Interakcje leku
Roswera 20 mg
Rozuwastatyna, będąca substratem dla wątrobowych transporterów OATP1B1 i BCRP, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą znacząco zwiększać ryzyko miopatii i rabdomiolizy. Szczególnie istotne są interakcje z cyklosporyną (7,1-krotne zwiększenie AUC, przeciwwskazanie do łącznego stosowania), inhibitorami proteazy (np. atazanawir/rytonawir powodujące 3,1-krotne zwiększenie AUC, maksymalna dawka rozuwastatyny 10 mg) oraz gemfibrozylem (1,9-krotne zwiększenie AUC, maksymalna dawka 20 mg, przeciwwskazane dawki 30 i 40 mg). Inne leki, takie jak darolutamid, regorafenib czy sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir, również znacząco zwiększają ekspozycję na rozuwastatynę, co wymaga odpowiedniej modyfikacji dawkowania lub unikania jednoczesnego stosowania. W przeciwieństwie do wielu statyn, rozuwastatyna nie wykazuje istotnych interakcji z enzymami cytochromu P450, co ogranicza ryzyko interakcji metabolicznych.
- Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
- Mechanizmy interakcji rozuwastatyny
- Leki zwiększające ekspozycję na rozuwastatynę
- Cyklosporyna
- Inhibitory proteazy
- Gemfibrozyl i inne leki zmniejszające stężenie lipidów
- Ezetymib
- Leki przeciw nadkwaśności
- Erytromycyna
- Dostosowanie dawki rozuwastatyny przy interakcjach
- Tikagrelor
- Wpływ rozuwastatyny na inne leki
- Antagoniści witaminy K
- Doustne środki antykoncepcyjne
- Digoksyna
- Kwas fusydowy
- Tabela interakcji rozuwastatyny z innymi lekami
- Interakcje rozuwastatyny z alkoholem
- Wpływ na metabolizm wątrobowy
- Monitorowanie enzymów wątrobowych
- Ryzyko miopatii
- Wpływ na compliance
- Zalecenia dotyczące spożywania alkoholu podczas terapii rozuwastatyną
- Interakcje w populacjach szczególnych
Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji
Rozuwastatyna, substancja czynna produktu leczniczego Roswera, wchodzi w liczne interakcje z innymi lekami, co wymaga szczególnej uwagi ze strony personelu medycznego. Interakcje te mają charakter zarówno farmakokinetyczny jak i farmakodynamiczny i mogą znacząco wpływać na bezpieczeństwo oraz skuteczność leczenia.1
Mechanizmy interakcji rozuwastatyny
Rozuwastatyna stanowi substrat dla kilku istotnych białek transportujących, w szczególności wątrobowego transportera wychwytującego OATP1B1 oraz transportera wypływu odkomórkowego BCRP. Jednoczesne stosowanie rozuwastatyny z lekami będącymi inhibitorami tych białek transportujących prowadzi do zwiększenia stężenia rozuwastatyny w osoczu, co może skutkować zwiększonym ryzykiem rozwoju miopatii.2
W przeciwieństwie do wielu innych statyn, rozuwastatyna nie wykazuje istotnych interakcji z enzymami układu cytochromu P450. Badania in vivo i in vitro wskazują, że rozuwastatyna nie działa hamująco ani pobudzająco na izoenzymy tego układu, a ponadto enzymy te wykazują słabe powinowactwo do rozuwastatyny. Z tego względu interakcje międzylekowe wynikające z metabolizmu przy udziale cytochromu P450 nie są w przypadku rozuwastatyny istotne klinicznie.3
Leki zwiększające ekspozycję na rozuwastatynę
