Właściwości farmakokinetyczne cytyzyny

Właściwości farmakokinetyczne cytyzyny, substancji czynnej zawartej w produkcie leczniczym Nikozipix (1,5 mg, tabletki powlekane), zostały szczegółowo zbadane zarówno w modelach zwierzęcych, jak i u ludzi. Poniżej przedstawiono kompleksowy opis parametrów farmakokinetycznych z odpowiednim pogrupowaniem danych.¹

Farmakokinetyka u ludzi

Badania farmakokinetyczne cytyzyny przeprowadzono na grupie 36 zdrowych ochotników, którym podano pojedynczą dawkę doustną wynoszącą 1,5 mg substancji czynnej.²

Wchłanianie cytyzyny

Po podaniu doustnym cytyzyna charakteryzuje się szybkim wchłanianiem z przewodu pokarmowego. Średnie maksymalne stężenie w osoczu wynoszące 15,55 ng/ml osiągane jest stosunkowo szybko, po średnio 0,92 godziny od przyjęcia leku.³

Metabolizm cytyzyny

Cytyzyna podlega metabolizmowi w organizmie człowieka jedynie w niewielkim stopniu, co oznacza, że większość podanej dawki pozostaje w postaci niezmienionej.⁴

Eliminacja cytyzyny

Wydalanie cytyzyny zachodzi głównie przez nerki. W ciągu 24 godzin od podania aż 64% dawki jest wydalane z moczem w postaci niezmienionej. Średni okres półtrwania w fazie eliminacji wynosi około 4 godziny. Średni czas przebywania leku w organizmie (MRT – Mean Residence Time) wynosi około 6 godzin.⁵

Farmakokinetyka u zwierząt

Badania na modelach zwierzęcych dostarczyły dodatkowych informacji na temat właściwości farmakokinetycznych cytyzyny.

Badania na myszach

W badaniach przeprowadzonych na myszach, po podaniu doustnym znakowanej cytyzyny w dawce 2 mg/kg masy ciała, zaobserwowano wchłanianie na poziomie 42% podanej dawki. Maksymalne stężenie cytyzyny we krwi odnotowano po 120 minutach od podania. W ciągu 24 godzin około 18% podanej dawki było wydalane z moczem. Okres półtrwania cytyzyny, określony po podaniu dożylnym, wynosił 200 minut. W ciągu 24 godzin od podania dożylnego prawie 1/3 dawki została wydalona z moczem, a 3% dawki w ciągu 6 godzin z kałem. Analizując dystrybucję w poszczególnych tkankach, stwierdzono, że największe stężenia leku występowały w wątrobie, nadnerczach i nerkach. Interesującym odkryciem było to, że po podaniu dożylnym stężenie cytyzyny w żółci było aż 200 razy większe niż we krwi.⁶

Badania na królikach

W badaniach na królikach, po przezskórnym podaniu cytyzyny, zaobserwowano dwufazowe osiąganie stałego poziomu jej stężenia we krwi. Pierwsza faza trwała 24 godziny, natomiast druga faza utrzymywała się przez kolejne 3 dni. W pierwszej fazie zarówno szybkość wchłaniania leku, jak i jego stężenie we krwi były dwukrotnie większe niż w drugiej fazie. Wyznaczona objętość dystrybucji (Vd) u królików po podaniu doustnym wynosiła 6,21 l/kg, natomiast po podaniu dożylnym 1,02 l/kg.⁷

Badania na szczurach

W badaniach prowadzonych na samcach szczurów, po podaniu podskórnym cytyzyny w dawce 1 mg/kg, stwierdzono jej stężenie we krwi na poziomie 516 ng/ml, podczas gdy stężenie w mózgu wynosiło 145 ng/ml. Oznacza to, że stężenie w mózgu stanowiło niespełna 30% stężenia we krwi. Warto zauważyć, że w podobnych eksperymentach z podskórnie podawaną nikotyną, stężenie nikotyny w mózgu stanowiło aż 65% stężenia we krwi, co wskazuje na różnice w przenikaniu przez barierę krew-mózg między tymi substancjami.⁸

Ograniczenia danych farmakokinetycznych

Należy podkreślić, że istnieją istotne ograniczenia w dostępnych danych farmakokinetycznych dotyczących cytyzyny. Aktualnie brak jest danych u pacjentów z niewydolnością nerek i wątroby. Nie przeprowadzono również badań określających wpływ pokarmu na farmakokinetykę cytyzyny.⁹