Działania niepożądane leku Sitagliptin + Metformin hydrochloride +pharma

Profil bezpieczeństwa leku Sitagliptin + Metformin hydrochloride +pharma, zawierającego sytagliptynę i metforminę w dawkach 50 mg + 850 mg lub 50 mg + 1000 mg w postaci tabletek powlekanych, został dokładnie zbadany i udokumentowany. Choć nie prowadzono specyficznych badań klinicznych bezpośrednio tego produktu leczniczego, wykazano biorównoważność skojarzenia sytagliptyny z metforminą w postaci tabletek z jednoczesnym podawaniem tych substancji czynnych oddzielnie.¹

Ciężkie działania niepożądane

Wśród ciężkich działań niepożądanych zgłaszanych podczas terapii należy wymienić przede wszystkim zapalenie trzustki oraz reakcje nadwrażliwości. Szczególną uwagę należy zwrócić na występowanie hipoglikemii, która pojawia się znacznie częściej w terapii skojarzonej – u 13,8% pacjentów przy jednoczesnym stosowaniu pochodnych sulfonylomocznika oraz u 10,9% pacjentów przy leczeniu z użyciem insuliny.²

Działania niepożądane według częstości występowania

Działania niepożądane obserwowane podczas stosowania sytagliptyny i metforminy zostały sklasyfikowane zgodnie z terminologią MedDRA według układów i narządów. Częstość ich występowania określono według następujących kategorii:³

• Bardzo często (≥1/10)
• Często (≥1/100 do <1/10)
• Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100)
• Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000)
• Bardzo rzadko (<1/10 000)
• Częstość nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych)

Zwiększona częstość działań niepożądanych w terapii skojarzonej

Obserwacje kliniczne wykazały, że niektóre działania niepożądane występują częściej, gdy sytagliptynę i metforminę stosuje się w skojarzeniu z innymi lekami przeciwcukrzycowymi. Szczególnie istotne jest zwiększone ryzyko hipoglikemii, która pojawia się bardzo często przy jednoczesnym stosowaniu pochodnych sulfonylomocznika lub insuliny. Ponadto częściej występują: zaparcia (często przy stosowaniu z pochodnymi sulfonylomocznika), obrzęki obwodowe (często przy stosowaniu z pioglitazonem) oraz ból głowy i suchość w ustach (niezbyt często przy stosowaniu z insuliną).⁴

Działania niepożądane sytagliptyny w monoterapii

W badaniach porównujących stosowanie sytagliptyny w monoterapii (100 mg raz na dobę) z placebo odnotowano następujące działania niepożądane: ból głowy, hipoglikemia, zaparcia oraz zawroty głowy. Dodatkowo u co najmniej 5% pacjentów występowały zakażenia górnych dróg oddechowych oraz zapalenie błony śluzowej nosogardła, a także niezbyt często zapalenie kości i stawów oraz ból kończyn (z częstością >0,5% większą niż w grupie placebo).⁵

Działania niepożądane metforminy

Objawy ze strony układu pokarmowego są bardzo częstymi działaniami niepożądanymi zgłaszanymi podczas stosowania metforminy, zarówno w badaniach klinicznych jak i po wprowadzeniu leku do obrotu. Do tych objawów należą: nudności, wymioty, biegunka, ból brzucha i utrata apetytu, które najczęściej pojawiają się na początku leczenia i zazwyczaj ustępują samoistnie.⁶

Inne działania niepożądane związane ze stosowaniem metforminy to: metaliczny posmak w ustach (często), kwasica mleczanowa, zaburzenia czynności wątroby, zapalenie wątroby, pokrzywka, rumień i świąd (bardzo rzadko).⁷

Długotrwałe leczenie metforminą może prowadzić do zmniejszenia wchłaniania witaminy B12, co w bardzo rzadkich przypadkach może skutkować istotnym klinicznie niedoborem tej witaminy, objawiającym się na przykład niedokrwistością megaloblastyczną.⁸

Bezpieczeństwo stosowania u dzieci i młodzieży

Badania kliniczne skojarzenia sytagliptyny i metforminy przeprowadzone u dzieci i młodzieży z cukrzycą typu 2 w wieku 10-17 lat wykazały, że profil działań niepożądanych jest generalnie porównywalny z profilem obserwowanym u osób dorosłych. Należy jednak zauważyć, że u dzieci i młodzieży stosowanie sytagliptyny wiązało się ze zwiększonym ryzykiem hipoglikemii, niezależnie od jednoczesnego przyjmowania insuliny podstawowej.⁹

Badanie bezpieczeństwa sercowo-naczyniowego TECOS

W badaniu TECOS (ang. trial evaluating cardiovascular outcomes with sitagliptin), oceniającym wpływ sytagliptyny na układ sercowo-naczyniowy, wzięło udział 7332 pacjentów leczonych sytagliptyną w dawce 100 mg na dobę (lub 50 mg na dobę przy eGFR ≥30 i <50 mL/min/1,73 m²) oraz 7339 pacjentów otrzymujących placebo. Badanie wykazało, że całkowita częstość występowania ciężkich działań niepożądanych była podobna w obu grupach.¹⁰

Analiza pod kątem ciężkiej hipoglikemii wykazała, że wśród pacjentów stosujących wyjściowo insulinę i/lub pochodną sulfonylomocznika, częstość jej występowania wynosiła 2,7% w grupie sytagliptyny i 2,5% w grupie placebo. U pacjentów, którzy nie stosowali tych leków na początku badania, częstość ciężkiej hipoglikemii wynosiła odpowiednio 1,0% i 0,7%.¹¹

Częstość obiektywnie potwierdzonych przypadków zapalenia trzustki wynosiła 0,3% w grupie pacjentów leczonych sytagliptyną i 0,2% w grupie placebo.¹²

Tabela działań niepożądanych Sitagliptin + Metformin hydrochloride +pharma

Niebezpieczeństwa związane z działaniami niepożądanymi leku

Leczenie Sitagliptin + Metformin hydrochloride +pharma wiąże się z kilkoma szczególnie istotnymi zagrożeniami, które wymagają specjalnej uwagi klinicznej:

Kwasica mleczanowa

Kwasica mleczanowa jest bardzo rzadkim, ale poważnym powikłaniem metabolicznym związanym ze stosowaniem metforminy. Jest to stan zagrażający życiu, który wymaga natychmiastowego rozpoznania i leczenia. Ryzyko jej wystąpienia jest szczególnie wysokie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek, wątroby, w stanach hipoksji tkankowej oraz w przypadku nadużywania alkoholu.¹³

Zapalenie trzustki

Zapalenie trzustki, w tym ostre, martwicze i krwotoczne formy, stanowi jedno z najpoważniejszych działań niepożądanych związanych z przyjmowaniem sytagliptyny. Może prowadzić do ciężkich powikłań, a w skrajnych przypadkach nawet do zgonu. Częstość obiektywnie potwierdzonych przypadków zapalenia trzustki w badaniu TECOS wynosiła 0,3% w grupie pacjentów leczonych sytagliptyną i 0,2% w grupie placebo.¹⁴

Ryzyko hipoglikemii

Hipoglikemia jest częstym działaniem niepożądanym, szczególnie przy terapii skojarzonej z innymi lekami przeciwcukrzycowymi. Ryzyko jej wystąpienia znacznie wzrasta przy jednoczesnym stosowaniu pochodnych sulfonylomocznika (13,8%) lub insuliny (10,9%). U dzieci i młodzieży stosowanie sytagliptyny wiąże się ze zwiększonym ryzykiem hipoglikemii niezależnie od jednoczesnego przyjmowania insuliny podstawowej.¹⁵

Reakcje nadwrażliwości

Reakcje nadwrażliwości, w tym odpowiedzi anafilaktyczne, mogą wystąpić podczas stosowania leku. Mogą one obejmować takie objawy jak obrzęk naczynioruchowy, wysypka, pokrzywka, zapalenie naczyń skóry czy ciężkie reakcje skórne, w tym zespół Stevensa-Johnsona. Są to potencjalnie zagrażające życiu stany wymagające natychmiastowego przerwania podawania leku i wdrożenia odpowiedniego leczenia.¹⁶

Zaburzenia czynności nerek

Odnotowano przypadki zaburzeń czynności nerek aż do ostrej niewydolności nerek podczas stosowania sytagliptyny. Ryzyko to jest szczególnie istotne ze względu na fakt, że metformina jest eliminowana głównie przez nerki, a jej kumulacja w organizmie przy zaburzeniach funkcji nerek może prowadzić do kwasicy mleczanowej.¹⁷

Zaburzenia czynności wątroby

Metformina może powodować zaburzenia czynności wątroby i zapalenie wątroby, choć są to bardzo rzadkie działania niepożądane. Ze względu na rolę wątroby w metabolizmie leków i homeostazę glukozy, u pacjentów z uprzednio istniejącymi schorzeniami wątroby należy zachować szczególną ostrożność.¹⁸

Niedobór witaminy B12

Długotrwałe leczenie metforminą może prowadzić do zmniejszenia wchłaniania witaminy B12, co w rzadkich przypadkach może skutkować istotnym klinicznie niedoborem i rozwojem niedokrwistości megaloblastycznej. Jest to szczególnie ważne u pacjentów z uprzednio istniejącym niskim poziomem witaminy B12 lub czynnikami ryzyka jej niedoboru.¹⁹