Istnieje szereg leków, których jednoczesne stosowanie z rozuwastatyną może prowadzić do znaczącego wzrostu jej stężenia w osoczu. W zależności od stopnia nasilenia tej interakcji, konieczna może być modyfikacja dawkowania rozuwastatyny lub nawet przeciwwskazanie do łącznego stosowania.4
Cyklosporyna
Jednoczesne stosowanie rozuwastatyny i cyklosporyny powoduje około 7-krotne zwiększenie pola powierzchni pod krzywą (AUC) rozuwastatyny w porównaniu z powierzchnią pola stwierdzaną u zdrowych ochotników. Interakcja ta ma istotne znaczenie kliniczne, dlatego rozuwastatyna jest przeciwwskazana u pacjentów przyjmujących jednocześnie cyklosporynę. Co ważne, jednoczesne stosowanie tych leków nie wpływa na stężenie cyklosporyny w osoczu.5
Inhibitory proteazy
Jednoczesne stosowanie rozuwastatyny i inhibitorów proteazy może znacząco zwiększać ekspozycję na rozuwastatynę. Dokładny mechanizm tej interakcji nie został w pełni wyjaśniony. W badaniach farmakokinetycznych wykazano, że jednoczesne zastosowanie rozuwastatyny w dawce 10 mg oraz leku złożonego zawierającego 300 mg atazanawiru i 100 mg rytonawiru powodowało odpowiednio około trzykrotne i siedmiokrotne zwiększenie AUC i Cmax dla rozuwastatyny.6
Łączne stosowanie rozuwastatyny z inhibitorami proteazy wymaga szczególnej ostrożności. Jednoczesne stosowanie rozuwastatyny oraz niektórych połączeń inhibitorów proteazy można rozważyć po dokładnej analizie konieczności modyfikacji dawki rozuwastatyny, z uwzględnieniem spodziewanego zwiększenia ekspozycji na statynę.7
Gemfibrozyl i inne leki zmniejszające stężenie lipidów
Jednoczesne stosowanie rozuwastatyny i gemfibrozylu powoduje 2-krotne zwiększenie maksymalnego stężenia rozuwastatyny (Cmax) oraz powierzchni pola pod krzywą (AUC). W przypadku konieczności takiego połączenia, należy rozpoczynać leczenie od dawki 5 mg rozuwastatyny.8
Choć nie przewiduje się istotnych interakcji farmakokinetycznych między rozuwastatyną a fenofibratem, należy pamiętać o możliwości wystąpienia interakcji farmakodynamicznych. Jednoczesne stosowanie inhibitorów reduktazy HMG-CoA (takich jak rozuwastatyna) oraz gemfibrozylu, fenofibratu lub innych leków z grupy fibratów, a także niacyny (kwasu nikotynowego) w dawce zmniejszającej stężenie lipidów (1 g na dobę lub większej) zwiększa ryzyko wystąpienia miopatii, prawdopodobnie dlatego, że leki te same mogą powodować miopatię.9
Ze względu na to ryzyko, jednoczesne stosowanie leków z grupy fibratów i rozuwastatyny w dawce 30 mg i 40 mg jest przeciwwskazane.10
Ezetymib
Jednoczesne stosowanie 10 mg rozuwastatyny i 10 mg ezetymibu powoduje 1,2-krotne zwiększenie AUC dla rozuwastatyny u pacjentów z hipercholesterolemią. Chociaż wzrost ten jest stosunkowo niewielki, nie można wykluczyć interakcji farmakodynamicznej między rozuwastatyną a ezetymibem pod względem występowania działań niepożądanych.11
Leki przeciw nadkwaśności
Jednoczesne stosowanie rozuwastatyny i zawiesin zmniejszających kwaśność soku żołądkowego zawierających wodorotlenek glinu i magnezu powoduje zmniejszenie stężenia rozuwastatyny w osoczu mniej więcej o 50%. Efekt ten jest mniej nasilony, gdy leki zobojętniające są przyjmowane 2 godziny po zastosowaniu rozuwastatyny. Kliniczne znaczenie tej interakcji nie zostało jednoznacznie określone.12
Erytromycyna
Jednoczesne stosowanie rozuwastatyny i erytromycyny powoduje zmniejszenie powierzchni pola pod krzywą AUC rozuwastatyny o 20% i stężenia maksymalnego Cmax rozuwastatyny o 30%. Ta interakcja może być spowodowana zwiększeniem motoryki przewodu pokarmowego po zastosowaniu erytromycyny.13
Dostosowanie dawki rozuwastatyny przy interakcjach
W przypadku konieczności jednoczesnego stosowania rozuwastatyny z lekami zwiększającymi jej ekspozycję ogólnoustrojową, konieczne może być dostosowanie dawki statyny. Jeżeli spodziewane zwiększenie ekspozycji (AUC) jest około 2-krotne lub większe, zaleca się rozpoczęcie leczenia od dawki 5 mg rozuwastatyny raz na dobę. Maksymalna dawka dobowa rozuwastatyny powinna zostać dostosowana w taki sposób, aby spodziewana ekspozycja na lek nie przekroczyła ekspozycji obserwowanej przy stosowaniu dawki dobowej 40 mg rozuwastatyny przyjmowanej bez wchodzących w interakcje leków.14
Przykładowo, przy jednoczesnym stosowaniu z gemfibrozylem (który powoduje 1,9-krotne zwiększenie ekspozycji) maksymalna dawka rozuwastatyny powinna wynosić 20 mg, a w przypadku łączenia z atazanawirem/rytonawirem (zwiększenie 3,1-krotne) – 10 mg.15
Tikagrelor
Tikagrelor może wpływać na nerkowe wydalanie rozuwastatyny, zwiększając ryzyko jej akumulacji. Choć dokładny mechanizm tej interakcji nie jest w pełni poznany, w niektórych przypadkach równoczesne stosowanie tikagreloru i rozuwastatyny prowadziło do pogorszenia czynności nerek, wzrostu aktywności CPK (kinaza fosfokreatynowa) i rabdomiolizy.16
Wpływ rozuwastatyny na inne leki
Rozuwastatyna może również wpływać na działanie innych jednocześnie stosowanych leków, co również wymaga uwagi podczas planowania terapii skojarzonej.17
Antagoniści witaminy K
Podobnie jak w przypadku innych inhibitorów reduktazy HMG-CoA, rozpoczęcie leczenia rozuwastatyną lub zwiększenie jej dawki u pacjentów jednocześnie przyjmujących antagonistów witaminy K (np. warfarynę lub inne leki przeciwzakrzepowe z grupy kumaryn) może powodować zwiększenie międzynarodowego wskaźnika znormalizowanego (INR). Z kolei zmniejszenie dawki lub odstawienie rozuwastatyny może prowadzić do zmniejszenia wartości INR. W takich przypadkach zaleca się odpowiednią kontrolę parametrów krzepnięcia.18
Doustne środki antykoncepcyjne
Jednoczesne stosowanie rozuwastatyny i doustnych środków antykoncepcyjnych powoduje zwiększenie AUC etynyloestradiolu i norgestrelu odpowiednio o 26% i 34%. Te zmiany farmakokinetyczne należy uwzględnić przy ustalaniu dawki środka antykoncepcyjnego.19
Brak jest danych farmakokinetycznych dotyczących jednoczesnego stosowania rozuwastatyny i hormonalnej terapii zastępczej, dlatego nie można wykluczyć występowania podobnego działania jak podczas jednoczesnego stosowania ze środkami antykoncepcyjnymi. Warto jednak podkreślić, że leki te były stosowane jednocześnie i dobrze tolerowane przez wiele pacjentek biorących udział w badaniach klinicznych.20
Digoksyna
Na podstawie przeprowadzonych badań dotyczących interakcji można stwierdzić, że nie występują klinicznie istotne interakcje między rozuwastatyną a digoksyną.21
Kwas fusydowy
Jednoczesne stosowanie kwasu fusydowego o działaniu ogólnym i statyn, w tym rozuwastatyny, może zwiększać ryzyko miopatii, włącznie z rabdomiolizą. Mechanizm tej interakcji nie jest jeszcze w pełni poznany. U pacjentów otrzymujących kwas fusydowy o działaniu ogólnym należy przerwać leczenie rozuwastatyną na cały okres stosowania kwasu fusydowego. Warto podkreślić, że odnotowano przypadki rabdomiolizy (w tym przypadki śmiertelne) u pacjentów jednocześnie przyjmujących statyny i kwas fusydowy.22
Tabela interakcji rozuwastatyny z innymi lekami
Poniżej przedstawiono tabelę zawierającą najważniejsze interakcje rozuwastatyny z innymi lekami, uszeregowane według stopnia wpływu na ekspozycję na rozuwastatynę (AUC).23
| Lek lub grupa leków | Schemat dawkowania | Wpływ na ekspozycję rozuwastatyny | Poziom istotności klinicznej | Zalecenia |
|---|---|---|---|---|
| Sofosbuwir/welpataswir/woksylaprewir | 400 mg-100 mg-100 mg + woksylaprewir (100 mg) OD, 15 dni | 7,4-krotne ↑ | Bardzo wysoki | Unikać jednoczesnego stosowania lub znacząco zmniejszyć dawkę rozuwastatyny |
| Cyklosporyna | 75 mg BID do 200 mg BID, przez 6 miesięcy | 7,1-krotne ↑ | Bardzo wysoki | Jednoczesne stosowanie przeciwwskazane |
| Darolutamid | 600 mg BID, przez 5 dni | 5,2-krotne ↑ | Bardzo wysoki | Znaczące zmniejszenie dawki rozuwastatyny |
| Regorafenib | 160 mg OD, przez 14 dni | 3,8-krotne ↑ | Wysoki | Znaczące zmniejszenie dawki rozuwastatyny |
| Atazanawir/rytonawir | 300 mg/100 mg OD, przez 8 dni | 3,1-krotne ↑ | Wysoki | Max. dawka rozuwastatyny 10 mg |
| Welpataswir | 100 mg OD | 2,7-krotne ↑ | Wysoki | Zmniejszenie dawki rozuwastatyny |
| Ombitaswir/parytaprewir/rytonawir/dazabuwir | 25 mg/150 mg/100 mg OD/400 mg BID, przez 14 dni | 2,6-krotne ↑ | Wysoki | Zmniejszenie dawki rozuwastatyny |
| Grazoprewir/elbaswir | 200 mg/50 mg OD, przez 11 dni | 2,3-krotne ↑ | Umiarkowany do wysokiego | Zmniejszenie dawki rozuwastatyny |
| Glekaprewir/pibrentaswir | 400 mg/120 mg OD, przez 7 dni | 2,2-krotne ↑ | Umiarkowany do wysokiego | Zmniejszenie dawki rozuwastatyny |
| Lopinawir/rytonawir | 400 mg/100 mg BID, przez 17 dni | 2,1-krotne ↑ | Umiarkowany do wysokiego | Zmniejszenie dawki rozuwastatyny |
| Klopidogrel | 300 mg dawka nasycająca, następnie 75 mg po 24h | 2-krotne ↑ | Umiarkowany | Rozpoczęcie od dawki 5 mg rozuwastatyny |
| Gemfibrozyl | 600 mg BID, przez 7 dni | 1,9-krotne ↑ | Umiarkowany | Max. dawka rozuwastatyny 20 mg, przeciwwskazany z dawkami 30 i 40 mg |
| Eltrombopag | 75 mg OD, przez 5 dni | 1,6-krotne ↑ | Niski do umiarkowanego | Zachować ostrożność |
| Darunawir/rytonawir | 600 mg/100 mg BID, przez 7 dni | 1,5-krotne ↑ | Niski do umiarkowanego | Zachować ostrożność |
| Typranawir/rytonawir | 500 mg/200 mg BID, przez 11 dni | 1,4-krotne ↑ | Niski | Zachować ostrożność |
| Dronedaron | 400 mg BID | 1,4-krotne ↑ | Niski | Zachować ostrożność |
| Itrakonazol | 200 mg OD, przez 5 dni | 1,4-krotne ↑ | Niski | Zachować ostrożność |
| Ezetymib | 10 mg OD, przez 14 dni | 1,2-krotne ↑ | Niski | Monitorować pod kątem działań niepożądanych |
| Erytromycyna | 500 mg QID, przez 7 dni | 20% ↓ | Niski | Brak specjalnych zaleceń |
| Baicalin | 50 mg TID, przez 14 dni | 47% ↓ | Umiarkowany | Rozważyć zwiększenie dawki rozuwastatyny |
Należy podkreślić, że następujące produkty lecznicze/skojarzenia nie miały klinicznie istotnego wpływu na współczynnik AUC rozuwastatyny podczas jednoczesnego podawania: aleglitazar 0,3 mg przez 7 dni; fenofibrat 67 mg trzy razy/dobę przez 7 dni; flukonazol 200 mg raz/dobę przez 11 dni; fosamprenawir 700 mg/rytonawir 100 mg dwa razy/dobę przez 8 dni; ketokonazol 200 mg dwa razy/dobę przez 7 dni; ryfampina 450 mg raz/dobę przez 7 dni; sylimaryna 140 mg trzy razy/dobę przez 5 dni.24
Interakcje rozuwastatyny z alkoholem
Bezpośrednie interakcje farmakokinetyczne pomiędzy rozuwastatyną a alkoholem nie zostały dotychczas szczegółowo zbadane i opisane w dostępnej literaturze naukowej. Jednakże, z punktu widzenia bezpieczeństwa pacjenta, należy uwzględnić kilka istotnych aspektów:
Wpływ na metabolizm wątrobowy
Zarówno rozuwastatyna jak i alkohol są metabolizowane w wątrobie. Rozuwastatyna, podobnie jak inne statyny, może wykazywać potencjalną hepatotoksyczność, a alkohol w nadmiernych ilościach również wywiera szkodliwy wpływ na funkcje wątroby. Jednoczesne stosowanie może teoretycznie zwiększać ryzyko uszkodzenia tego narządu, szczególnie u pacjentów z istniejącymi wcześniej zaburzeniami jego funkcji.
Monitorowanie enzymów wątrobowych
U pacjentów stosujących rozuwastatynę i jednocześnie spożywających alkohol wskazane jest regularne monitorowanie parametrów funkcji wątroby, zwłaszcza aktywności transaminaz (ALT, AST). Nieprawidłowe wyniki badań mogą wskazywać na konieczność modyfikacji terapii lub całkowitego odstawienia alkoholu.
Ryzyko miopatii
Alkohol może zwiększać ryzyko wystąpienia miopatii związanej ze stosowaniem statyn, w tym rabdomiolizy. Mechanizm tego działania nie jest w pełni poznany, ale może wynikać z bezpośredniego wpływu alkoholu na tkankę mięśniową oraz z wzmocnienia potencjalnych działań niepożądanych rozuwastatyny.
Wpływ na compliance
Spożywanie alkoholu może zmniejszać adherencję pacjentów do zaleconej terapii, co może skutkować zmniejszoną skutecznością leczenia hipercholesterolemii. Ponadto regularne spożywanie alkoholu może prowadzić do podwyższenia stężenia triglicerydów, co może częściowo zniwelować korzystne działanie rozuwastatyny.
Zalecenia dotyczące spożywania alkoholu podczas terapii rozuwastatyną
Zaleca się ostrożność podczas spożywania alkoholu w trakcie terapii rozuwastatyną. Pacjenci powinni być poinformowani o potencjalnym zwiększeniu ryzyka działań niepożądanych, a także o możliwym negatywnym wpływie alkoholu na skuteczność terapii hipercholesterolemii. W przypadku pacjentów z czynnikami ryzyka rozwoju miopatii (podeszły wiek, niedoczynność tarczycy, zaburzenia funkcji nerek lub wątroby) oraz u osób stosujących wysokie dawki rozuwastatyny (30-40 mg) zaleca się znaczące ograniczenie lub całkowite zaprzestanie spożywania alkoholu.
Interakcje w populacjach szczególnych
Dzieci i młodzież
Warto zaznaczyć, że badania interakcji z rozuwastatyną przeprowadzono jedynie u pacjentów dorosłych. Zakres i stopień interakcji rozuwastatyny u dzieci i młodzieży nie są w pełni poznane, co wymaga szczególnej ostrożności przy stosowaniu tego leku u młodszych pacjentów.25
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania