Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania lorazepamu

Stosowanie lorazepamu, podobnie jak innych benzodiazepin, wymaga zachowania szczególnej ostrożności oraz uwzględnienia szeregu czynników ryzyka, które mogą wpływać na bezpieczeństwo terapii. Poniżej przedstawiono najważniejsze aspekty, które należy wziąć pod uwagę podczas zalecania pacjentowi leczenia tym lekiem.¹

Ryzyko wynikające z jednoczesnego stosowania z opioidami

Szczególnie niebezpieczne jest jednoczesne stosowanie lorazepamu z opioidami. Taka kombinacja może prowadzić do sedacji, depresji oddechowej, a w skrajnych przypadkach śpiączki i zgonu. Ze względu na te zagrożenia, łączne przepisywanie benzodiazepin (w tym lorazepamu) z opioidami powinno być zarezerwowane wyłącznie dla pacjentów, u których alternatywne metody leczenia nie są dostępne. W przypadku konieczności takiego połączenia należy zastosować najmniejszą skuteczną dawkę, a okres leczenia powinien być możliwie najkrótszy.²

Pacjenci przyjmujący jednocześnie lorazepam i opioidy wymagają ścisłej obserwacji pod kątem wystąpienia objawów przedmiotowych i podmiotowych depresji oddechowej oraz sedacji. Zaleca się, aby pacjenci oraz ich opiekunowie zostali odpowiednio poinformowani o możliwości wystąpienia tych objawów i konieczności natychmiastowego zgłoszenia ich lekarzowi.³

Depresja i ryzyko samobójstwa

Benzodiazepiny, w tym lorazepam, mogą powodować nasilenie objawów depresji lub ujawnić skłonności samobójcze u pacjentów z depresją. W związku z tym, u pacjentów z zaburzeniami depresyjnymi lorazepam nie powinien być stosowany w monoterapii, bez odpowiedniego leczenia przeciwdepresyjnego.⁴

Monitorowanie pacjentów w trakcie leczenia

Na początku terapii lorazepamem lekarz prowadzący powinien starannie monitorować odpowiedź pacjenta na lek, aby jak najszybciej wykryć potencjalne przedawkowanie. Szczególnej uwagi wymagają dzieci, pacjenci w podeszłym wieku oraz osoby osłabione, którzy mogą silniej reagować na działanie lorazepamu i dlatego powinni być częściej kontrolowani podczas leczenia.⁵

Zaburzenia czynności nerek i wątroby

Mimo że zaburzenia czynności nerek nie wpływają istotnie na biodostępność i metabolizm lorazepamu, a tylko ciężkie zaburzenia czynności wątroby mają znaczący wpływ na te parametry, należy zachować szczególną ostrożność ze względu na często obserwowaną zwiększoną wrażliwość na ten lek u tych grup pacjentów.⁶

Lorazepam może spowodować zaostrzenie encefalopatii wątrobowej, dlatego u pacjentów z tym schorzeniem należy zachować szczególną ostrożność podczas jego stosowania.⁷

Pacjenci w podeszłym wieku

Osoby w podeszłym wieku powinny przyjmować lorazepam ze szczególną ostrożnością. W tej grupie pacjentów istnieje zwiększone ryzyko sedacji i osłabienia mięśni, co może prowadzić do upadków i poważnych ich następstw. Z tego względu u pacjentów w podeszłym wieku zaleca się stosowanie zmniejszonej dawki leku.⁸

Niepamięć następcza

Stosowanie lorazepamu w leczeniu bezsenności, szczególnie w przypadku wysokich dawek i niewystarczającej ilości snu, może wywołać niepamięć następczą. Aby zminimalizować to ryzyko, pacjent powinien mieć zapewniony 7-8 godzinny nieprzerwany sen. Dodatkowo pacjenci powinni otrzymać szczegółowe instrukcje dotyczące zachowania w codziennym życiu, z uwzględnieniem ich indywidualnej sytuacji (np. zawodu).⁹

Reakcje paradoksalne

Podczas stosowania benzodiazepin, w tym lorazepamu, sporadycznie zgłaszano występowanie reakcji paradoksalnych. Są one bardziej prawdopodobne u dzieci i osób w podeszłym wieku. W przypadku wystąpienia takich reakcji, leczenie lorazepamem należy przerwać.¹⁰

Poważne ostrzeżenia dotyczące stosowania lorazepamu

Depresja oddechowa

Stosowanie benzodiazepin, w tym lorazepamu, może powodować depresję oddechową, która w skrajnych przypadkach może doprowadzić do zgonu. Dlatego konieczne jest szczególne monitorowanie pacjentów z zaburzeniami oddychania.¹¹

Ryzyko uzależnienia

Stosowanie lorazepamu wiąże się z wysokim ryzykiem uzależnienia. Istnieje możliwość rozwoju uzależnienia psychicznego i fizycznego nawet po codziennym stosowaniu leku przez zaledwie kilka tygodni. Ryzyko to dotyczy nie tylko nadużywania szczególnie dużych dawek, ale także stosowania lorazepamu w dawkach terapeutycznych.¹²

Ryzyko uzależnienia jest większe u pacjentów:¹³

• z chorobą alkoholową w wywiadzie
• nadużywających leków na receptę w wywiadzie
• z istotnymi zaburzeniami osobowości

Benzodiazepiny należy zawsze przepisywać tylko na krótki okres (np. 2 do 4 tygodni). Leczenie należy kontynuować jedynie w przypadku nagłych wskazań i po dokładnym rozważeniu korzyści terapeutycznych względem ryzyka przyzwyczajenia i uzależnienia. Nie zaleca się długotrwałego stosowania lorazepamu.¹⁴

Ciężkie reakcje anafilaktyczne

Podczas stosowania benzodiazepin zgłaszano ciężkie reakcje anafilaktyczne/anafilaktoidalne. Obserwowano przypadki obrzęku naczynioruchowego obejmującego język, nagłośnię lub krtań, po przyjęciu pierwszej lub kolejnych dawek lorazepamu.¹⁵

U niektórych pacjentów przyjmujących benzodiazepiny mogą wystąpić takie objawy jak:¹⁶

• duszność
• obrzęk gardła
• nudności i wymioty

Niektórzy pacjenci z takimi objawami mogą wymagać natychmiastowej interwencji medycznej. Jeśli obrzęk naczynioruchowy obejmuje język, głośnię lub krtań, może dojść do niedrożności dróg oddechowych, która może prowadzić do zgonu. Benzodiazepiny nie mogą być stosowane ponownie u pacjentów, u których w przeszłości po podaniu tych leków wystąpił obrzęk naczynioruchowy.¹⁷

Niepokój i bezsenność jako objawy innych chorób

Niepokój lub bezsenność mogą być objawami wielu innych chorób. Należy mieć na uwadze, że objawy te mogą być związane z chorobą podstawową o charakterze somatycznym lub psychicznym, dla której istnieje bardziej swoiste leczenie. Niepokój i napięcie związane ze stresem dnia codziennego z reguły nie wymagają stosowania lorazepamu.¹⁸

Informacje o substancjach pomocniczych

Produkt leczniczy Lorazepam TZF zawiera laktozę jednowodną w następujących ilościach:¹⁹

Lorazepamu nie należy stosować u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy i galaktozy.²⁰

Produkt leczniczy Lorazepam TZF zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu na tabletkę, co oznacza, że lek uznaje się za „wolny od sodu”.²¹