Właściwości farmakodynamiczne
Rozaprost 0,05 mg/ml

Właściwości farmakodynamiczne leku Rozaprost

Latanoprost, substancja czynna zawarta w produkcie leczniczym Rozaprost, należy do grupy farmakoterapeutycznej leków stosowanych w jaskrze i zwężających źrenice, konkretnie do analogów prostaglandyny (kod ATC: S01EE01). Jest to selektywny prostanoidowy agonista receptorów FP, który obniża ciśnienie wewnątrzgałkowe poprzez zwiększenie odpływu cieczy wodnistej. ¹

Mechanizm działania latanoprostu

U ludzi po podaniu latanoprostu obniżenie ciśnienia śródgałkowego występuje po około 3-4 godzinach, osiągając maksymalną skuteczność po 8-12 godzinach. Ważnym aspektem działania leku jest utrzymywanie się obniżonego ciśnienia śródgałkowego przez co najmniej 24 godziny. ²

Głównym mechanizmem działania, potwierdzonym zarówno w badaniach prowadzonych na zwierzętach, jak i u ludzi, jest zwiększenie odpływu naczyniówkowo-twardówkowego. U ludzi obserwuje się również pewne ułatwienie przepływu, co objawia się zmniejszeniem oporu odpływu cieczy wodnistej. ³

Istotną cechą farmakodynamiczną latanoprostu jest brak znaczącego wpływu na produkcję cieczy wodnistej. Substancja nie wywiera także wpływu na barierę krew-ciecz wodnista, co potwierdziły badania kliniczne. ⁴

Wpływ na układ naczyniowy oka

W badaniach prowadzonych na małpach wykazano, że latanoprost stosowany w dawce leczniczej nie wywierał znaczącego wpływu na wewnątrzgałkowe krążenie krwi. Należy jednak zauważyć, że podczas stosowania miejscowego może wystąpić łagodne lub umiarkowane przekrwienie spojówki lub nadtwardówki. ⁵

Badania prowadzone metodą angiografii fluoresceinowej dostarczyły dodatkowych informacji o wpływie latanoprostu na naczynia krwionośne. U małp poddanych pozatorebkowemu usunięciu soczewki długotrwała terapia tym lekiem nie wywierała wpływu na naczynia krwionośne siatkówki. ⁶

Co istotne, latanoprost nie powodował przecieku fluoresceiny do tylnego odcinka oka podczas krótkotrwałego leczenia pacjentów z pseudofakią. ⁷

Wpływ na układ sercowo-naczyniowy i oddechowy

Istotnym aspektem bezpieczeństwa stosowania latanoprostu jest brak wpływu na układ sercowo-naczyniowy oraz układ oddechowy przy stosowaniu dawek leczniczych. ⁸

Skuteczność w terapii skojarzonej

Badania kliniczne wykazały skuteczność stosowania latanoprostu nie tylko w monoterapii, ale również w leczeniu skojarzonym. Udokumentowano skuteczność połączenia z:

• agonistami receptorów beta-adrenergicznych (tymolol) ⁹
• agonistami receptorów adrenergicznych (dipiwefryna) – wykazano addytywne działanie w krótkoterminowych badaniach (1-2 tygodnie) ¹⁰
• doustnymi inhibitorami anhydrazy węglanowej (acetazolamid) – również wykazano addytywne działanie ¹¹
• agonistami cholinergicznymi (pilokarpina) – wykazano przynajmniej częściowo addytywne działanie ¹²

Skuteczność kliniczna u dzieci i młodzieży

Skuteczność latanoprostu w populacji pediatrycznej (do 18. roku życia) została potwierdzona w 12-tygodniowym badaniu klinicznym prowadzonym z podwójnie ślepą próbą. Badanie porównywało latanoprost z tymololem w grupie 107 pacjentów z nadciśnieniem śródgałkowym oraz jaskrą wieku dziecięcego. Włączano do niego noworodki urodzone po co najmniej 36. tygodniu ciąży. ¹³

Schemat dawkowania w badaniu był następujący:

• latanoprost 0,005% – aplikowany raz na dobę
• tymolol 0,5% (lub opcjonalnie 0,25% dla pacjentów poniżej 3 lat) – aplikowany dwa razy na dobę ¹⁴

Pierwszorzędowym punktem końcowym badania w zakresie skuteczności było obniżenie ciśnienia śródgałkowego po 12 tygodniach leczenia w porównaniu ze stanem wyjściowym. ¹⁵

Wyniki badania u dzieci i młodzieży

Wyniki badania wykazały, że średnie obniżenie ciśnienia wewnątrzgałkowego w grupie leczonej latanoprostem i tymololem było zbliżone. Efekt ten był podobny we wszystkich badanych grupach wiekowych:

• od 0 do <3 lat
• od 3 do <12 lat
• od 12 do 18 lat ¹⁶

Warto zaznaczyć, że dane dotyczące skuteczności w grupie wiekowej od 0 do <3 lat oparto na wynikach uzyskanych tylko u 13 pacjentów leczonych latanoprostem. U 4 dzieci z grupy wiekowej od 0 do <1 roku życia nie wykazano istotnej skuteczności. Należy podkreślić brak danych na temat stosowania u noworodków przedwcześnie urodzonych (urodzonych przed 36. tygodniem ciąży). ¹⁷

Obniżenie ciśnienia śródgałkowego u pacjentów z jaskrą pierwotną wrodzoną było zbliżone w grupach leczonych latanoprostem i tymololem. Podobne wyniki uzyskano w pozostałych podgrupach pacjentów, w tym u osób z młodzieńczą jaskrą otwartego kąta przesączania oraz jaskrą w bezsoczewkowości. ¹⁸

Efekt terapeutyczny pojawił się już po pierwszym tygodniu leczenia i utrzymywał się przez cały 12-tygodniowy okres badania, co odpowiada obserwacjom u osób dorosłych. ¹⁹

Szczegółowe wyniki badania u dzieci i młodzieży

SE: błąd standardowy średniej. Wartości oszacowano na podstawie modelu analizy kowariancji (ANCOVA). ²⁰