Właściwości farmakokinetyczne
Omeprazole Noridem 40 mg

Właściwości farmakokinetyczne Omeprazole Noridem

Omeprazole Noridem 40 mg, dostępny w postaci proszku do sporządzania roztworu do infuzji, wykazuje charakterystyczne właściwości farmakokinetyczne, które determinują jego działanie w organizmie. Każda fiolka zawiera 40 mg omeprazolu w postaci 42,6 mg soli sodowej omeprazolu, a po odtworzeniu 1 ml roztworu zawiera 0,4 mg omeprazolu (0,426 mg soli sodowej omeprazolu). ¹

Dystrybucja

Po podaniu omeprazolu obserwuje się jego charakterystyczną dystrybucję w organizmie. Objętość dystrybucji u osób zdrowych wynosi około 0,3 l/kg masy ciała, co wskazuje na umiarkowane przenikanie leku do tkanek. Istotną cechą omeprazolu jest jego wysoki stopień wiązania z białkami osocza, wynoszący 97%. ²

Metabolizm

Omeprazol podlega kompleksowym procesom metabolicznym w organizmie. Lek jest całkowicie metabolizowany przez układ cytochromu P450 (CYP). Procesy te charakteryzują się zróżnicowaną intensywnością w zależności od specyficznych izoenzymów zaangażowanych w biotransformację omeprazolu. ³

W metabolizmie omeprazolu uczestniczą głównie dwa izoenzymy:

• CYP2C19 – odpowiedzialny za znaczną część metabolizmu, prowadzi do powstania hydroksyomeprazolu (główny metabolit w osoczu)
• CYP3A4 – odpowiedzialny za powstawanie sulfonu omeprazolu

⁴

Ważną cechą metabolizmu omeprazolu jest jego wysokie powinowactwo do izoenzymu CYP2C19, co stwarza możliwość hamowania kompetycyjnego oraz potencjalnych interakcji metabolicznych z innymi substratami dla tego izoenzymu. Natomiast ze względu na niskie powinowactwo do CYP3A4, omeprazol nie hamuje metabolizmu innych substratów tego izoenzymu. Co istotne, omeprazol nie wykazuje wpływu hamującego na główne enzymy cytochromu P. ⁵

Polimorfizm metaboliczny

Istotnym aspektem farmakokinetyki omeprazolu jest występowanie polimorfizmu genetycznego w zakresie aktywności izoenzymu CYP2C19. U około 3% populacji kaukaskiej oraz u 15-20% populacji azjatyckiej występuje brak czynnego enzymu CYP2C19, co klasyfikuje te osoby jako słabo metabolizujące. ⁶

U osób słabo metabolizujących, metabolizm omeprazolu jest prawdopodobnie katalizowany głównie przez CYP3A4. Konsekwencją tego jest znaczące zwiększenie ekspozycji na lek, co odzwierciedlają następujące parametry farmakokinetyczne:

• Średnia wartość AUC (pole pod krzywą stężenia w czasie) jest 5-10 razy większa u osób słabo metabolizujących niż u osób z czynną postacią enzymu CYP2C19 (silnie metabolizujących)
• Średnie wartości maksymalnego stężenia w osoczu są 3-5 razy większe u osób słabo metabolizujących

Należy podkreślić, że te różnice w parametrach farmakokinetycznych nie mają wpływu na zalecane dawkowanie omeprazolu. ⁷

Eliminacja

Całkowity klirens osoczowy omeprazolu wynosi około 30-40 l/godz. po podaniu pojedynczej dawki. Okres półtrwania omeprazolu w osoczu zazwyczaj nie przekracza jednej godziny, zarówno po podaniu pojedynczej dawki, jak i po powtarzanym podawaniu pojedynczej dawki dobowej. ⁸

Charakterystyczną cechą farmakokinetyki omeprazolu jest jego całkowite usuwanie z osocza pomiędzy kolejnymi dawkami, bez tendencji do kumulowania się przy dawkowaniu raz na dobę. Drogi eliminacji omeprazolu obejmują:

• Około 80% podanej dawki jest wydalane z moczem w postaci metabolitów
• Pozostała część wydalana jest w kale, głównie z żółcią

⁹

Liniowość/nieliniowość farmakokinetyki

Istotną właściwością farmakokinetyczną omeprazolu jest nieliniowa zależność między dawką a ekspozycją przy wielokrotnym podaniu. AUC (pole pod krzywą stężenia w czasie) dla omeprazolu zwiększa się w okresie podawania powtarzanych dawek. Wzrost ten ma charakter zależny od dawki i prowadzi do nieliniowej zależności dawka-AUC po wielokrotnym podaniu. ¹⁰

Ta zależność od czasu i dawki wynika ze zmniejszenia metabolizmu pierwszego przejścia i klirensu ogólnoustrojowego, prawdopodobnie poprzez zahamowanie aktywności enzymu CYP2C19 przez omeprazol i/lub jego metabolity (np. sulfon). Ważnym aspektem metabolizmu omeprazolu jest brak wpływu jego metabolitów na wydzielanie kwasu solnego w żołądku. ¹¹

Farmakokinetyka w szczególnych populacjach pacjentów

Zaburzenia czynności wątroby

U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby metabolizm omeprazolu ulega zaburzeniu, co prowadzi do podwyższenia wartości AUC. Pomimo tych zmian, omeprazol nie wykazuje tendencji do kumulacji przy dawkowaniu raz na dobę, co stanowi istotną informację w kontekście bezpieczeństwa stosowania leku w tej grupie pacjentów. ¹²

Zaburzenia czynności nerek

W przeciwieństwie do pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, u chorych z zaburzeniami czynności nerek farmakokinetyka omeprazolu pozostaje niezmieniona. Dotyczy to zarówno ogólnoustrojowej biodostępności, jak i tempa eliminacji leku, co oznacza, że w tej grupie pacjentów nie jest konieczna modyfikacja dawkowania. ¹³

Osoby w podeszłym wieku

U osób w podeszłym wieku (75-79 lat) obserwuje się nieco zmniejszoną szybkość metabolizmu omeprazolu. Ta zmiana może prowadzić do zwiększonej ekspozycji na lek, jednak jej znaczenie kliniczne jest ograniczone i zazwyczaj nie wymaga dostosowania dawkowania wyłącznie na podstawie wieku pacjenta. ¹⁴