Interakcje leku
Memorion 5 mg

Donepezyl, metabolizowany głównie przez CYP3A4 i w mniejszym stopniu CYP2D6, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mogą wpływać na bezpieczeństwo i skuteczność terapii. Inhibitory CYP3A4 (np. ketokonazol, itrakonazol, erytromycyna) mogą zwiększać stężenie donepezylu o około 30%, natomiast induktory enzymów (ryfampicyna, fenytoina, karbamazepina) obniżają jego poziom, co wymaga monitorowania skuteczności leczenia. Szczególną uwagę należy zwrócić na interakcje z lekami wydłużającymi odstęp QTc (np. chinidyna, amiodaron, sotalol, cytalopram, escytalopram, amitryptylina, pochodne fenotiazyny, klarytromycyna, lewofloksacyna), które mogą prowadzić do torsade de pointes; w takich przypadkach zalecane jest monitorowanie EKG i zachowanie wzmożonej ostrożności.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Donepezyl (substancja czynna leku Memorion) może wchodzić w istotne interakcje z wieloma produktami leczniczymi. Ze względu na potencjalne ryzyko występowania poważnych działań niepożądanych, szczególnie ze strony układu sercowo-naczyniowego, znajomość tych interakcji ma kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa terapii.1

Interakcje związane z wydłużeniem odstępu QTc

Szczególnej uwagi wymagają interakcje z lekami wydłużającymi odstęp QTc. W trakcie terapii donepezylem obserwowano przypadki wydłużenia odstępu QTc oraz występowania częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes. Podczas jednoczesnego stosowania donepezylu z innymi lekami mogącymi wydłużać odstęp QTc zaleca się zachowanie wzmożonej ostrożności, a w niektórych przypadkach monitorowanie stanu klinicznego pacjenta, w tym wykonywanie badania EKG.2

Do leków szczególnie narażających pacjentów na ryzyko wydłużenia odstępu QTc przy jednoczesnym stosowaniu z donepezylem należą:3

Interakcje farmakokinetyczne

Donepezyl metabolizowany jest głównie przez izoenzymy cytochromu P-450 – przede wszystkim przez CYP3A4, a w mniejszym stopniu przez CYP2D6. Z tego powodu leki wpływające na aktywność tych izoenzymów mogą modyfikować stężenie donepezylu w organizmie.4

Inhibitory enzymów cytochromu P-450 mogą podwyższać stężenie donepezylu. Obejmują one inhibitory:

W badaniu z udziałem zdrowych ochotników wykazano, że podanie ketokonazolu (silnego inhibitora CYP3A4) zwiększało średnie stężenie donepezylu o około 30%.5

Z kolei induktory enzymów cytochromu P-450 mogą obniżać stężenie donepezylu w organizmie, potencjalnie zmniejszając jego skuteczność terapeutyczną. Do leków o działaniu indukującym należą:6

  • Ryfampicyna
  • Fenytoina
  • Karbamazepina

Ze względu na brak dokładnych danych dotyczących stopnia działania hamującego i indukującego, wskazana jest ostrożność przy jednoczesnym stosowaniu tych leków z donepezylem.7

Interakcje farmakodynamiczne

Donepezyl może wchodzić w interakcje z lekami o działaniu przeciwcholinergicznym, które mogą osłabiać jego działanie terapeutyczne. Z kolei jednoczesne stosowanie donepezylu z lekami o działaniu cholinergicznym może prowadzić do efektu synergistycznego i nasilenia działania.8

Szczególnej uwagi wymaga jednoczesne stosowanie donepezylu z:

Udokumentowany brak interakcji

Badania wykazały, że chlorowodorek donepezylu ani jego metabolity nie hamują metabolizmu następujących leków:9

  • Teofilina
  • Warfaryna
  • Cymetydyna
  • Digoksyna

Jednocześnie, podawanie digoksyny lub cymetydyny nie wpływa na metabolizm donepezylu.10

