Właściwości farmakodynamiczne
Tlen medyczny 99,5 %

Tlen medyczny, oznaczony kodem ATC V03AN01, zawiera minimum 99,5% (V/V) czystego tlenu i jest stosowany w celu przywrócenia prawidłowego ciśnienia parcjalnego tlenu w tkankach, co jest niezbędne dla funkcjonowania mitochondriów (minimalne wymagane ciśnienie parcjalne O2 to 1,3 kPa). Podanie tlenu zwiększa jego stężenie w pęcherzykach płucnych oraz prężność tlenu we krwi tętniczej, co poprawia utlenowanie tkanek. Efektywność tlenoterapii zależy od rodzaju hipoksji: jest najbardziej skuteczna w hipoksji hipoksycznej, gdzie bezpośrednio koryguje niską prężność tlenu we krwi.

Substancja czynna

Właściwości farmakodynamiczne tlenu medycznego

Tlen medyczny należy do grupy farmakoterapeutycznej gazów medycznych i jest oznaczony kodem ATC: V03AN01. Zawiera nie mniej niż 99,5% (V/V) tlenu (Oxygenium), występując w postaci gazu przeznaczonego do zastosowań medycznych.1

Mechanizm działania tlenoterapii

Podstawowym celem tlenoterapii jest przywrócenie prawidłowego ciśnienia tlenu w tkankach organizmu. Jest to kluczowe dla prawidłowego funkcjonowania komórek, gdyż mitochondria komórkowe do prawidłowego działania wymagają ciśnienia parcjalnego tlenu wynoszącego co najmniej 1,3 kPa. Podanie tlenu medycznego zwiększa jego stężenie we wdychanych gazach, co bezpośrednio prowadzi do podwyższenia stężenia tlenu w pęcherzykach płucnych oraz zwiększenia prężności tlenu we krwi opuszczającej płuca.2

Skuteczność tlenoterapii w różnych rodzajach hipoksji

Efektywność tlenoterapii różni się w zależności od typu hipoksji występującej u pacjenta. Poniżej przedstawiono skuteczność tej terapii w różnych rodzajach niedotlenienia:3

Rodzaj hipoksji Skuteczność tlenoterapii Mechanizm
Hipoksja hipoksyczna Najbardziej skuteczna Bezpośrednia korekta niskiej prężności tlenu we krwi
Hipoksja anemiczna Mniej skuteczna Nie zwiększa znacząco ilości tlenu przenoszonego przez hemoglobinę, zwiększa jedynie tlen rozpuszczony w osoczu
Hipoksja zastoinowa Mniej skuteczna Podobnie jak w hipoksji anemicznej – głównie wzrost tlenu rozpuszczonego w osoczu
Hipoksja histotoksyczna Nieskuteczna Problem dotyczy wykorzystania tlenu przez tkanki, nie jego dostarczania

Podawanie tlenu medycznego jest najskuteczniejsze w przypadku hipoksji hipoksycznej, która charakteryzuje się niską prężnością tlenu we krwi. W tego typu niedotlenieniu zwiększenie zawartości tlenu we wdychanym powietrzu bezpośrednio przekłada się na poprawę utlenowania tkanek.4

W przypadku hipoksji anemicznej i zastoinowej, skuteczność tlenoterapii jest ograniczona, ponieważ nie wpływa ona istotnie na ilość tlenu transportowanego przez hemoglobinę. Podanie tlenu w tych przypadkach powoduje jedynie zwiększenie ilości tlenu fizycznie rozpuszczonego w osoczu, co ma mniejsze znaczenie kliniczne.5

Tlenoterapia wykazuje praktycznie brak skuteczności w hipoksji histotoksycznej, gdzie głównym problemem jest zaburzenie zdolności komórek do wykorzystania tlenu, a nie jego dostępność w krążeniu.6

  1. 11.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl