Działania niepożądane
Ovestin 2 mg

Działania niepożądane leku Ovestin

Lek Ovestin, zawierający jako substancję czynną 2 mg estriolu, może powodować szereg działań niepożądanych, które należy uwzględnić podczas prowadzenia terapii. Działania te mogą wystąpić z różną częstotliwością i nasileniem u pacjentek stosujących ten preparat w ramach hormonalnej terapii zastępczej (HTZ).¹

Typowe działania niepożądane

Podczas stosowania estriolu mogą wystąpić reakcje, które zazwyczaj mają charakter przejściowy, ale mogą również wskazywać na zastosowanie zbyt dużej dawki leku.² Najczęściej zgłaszane działania niepożądane obejmują:

• Zaburzenia metabolizmu i odżywiania: zatrzymanie płynów w organizmie
• Zaburzenia żołądka i jelit: nudności
• Zaburzenia układu rozrodczego i piersi: dyskomfort i ból piersi, pomenopauzalne plamienie z dróg rodnych, wydzielina z szyjki macicy
• Zaburzenia ogólne: objawy grypopodobne³

Dodatkowe działania niepożądane związane z leczeniem estrogenowo-progestagenowym

Oprócz wyżej wymienionych, u pacjentek stosujących hormonalną terapię zastępczą mogą wystąpić również następujące działania niepożądane:

• Zapalenie pęcherzyka żółciowego
• Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej: ostuda, rumień wielopostaciowy, rumień guzowaty, plamica naczyniowa
• Prawdopodobna demencja u pacjentek w wieku powyżej 65 lat⁴

Poważne zagrożenia związane ze stosowaniem leku

Ryzyko raka piersi

Terapia estrogenowo-progestagenowa wiąże się ze zwiększonym ryzykiem raka piersi, co jest szczególnie istotne w przypadku długotrwałego stosowania. Badania wykazały, że ryzyko to jest mniejsze w przypadku stosowania terapii wyłącznie estrogenowej, jak ma to miejsce w przypadku leku Ovestin, niż przy terapii złożonej estrogenowo-progestagenowej.⁵

Poziom ryzyka zależy od czasu trwania leczenia. Według metaanalizy prospektywnych badań epidemiologicznych, dodatkowe ryzyko raka piersi po 5 latach leczenia u kobiet z BMI równym 27 kg/m² wynosi:⁶

*Na podstawie wyjściowej zapadalności w Anglii w 2015 r. u kobiet z BMI równym 27 (kg/m²).

Po 10 latach leczenia oszacowane dodatkowe ryzyko raka piersi wynosi:⁷

*Na podstawie wyjściowej zapadalności w Anglii w 2015 r. u kobiet z BMI równym 27 (kg/m²).

Amerykańskie badania WHI (Women’s Health Initiative) wykazały następujące dodatkowe ryzyko wystąpienia raka piersi po 5 latach stosowania HTZ:⁸

*Badanie WHI u kobiet po histerektomii, które nie wykazało zwiększonego ryzyka raka piersi.
‡W przypadku ograniczenia analizy do kobiet, które nie przyjmowały HTZ przed badaniem, nie obserwowano zwiększonego ryzyka podczas pierwszych 5 lat leczenia: po 5 latach ryzyko było większe niż u kobiet nieleczonych.

Ryzyko raka endometrium

U kobiet po menopauzie z zachowaną macicą, niestosujących HTZ, ryzyko wystąpienia raka endometrium wynosi 5 na każde 1000 kobiet. Stosowanie wyłącznie estrogenowej HTZ, bez dodatku progestagenu, nie jest zalecane u kobiet z zachowaną macicą ze względu na znacząco zwiększone ryzyko raka endometrium.⁹

Badania epidemiologiczne wykazały, że w zależności od czasu stosowania wyłącznie estrogenów i dawki estrogenu, zwiększenie ryzyka wystąpienia raka endometrium wynosi od 5 do 55 dodatkowych, zdiagnozowanych przypadków na każde 1000 kobiet w wieku od 50 do 65 lat.¹⁰

Włączenie progestagenu do leczenia wyłącznie estrogenami przez przynajmniej 12 dni w cyklu może zapobiec wzrostowi tego ryzyka. W badaniu Million Women Study stosowanie przez pięć lat złożonej (sekwencyjnej lub ciągłej) HTZ nie zwiększyło ryzyka raka endometrium [RR 1,0 (0,8 do 1,2)].¹¹

Ryzyko raka jajnika

Stosowanie wyłącznie estrogenowej HTZ lub złożonej estrogenowo-progestagenowej HTZ wiąże się z nieznacznie zwiększonym ryzykiem rozpoznania raka jajnika. Metaanaliza 52 badań epidemiologicznych wykazała zwiększone ryzyko nowotworu jajnika u kobiet aktualnie stosujących HTZ w porównaniu do kobiet, które nigdy nie stosowały HTZ (RW 1,43%, 95% PU 1,31-1,56).¹²

U kobiet w wieku od 50 do 54 lat stosowanie HTZ przez 5 lat może spowodować 1 dodatkowe rozpoznanie raka jajnika na 2000 stosujących. Wśród kobiet w wieku od 50 do 54 lat, które nie stosują HTZ, rak jajnika zostanie rozpoznany w okresie 5 lat u 2 na 2000 kobiet.¹³

Ryzyko żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej

Stosowanie HTZ powoduje 1,3-3-krotne zwiększenie względnego ryzyka wystąpienia żylnej choroby zakrzepowo-zatorowej (ŻChZZ), tzn. zakrzepicy żył głębokich lub zatorowości płucnej. Wystąpienie takiego zdarzenia jest bardziej prawdopodobne w pierwszym roku stosowania hormonalnej terapii zastępczej.¹⁴

Badania WHI wykazały następujące dodatkowe ryzyko ŻChZZ po 5 latach stosowania HTZ:¹⁵

*Badanie u kobiet po histerektomii.

Ryzyko choroby wieńcowej

U kobiet w wieku powyżej 60 lat stosujących HTZ estrogenowo-progestagenową, ryzyko wystąpienia choroby wieńcowej jest nieznacznie podwyższone.¹⁶

Ryzyko udaru niedokrwiennego

Stosowanie estrogenowej i złożonej estrogenowo-progestagenowej HTZ jest związane z 1,5-krotnym zwiększeniem względnego ryzyka udaru niedokrwiennego. Ryzyko udaru krwotocznego nie jest zwiększone podczas stosowania HTZ.¹⁷

Względne ryzyko nie zależy od wieku czy czasu stosowania HTZ. Jednakże ryzyko wyjściowe jest silnie zależne od wieku. Całkowite ryzyko wystąpienia udaru u kobiet stosujących HTZ zwiększa się z wiekiem.¹⁸

Połączone badania WHI wykazały następujące dodatkowe ryzyko wystąpienia udaru niedokrwiennego po 5 latach stosowania HTZ:¹⁹

*nie dokonano rozróżnienia pomiędzy udarem niedokrwiennym i krwotocznym.

Przedawkowanie

Toksyczność ostra estriolu u zwierząt jest bardzo mała. Z tego powodu po jednorazowym przyjęciu kilku tabletek jednocześnie nie należy spodziewać się wystąpienia poważnych objawów toksycznych.²⁰

W przypadku ostrego przedawkowania mogą wystąpić:

• Nudności
• Wymioty
• Krwawienie u kobiet

²¹

Brak jest specyficznego antidotum na przedawkowanie estriolu. W razie potrzeby należy zastosować leczenie objawowe.²²

Zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: 22 49-21-301, faks: 22 49-21-309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl²³

Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.²⁴