Interakcje donepezylu z alkoholem

Alkohol należy do induktorów enzymów cytochromu P-450, które uczestniczą w metabolizmie donepezylu. W związku z tym jednoczesne stosowanie alkoholu z donepezylem może prowadzić do zmniejszenia stężenia leku w organizmie i potencjalnie obniżać jego skuteczność terapeutyczną.11

Ponadto, spożywanie alkoholu przez pacjentów z chorobą Alzheimera może nasilać objawy choroby i powodować dodatkowe zaburzenia funkcji poznawczych. Alkohol może również nasilać działania niepożądane donepezylu, szczególnie w zakresie układu nerwowego i pokarmowego.

Z tych powodów zaleca się unikanie spożywania alkoholu podczas terapii donepezylem. Pacjenci powinni zostać dokładnie poinformowani o możliwych konsekwencjach łączenia leku z alkoholem.

Tabela interakcji leku Memorion (donepezyl)

Grupa leków/substancja Przykłady Rodzaj interakcji Poziom istotności Zalecenia
Leki przeciwarytmiczne klasy IA Chinidyna Wydłużenie odstępu QTc, ryzyko torsade de pointes; hamowanie metabolizmu donepezylu (CYP2D6) Wysoki Zachować szczególną ostrożność, monitorowanie EKG
Leki przeciwarytmiczne klasy III Amiodaron, sotalol Wydłużenie odstępu QTc, ryzyko torsade de pointes Wysoki Zachować szczególną ostrożność, monitorowanie EKG
Leki przeciwdepresyjne Cytalopram, escytalopram, amitryptylina, fluoksetyna Wydłużenie odstępu QTc; fluoksetyna – hamowanie metabolizmu donepezylu (CYP2D6) Wysoki Zachować ostrożność, rozważyć monitorowanie EKG
Leki przeciwpsychotyczne Pochodne fenotiazyny, sertindol, pimozyd, zyprazydon Wydłużenie odstępu QTc Wysoki Zachować ostrożność, rozważyć monitorowanie EKG
Antybiotyki Klarytromycyna, erytromycyna, lewofloksacyna, moksyfloksacyna Wydłużenie odstępu QTc; klarytromycyna i erytromycyna – hamowanie metabolizmu donepezylu (CYP3A4) Wysoki Zachować ostrożność, rozważyć monitorowanie EKG
Leki przeciwgrzybicze – azole Ketokonazol, itrakonazol Hamowanie metabolizmu donepezylu (CYP3A4), zwiększenie stężenia o około 30% Średni Zachować ostrożność, potencjalnie rozważyć dostosowanie dawki
Leki przeciwdrgawkowe Fenytoina, karbamazepina Indukcja metabolizmu donepezylu, zmniejszenie stężenia Średni Monitorować skuteczność donepezylu
Leki przeciwgruźlicze Ryfampicyna Indukcja metabolizmu donepezylu, zmniejszenie stężenia Średni Monitorować skuteczność donepezylu
Leki blokujące połączenia nerwowo-mięśniowe Sukcynylocholina Możliwe działanie synergistyczne, nasilenie blokady nerwowo-mięśniowej Wysoki Zachować szczególną ostrożność, monitorowanie pacjenta
Leki o działaniu przeciwcholinergicznym Leki atropinopodobne Przeciwstawne działanie farmakologiczne, zmniejszenie skuteczności donepezylu Wysoki Unikać jednoczesnego stosowania
Beta-adrenolityki Leki wpływające na przewodzenie w sercu Możliwe działanie synergistyczne na przewodzenie w sercu Średni Zachować ostrożność, monitorowanie
Alkohol Indukcja metabolizmu donepezylu, zmniejszenie stężenia; potencjalne nasilenie działań niepożądanych Średni Zalecane unikanie spożywania
Leki bez udokumentowanych interakcji Teofilina, warfaryna, cymetydyna, digoksyna Brak istotnych interakcji Niski Można stosować bez specjalnych środków ostrożności
  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl