Właściwości farmakodynamiczne leku Nedal

Nebiwolol, substancja czynna leku Nedal, należy do grupy farmakoterapeutycznej wybiórczych leków blokujących receptory beta-adrenergiczne (kod ATC: C07AB12). Każda tabletka Nedal zawiera 10 mg nebiwololu, co odpowiada 10,9 mg nebiwololu chlorowodorku.¹

Struktura chemiczna i mechanizm działania

Nebiwolol jest mieszaniną racemiczną dwóch enancjomerów: nebiwololu SRRR (d-nebiwolol) oraz nebiwololu RSSS (l-nebiwolol). Ta unikalna struktura chemiczna warunkuje podwójny mechanizm działania leku:²

• Działanie beta-adrenolityczne – nebiwolol działa jako konkurencyjny i wybiórczy antagonista receptorów beta-adrenergicznych, co przypisywane jest głównie enancjomerowi SRRR (d-enancjomerowi).³
• Działanie naczyniorozszerzające – lek wykazuje łagodne działanie rozszerzające naczynia krwionośne poprzez wpływ na szlak przemian metabolicznych L-argininy/tlenku azotu.⁴

Efekty hemodynamiczne

Podawanie nebiwololu zarówno w pojedynczych, jak i wielokrotnych dawkach prowadzi do zwolnienia częstości akcji serca oraz obniżenia ciśnienia tętniczego. Efekty te obserwuje się zarówno w spoczynku, jak i podczas wysiłku fizycznego, u osób z prawidłowymi wartościami ciśnienia tętniczego oraz u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym. Istotną cechą leku jest utrzymywanie się działania przeciwnadciśnieniowego podczas długotrwałego leczenia.⁵

Wpływ na opór naczyniowy

W trakcie zarówno krótkotrwałego, jak i długotrwałego leczenia nebiwololem u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym następuje zmniejszenie układowego oporu naczyniowego. Ten efekt różni nebiwolol od innych leków beta-adrenolitycznych.⁶

Wpływ na wydolność serca

Pomimo zwolnienia czynności serca podczas stosowania nebiwololu, zmniejszenie pojemności minutowej serca w spoczynku i podczas wysiłku może być ograniczone ze względu na zwiększenie objętości wyrzutowej. Ta właściwość może stanowić istotną różnicę hemodynamiczną w porównaniu z innymi lekami blokującymi receptory beta1-adrenergiczne, choć pełne znaczenie kliniczne tej różnicy nie zostało jeszcze w pełni ustalone.⁷

Wpływ na funkcję śródbłonka naczyniowego

U pacjentów z nadciśnieniem tętniczym nebiwolol wykazuje korzystny wpływ na funkcję śródbłonka naczyniowego, nasilając zależną od tlenku azotu reakcję naczyń krwionośnych na acetylocholinę (ACh). Jest to szczególnie istotne, ponieważ u pacjentów z zaburzeniami czynności śródbłonka reakcja ta jest zwykle zmniejszona.⁸

Brak dodatkowych efektów farmakologicznych

Nebiwolol w dawkach terapeutycznych cechuje się korzystnym profilem farmakodynamicznym, gdyż:⁹

• Nie wykazuje antagonizmu wobec receptorów alfa-adrenergicznych
• Nie wykazuje wewnętrznej aktywności sympatykomimetycznej, co potwierdzono w badaniach in vitro i in vivo na zwierzętach¹⁰
• Nie wywiera działania stabilizującego błonę komórkową w dawkach farmakologicznych, co również potwierdzono w badaniach in vitro i in vivo na zwierzętach¹¹

Efektywność kliniczna w przewlekłej niewydolności serca

Skuteczność kliniczną nebiwololu w leczeniu niewydolności serca potwierdzono w randomizowanym, kontrolowanym placebo badaniu klinicznym, w którym uczestniczyło 2128 pacjentów w wieku ≥70 lat (średnia wieku 75,2 roku) ze stabilną przewlekłą niewydolnością serca. Badani pacjenci charakteryzowali się różnym stopniem zmniejszenia frakcji wyrzutowej lewej komory (średnia LVEF: 36 ± 12,3%), z następującym rozkładem:¹²

Efekty leczenia

Dodanie nebiwololu do standardowego leczenia niewydolności serca przyniosło istotne korzyści kliniczne. W okresie obserwacji (średnio 20 miesięcy) stwierdzono:¹³

• Istotne wydłużenie czasu do wystąpienia zgonu lub hospitalizacji z przyczyn sercowo-naczyniowych (pierwszorzędowy punkt końcowy oceny skuteczności)
• Względne zmniejszenie ryzyka o 14% (zmniejszenie bezwzględne: 4,2%)
• Zmniejszenie ryzyka pojawiające się po 6 miesiącach leczenia i utrzymujące się przez cały okres terapii (średnio 18 miesięcy)

Należy podkreślić, że działanie nebiwololu nie zależało od wieku, płci ani frakcji wyrzutowej lewej komory w badanej populacji.¹⁴

W odniesieniu do śmiertelności całkowitej, korzyści w porównaniu do placebo nie były statystycznie istotne (zmniejszenie bezwzględne: 2,3%).¹⁵ Natomiast u pacjentów leczonych nebiwololem zaobserwowano zmniejszenie liczby nagłych zgonów o 38% (4,1% wobec 6,6% w grupie placebo).¹⁶

Wpływ na wydolność wysiłkową

W badaniach z udziałem zdrowych ochotników, nebiwolol nie wykazywał istotnego wpływu na maksymalną wydolność wysiłkową ani na wytrzymałość, co stanowi korzystną cechę w kontekście tolerancji wysiłku fizycznego.¹⁷

Wpływ na funkcje seksualne

Dostępne dane przedkliniczne i kliniczne u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym wskazują, że stosowanie nebiwololu wiąże się z mniejszym ryzykiem wystąpienia zaburzeń erekcji w porównaniu z innymi beta-adrenolitykami. Jest to istotna przewaga terapeutyczna wpływająca na jakość życia i stosowanie się pacjentów do zaleceń terapeutycznych.¹⁸