Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Badania interakcji z olanzapiną przeprowadzano wyłącznie u dorosłych pacjentów, co należy uwzględnić przy interpretacji poniższych danych. Interakcje lekowe z olanzapiną mogą przebiegać na różnych poziomach, wpływając zarówno na farmakokinetykę, jak i farmakodynamikę leku.¹

Potencjalne interakcje mające wpływ na olanzapinę

Metabolizm olanzapiny zachodzi głównie przy udziale izoenzymu CYP1A2, dlatego substancje modyfikujące aktywność tego enzymu mogą znacząco wpływać na farmakokinetykę leku. Należy zwrócić szczególną uwagę na czynniki indukujące lub hamujące ten szlak metaboliczny.²

Indukcja CYP1A2

Czynniki stymulujące aktywność izoenzymu CYP1A2, takie jak palenie tytoniu i karbamazepina, mogą przyspieszać metabolizm olanzapiny, prowadząc do obniżenia jej stężenia w osoczu. Obserwowany w takich przypadkach wzrost klirensu olanzapiny waha się od nieznacznego do umiarkowanego. Chociaż kliniczne znaczenie tego zjawiska może być ograniczone, zaleca się monitorowanie stanu klinicznego pacjenta i w razie potrzeby rozważenie zwiększenia dawki olanzapiny.³

Hamowanie CYP1A2

Fluwoksamina, będąca specyficznym inhibitorem CYP1A2, wykazuje znaczące hamowanie metabolizmu olanzapiny. Badania wykazały, że po podaniu fluwoksaminy obserwuje się istotny wzrost stężenia maksymalnego (Cmax) olanzapiny – średnio o 54% u niepalących kobiet i o 77% u palących mężczyzn. Wartość pola pod krzywą stężenia (AUC) olanzapiny zwiększała się średnio odpowiednio o 52% i 108%. Przy jednoczesnym stosowaniu fluwoksaminy lub innych inhibitorów CYP1A2, jak cyprofloksacyna, należy rozważyć zmniejszenie dawki początkowej olanzapiny. Podobnie, jeżeli podczas leczenia olanzapiną planowane jest wprowadzenie inhibitora CYP1A2, należy rozważyć odpowiednią redukcję dawki olanzapiny.⁴

Zmniejszenie dostępności biologicznej

Węgiel aktywowany zmniejsza dostępność biologiczną doustnie podanej olanzapiny o 50-60%, dlatego powinien być podawany co najmniej 2 godziny przed lub 2 godziny po przyjęciu olanzapiny, aby uniknąć znaczącego obniżenia jej wchłaniania.⁵

Badania nie wykazały, aby fluoksetyna (inhibitor CYP2D6), pojedyncze dawki leków zobojętniających kwas solny (zawierających glin, magnez) czy cymetydyna wywierały istotny wpływ na farmakokinetykę olanzapiny.⁶

Możliwy wpływ olanzapiny na inne produkty lecznicze

Olanzapina może antagonizować działanie zarówno bezpośrednich, jak i pośrednich agonistów dopaminy, co może mieć znaczenie kliniczne przy jednoczesnym stosowaniu tych leków.⁷

Badania in vitro wykazały, że olanzapina nie hamuje głównych izoenzymów cytochromu P450 (CYP1A2, CYP2D6, CYP2C9, CYP2C19, CYP3A4), co potwierdzono również w badaniach in vivo. Nie stwierdzono hamowania metabolizmu następujących substancji czynnych podawanych jednocześnie z olanzapiną:

• Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne (metabolizowane głównie przez CYP2D6)
• Warfaryna (CYP2C9)
• Teofilina (CYP1A2)
• Diazepam (CYP3A4 i CYP2C19)

Powyższe dane wskazują, że ryzyko istotnych klinicznie interakcji na poziomie enzymatycznym z wymienionymi lekami jest niewielkie.⁸

Nie zaobserwowano klinicznie istotnych interakcji przy jednoczesnym podawaniu olanzapiny z litem czy biperydenem.⁹

Monitorowanie stężeń walproinianu w osoczu nie wskazuje na konieczność dostosowania jego dawki po rozpoczęciu jednoczesnego podawania olanzapiny, co sugeruje brak istotnych klinicznie interakcji między tymi lekami.¹⁰

Ogólna aktywność ośrodkowego układu nerwowego

Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów spożywających alkohol lub stosujących leki mogące hamować aktywność ośrodkowego układu nerwowego, ze względu na możliwe nasilenie działania depresyjnego na OUN. Nie zaleca się jednoczesnego stosowania olanzapiny i produktów podawanych w leczeniu choroby Parkinsona u pacjentów z chorobą Parkinsona i otępieniem, co wynika z potencjalnego antagonistycznego działania olanzapiny na receptory dopaminergiczne.¹¹

Odstęp QTc

Należy zachować ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu olanzapiny z lekami, które mogą powodować wydłużenie odstępu QTc, ze względu na potencjalne ryzyko addytywnego wpływu na repolaryzację mięśnia sercowego.¹²

Interakcje olanzapiny z alkoholem

Jednoczesne stosowanie olanzapiny i alkoholu wymaga szczególnej ostrożności ze względu na potencjalne nasilenie działania depresyjnego na ośrodkowy układ nerwowy. Alkohol, podobnie jak olanzapina, wywiera działanie hamujące na OUN, co może prowadzić do nasilenia sedacji, zaburzeń psychomotorycznych i upośledzenia zdolności poznawczych.

Efekty jednoczesnego stosowania olanzapiny i alkoholu mogą obejmować:

• Nasilenie sedacji – zwiększone uczucie senności i spowolnienia psychoruchowego
• Zaburzenia koordynacji ruchowej – zwiększone ryzyko upadków i wypadków
• Upośledzenie funkcji poznawczych – pogorszenie koncentracji, pamięci i zdolności podejmowania decyzji
• Zaburzenia świadomości – w skrajnych przypadkach
• Obniżenie ciśnienia tętniczego – ze względu na działanie olanzapiny i alkoholu na układ sercowo-naczyniowy

Z powyższych powodów zaleca się unikanie spożywania alkoholu podczas leczenia olanzapiną. Pacjentów należy poinformować o potencjalnym ryzyku związanym z jednoczesnym stosowaniem olanzapiny i alkoholu oraz o konieczności zachowania szczególnej ostrożności w sytuacjach wymagających pełnej sprawności psychomotorycznej.¹³

Tabela interakcji lekowych z olanzapiną