyka i podjąć decyzję dotyczącą dalszego postępowania. Możliwe są dwa rozwiązania:

1. Zaniechanie karmienia piersią przy kontynuacji terapii topiramatem
2. Przerwanie lub zakończenie terapii topiramatem w celu umożliwienia karmienia piersią

Decyzja powinna uwzględniać indywidualną sytuację kliniczną pacjentki oraz potencjalne korzyści wynikające ze stosowania leku.¹⁸

Wpływ na płodność

Badania przedkliniczne przeprowadzone na modelach zwierzęcych nie wykazały niekorzystnego wpływu topiramatu na płodność. Należy jednak zauważyć, że nie określono wpływu topiramatu na płodność u ludzi. Brak jest danych klinicznych dokumentujących bezpieczeństwo leku w tym zakresie.¹⁹