Przedawkowanie
Ristidic 3 mg

Przedawkowanie leku Ristidic

Przedawkowanie rywastygminy (substancji czynnej leku Ristidic) może prowadzić do szeregu objawów klinicznych o różnym nasileniu, od łagodnych do potencjalnie zagrażających życiu. Znajomość objawów przedawkowania oraz właściwego postępowania jest kluczowa dla personelu medycznego, szczególnie biorąc pod uwagę mechanizm działania rywastygminy jako inhibitora acetylocholinoesterazy.¹

Kliniczna manifestacja przedawkowania

Objawy przedawkowania rywastygminy wynikają głównie z nadmiernej stymulacji układu cholinergicznego. Należy pamiętać, że manifestacja kliniczna może obejmować zarówno objawy muskarynowe, jak i nikotynowe, w zależności od stopnia przedawkowania.²

W przypadkach umiarkowanego zatrucia rywastygminą obserwuje się przede wszystkim objawy muskarynowe, do których należą:³

• Zmiany oczne – zwężenie źrenic (mioza)
• Zmiany naczyniowe – zaczerwienienie twarzy, niedociśnienie
• Zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego – ból brzucha, nudności, wymioty, biegunka, nadmierne ślinienie się
• Zaburzenia ze strony układu krążenia – bradykardia
• Zaburzenia ze strony układu oddechowego – skurcz oskrzeli, zwiększona ilość wydzieliny z oskrzeli
• Zaburzenia ze strony układu moczowego – mimowolne oddawanie moczu
• Inne – nadmierne pocenie się, łzawienie, mimowolne oddawanie stolca

W przypadku cięższego zatrucia mogą wystąpić objawy nikotynowe, które mogą stanowić bezpośrednie zagrożenie życia:⁴

• Zaburzenia nerwowo-mięśniowe – osłabienie mięśni, drżenie pęczkowe mięśni
• Zaburzenia neurologiczne – drgawki
• Zaburzenia oddechowe – zatrzymanie oddychania (mogące prowadzić do zgonu)

Ponadto, na podstawie danych po wprowadzeniu produktu do obrotu, zidentyfikowano dodatkowe objawy, które mogą wystąpić w przypadku przedawkowania:⁵

• Zaburzenia neurologiczne – zawroty głowy, drżenie, bóle głowy, senność, stany splątania, omamy
• Zaburzenia ze strony układu krążenia – nadciśnienie (w przeciwieństwie do niedociśnienia obserwowanego w objawach muskarynowych)
• Objawy ogólne – złe samopoczucie

Tabela objawów przedawkowania

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Wybór odpowiedniego postępowania terapeutycznego w przypadku przedawkowania rywastygminy zależy od nasilenia objawów oraz stanu klinicznego pacjenta.⁶

Przedawkowanie bezobjawowe

W przypadku bezobjawowego przedawkowania należy:⁷

1. Przerwać podawanie rywastygminy na okres 24 godzin (okres ten wynika z farmakokinetyki leku – okres półtrwania rywastygminy w osoczu wynosi około 1 godziny, natomiast hamowanie acetylocholinoesterazy utrzymuje się przez około 9 godzin)
2. Obserwować pacjenta pod kątem pojawienia się objawów przedawkowania
3. Po 24 godzinach, w przypadku braku objawów, można rozważyć ponowne włączenie leczenia

Przedawkowanie z objawami nudności i wymiotów

Jeżeli przedawkowaniu towarzyszą nasilone nudności i wymioty, należy:⁸

1. Rozważyć podanie leków przeciwwymiotnych
2. Zapewnić odpowiednie nawodnienie pacjenta
3. Monitorować stan kliniczny pod kątem pojawienia się innych objawów przedawkowania

Przedawkowanie z innymi objawami

W przypadku wystąpienia innych działań niepożądanych należy zastosować odpowiednie leczenie objawowe, dostosowane do rodzaju i nasilenia nieprawidłowości.⁹

Ciężkie przedawkowanie

W przypadku ciężkiego przedawkowania, charakteryzującego się nasilonymi objawami cholinergicznymi, w szczególności nikotynowymi, postępowanie obejmuje:¹⁰

1. Podanie siarczanu atropiny jako swoistej odtrutki:
   • Dawka początkowa: 0,03 mg/kg masy ciała dożylnie
   • Kolejne dawki ustala się na podstawie odpowiedzi klinicznej pacjenta
2. Wdrożenie intensywnej opieki medycznej w zależności od stanu pacjenta:
   • Monitoring funkcji życiowych
   • Wspomaganie oddychania w przypadku niewydolności oddechowej
   • Leczenie drgawek, jeśli występują

Należy podkreślić, że nie zaleca się stosowania skopolaminy jako odtrutki w przypadku przedawkowania rywastygminy.¹¹

Warto zaznaczyć, że w większości przypadków przypadkowego przedawkowania nie obserwowano żadnych klinicznie istotnych objawów, a u prawie wszystkich tych pacjentów możliwe było kontynuowanie leczenia rywastygminą po 24 godzinach od przedawkowania.¹²