Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Stosowanie tabletek antykoncepcyjnych Sibilla (2 mg dienogestu + 0,03 mg etynyloestradiolu) wiąże się z możliwością występowania różnorodnych interakcji lekowych, które mogą wpływać zarówno na skuteczność antykoncepcji, jak i na działanie innych jednocześnie stosowanych leków. W przypadku planowania terapii skojarzonej konieczne jest zapoznanie się z informacjami dotyczącymi wszystkich stosowanych produktów leczniczych w celu identyfikacji potencjalnych interakcji.¹

Interakcje farmakodynamiczne

Szczególnie istotne są interakcje z lekami przeciwwirusowymi stosowanymi w terapii wirusowego zapalenia wątroby typu C (HCV). Badania kliniczne potwierdziły, że u pacjentek leczonych schematami zawierającymi ombitaswir/parytaprewir/rytonawir i dazabuwir z rybawiryną lub bez niej, znacząco częściej obserwowano podwyższenie aktywności aminotransferaz (AlAT) do wartości ponad pięciokrotnie przekraczających górną granicę normy, jeśli jednocześnie stosowały produkty zawierające etynyloestradiol. Podobne reakcje odnotowano przy stosowaniu schematów zawierających glekaprewir/pibrentaswir lub sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir.²

Ze względu na powyższe ryzyko, pacjentki przyjmujące produkt Sibilla, które mają rozpocząć terapię przeciwwirusową z użyciem wymienionych schematów lekowych, muszą przejść na alternatywną metodę antykoncepcji (np. antykoncepcję zawierającą wyłącznie progestagen lub metodę niehormonalną) przed rozpoczęciem leczenia przeciwwirusowego. Powrót do stosowania produktu Sibilla możliwy jest dopiero po upływie dwóch tygodni od zakończenia terapii przeciwwirusowej.³

Interakcje farmakokinetyczne

Wpływ innych produktów leczniczych na działanie produktu Sibilla

Szczególnie istotne są interakcje z produktami leczniczymi indukującymi enzymy mikrosomalne, które mogą prowadzić do zwiększonego klirensu hormonów płciowych. Konsekwencją takich interakcji może być wystąpienie krwawienia śródcyklicznego i/lub zmniejszona skuteczność antykoncepcyjna.⁴

Indukcja enzymatyczna może pojawić się już po kilku dniach od rozpoczęcia leczenia, osiągając maksimum w ciągu kilku tygodni. Po zakończeniu leczenia induktorem, efekt może utrzymywać się do około 4 tygodni.⁵

Postępowanie w przypadku interakcji z induktorami enzymów zależy od czasu trwania terapii induktorem:

• Leczenie krótkotrwałe: kobiety przyjmujące leki indukujące enzymy powinny, oprócz tabletek Sibilla, stosować dodatkową metodę mechaniczną antykoncepcji przez cały okres terapii induktorem oraz przez 28 dni po jej zakończeniu. Jeżeli leczenie induktorem trwa dłużej niż jedno opakowanie Sibilla, należy rozpocząć kolejne opakowanie bezpośrednio po zakończeniu poprzedniego, bez zachowywania przerwy w stosowaniu tabletek.⁶
• Leczenie długotrwałe: u kobiet długotrwale przyjmujących leki indukujące enzymy wątrobowe zaleca się stosowanie innej, skutecznej, niehormonalnej metody antykoncepcji.⁷

Substancje zwiększające klirens złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych

Do leków zmniejszających skuteczność antykoncepcyjną produktu Sibilla poprzez indukcję enzymów należą:⁸

• Barbiturany
• Karbamazepina
• Fenytoina
• Prymidon
• Ryfampicyna
• Prawdopodobnie również: oksykarbazepina, topiramat, felbamat, gryzeofulwina
• Produkty zawierające ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum)⁹

Interakcje z lekami przeciwwirusowymi HIV/HCV

Podczas terapii inhibitorami proteazy HIV/HCV oraz nienukleozydowymi inhibitorami odwrotnej transkryptazy (NNRTI), w tym przy stosowaniu różnych skojarzeń tych leków, może dochodzić zarówno do zwiększenia, jak i zmniejszenia stężenia estrogenu lub progestagenu w osoczu, co w niektórych przypadkach może mieć istotne znaczenie kliniczne.¹⁰

W związku z tym, należy szczegółowo zapoznać się z informacjami dotyczącymi jednocześnie stosowanych leków przeciwwirusowych, aby zidentyfikować potencjalne interakcje i zastosować odpowiednie zalecenia. W przypadku wątpliwości, podczas leczenia inhibitorami proteazy lub nienukleozydowymi inhibitorami odwrotnej transkryptazy, zaleca się stosowanie dodatkowej mechanicznej metody antykoncepcji.¹¹

Substancje zmniejszające klirens złożonych doustnych środków antykoncepcyjnych

Interakcje z inhibitorami enzymatycznymi mogą prowadzić do zwiększenia stężenia hormonów w osoczu. Jednoczesne stosowanie silnych inhibitorów CYP3A4 może powodować zwiększenie stężenia estrogenu, progestagenu lub obu tych hormonów. Przykładowo, wykazano, że etorykoksyb w dawkach 60 i 120 mg/dobę zwiększa stężenie etynyloestradiolu w osoczu odpowiednio 1,4- i 1,6-krotnie przy jednoczesnym podawaniu ze złożonym doustnym środkiem antykoncepcyjnym zawierającym 35 mikrogramów etynyloestradiolu.¹²

Wpływ produktu Sibilla na działanie innych produktów leczniczych

Złożone doustne środki antykoncepcyjne, w tym Sibilla, mogą wpływać na metabolizm niektórych innych substancji czynnych. W rezultacie stężenie tych leków w osoczu i tkankach może ulec zwiększeniu (np. cyklosporyna) lub zmniejszeniu (np. lamotrygina).¹³

Na podstawie badań in vitro, dienogest w dawkach terapeutycznych zawartych w produkcie Sibilla najprawdopodobniej nie hamuje aktywności enzymów CYP.¹⁴

Badania kliniczne potwierdziły, że etynyloestradiol zawarty w preparacie hamuje klirens substratów CYP1A2, co prowadzi do niewielkiego (np. teofilina) lub umiarkowanego (np. tyzanidyna) zwiększenia ich stężeń w osoczu.¹⁵

Interakcje z badaniami laboratoryjnymi

Stosowanie hormonalnych środków antykoncepcyjnych, w tym preparatu Sibilla, może wpływać na wyniki niektórych badań laboratoryjnych, takich jak:¹⁶

• Biochemiczne parametry czynności wątroby
• Parametry funkcji tarczycy
• Parametry funkcji nadnerczy
• Parametry funkcji nerek
• Stężenie białek transportowych w osoczu (np. globuliny wiążącej kortykosteroidy)
• Stężenie frakcji lipidowych/lipoproteinowych
• Parametry metabolizmu węglowodanów
• Parametry krzepnięcia krwi i fibrynolizy

Należy podkreślić, że zmienione wartości laboratoryjne zwykle pozostają w zakresie wartości prawidłowych.¹⁷

Interakcje produktu Sibilla z alkoholem

Chociaż w charakterystyce produktu leczniczego Sibilla nie ma bezpośrednich danych dotyczących interakcji z alkoholem, należy zwrócić uwagę na kilka istotnych aspektów tej potencjalnej interakcji z klinicznego punktu widzenia:

• Alkohol może wpływać na metabolizm wątrobowy etynyloestradiolu poprzez ingerencję w aktywność enzymów cytochromu P450, co teoretycznie może zmienić stężenie hormonu w osoczu.
• Spożywanie alkoholu, szczególnie przewlekłe lub w dużych ilościach, może zwiększać ryzyko zaburzeń metabolizmu hormonów płciowych.
• Alkohol może nasilać niektóre działania niepożądane złożonych środków antykoncepcyjnych, takie jak nudności czy wymioty, co może teoretycznie prowadzić do zmniejszenia skuteczności antykoncepcji w przypadku wystąpienia wymiotów wkrótce po przyjęciu tabletki.
• Przewlekłe i intensywne spożywanie alkoholu może wpływać niekorzystnie na funkcje wątroby, co pośrednio może zaburzać metabolizm składników produktu Sibilla.

Zaleca się ostrożność i umiarkowanie w spożywaniu alkoholu podczas stosowania preparatu Sibilla, szczególnie w początkowym okresie stosowania, gdy organizm adaptuje się do działania hormonów zawartych w tabletce.

Tabela interakcji produktu Sibilla z innymi lekami