Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu leczniczego Lonamo Duo

Produkt leczniczy Lonamo Duo, zawierający 50 mg sytagliptyny i 850 mg metforminy chlorowodorku, wymaga zachowania szczególnych środków ostrożności podczas stosowania ze względu na potencjalne ryzyko wystąpienia poważnych działań niepożądanych. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące bezpieczeństwa stosowania tego leku oraz zalecenia dla personelu medycznego odnośnie monitorowania pacjentów i postępowania w przypadku wystąpienia powikłań.¹

Ograniczenia stosowania

Produkt leczniczy Lonamo Duo nie powinien być stosowany u pacjentów z cukrzycą typu 1 oraz w leczeniu kwasicy ketonowej w przebiegu cukrzycy. Preparat jest przeznaczony wyłącznie do leczenia cukrzycy typu 2.²

Ryzyko wystąpienia ostrego zapalenia trzustki

Stosowanie inhibitorów DPP-4, takich jak sytagliptyna, jest związane z ryzykiem wystąpienia ostrego zapalenia trzustki. Pacjenci powinni zostać poinformowani o charakterystycznym objawie tego stanu, którym jest uporczywy, silny ból brzucha. W przypadku podejrzenia zapalenia trzustki należy natychmiast odstawić produkt leczniczy Lonamo Duo oraz inne potencjalnie budzące wątpliwości leki.³

Po odstawieniu sytagliptyny zaobserwowano ustąpienie zapalenia trzustki, jednakże odnotowano również bardzo rzadkie przypadki martwiczego lub krwotocznego zapalenia trzustki, które mogą prowadzić do zgonu. W przypadku potwierdzenia ostrego zapalenia trzustki, nie należy ponownie rozpoczynać leczenia produktem Lonamo Duo. Szczególną ostrożność należy zachować u pacjentów z zapaleniem trzustki w wywiadzie.⁴

Kwasica mleczanowa

Kwasica mleczanowa jest rzadkim, ale poważnym powikłaniem metabolicznym, które może wystąpić w trakcie stosowania metforminy. Najczęściej pojawia się w przypadku ostrego pogorszenia czynności nerek, chorobach układu krążenia lub oddechowego, a także w posocznicy. Nagłe pogorszenie czynności nerek prowadzi do kumulacji metforminy, co znacznie zwiększa ryzyko wystąpienia kwasicy mleczanowej.⁵

W przypadku odwodnienia (spowodowanego ciężkimi wymiotami, biegunką, gorączką lub zmniejszoną podażą płynów) należy tymczasowo wstrzymać stosowanie metforminy i skonsultować się z lekarzem. U pacjentów leczonych metforminą należy zachować szczególną ostrożność podczas wprowadzania leków, które mogą zaburzać czynność nerek, takich jak leki przeciwnadciśnieniowe, moczopędne lub niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ).⁶

Do innych czynników ryzyka kwasicy mleczanowej należą:

• Nadmierne spożycie alkoholu – alkohol może nasilać działanie metforminy na metabolizm kwasu mlekowego
• Niewydolność wątroby – zaburza metabolizm kwasu mlekowego
• Źle kontrolowana cukrzyca – zwiększa ryzyko powikłań metabolicznych
• Ketoza – może świadczyć o niedoborze insuliny
• Długotrwałe głodzenie – powoduje zwiększoną produkcję ciał ketonowych
• Stany związane z niedotlenieniem – zwiększają produkcję kwasu mlekowego
• Jednoczesne stosowanie leków mogących wywołać kwasicę mleczanową

⁷

Pacjentów i ich opiekunów należy poinformować o ryzyku występowania kwasicy mleczanowej oraz o jej charakterystycznych objawach, które obejmują:

• Duszność kwasiczą
• Ból brzucha
• Skurcze mięśni
• Astenię (osłabienie)
• Hipotermię (obniżoną temperaturę ciała), po której może nastąpić śpiączka

⁸

W przypadku wystąpienia podejrzanych objawów, pacjent powinien natychmiast odstawić metforminę i szukać pomocy medycznej. Diagnostyka laboratoryjna kwasicy mleczanowej obejmuje stwierdzenie:

• Zmniejszonego pH krwi (< 7,35)
• Zwiększonego stężenia mleczanów w osoczu (> 5 mmol/L)
• Zwiększonej luki anionowej
• Zwiększonego stosunku mleczanów do pirogronianów

^{Monitorowanie czynności nerek}

Przed rozpoczęciem leczenia produktem Lonamo Duo oraz w trakcie terapii należy regularnie monitorować wskaźnik filtracji kłębuszkowej (GFR). Produkt jest przeciwwskazany u pacjentów z GFR < 30 mL/min i powinien być tymczasowo odstawiony w przypadku wystąpienia stanów mogących wpływać na czynność nerek.¹⁰

Ryzyko hipoglikemii

Pacjenci przyjmujący Lonamo Duo w skojarzeniu z pochodnymi sulfonylomocznika lub insuliną są narażeni na zwiększone ryzyko wystąpienia hipoglikemii. W takich przypadkach może być konieczne zmniejszenie dawki pochodnej sulfonylomocznika lub insuliny w celu zminimalizowania ryzyka hipoglikemii.¹¹

Reakcje nadwrażliwości

Po wprowadzeniu produktu do obrotu zgłaszano występowanie ciężkich reakcji nadwrażliwości u pacjentów leczonych sytagliptyną. Reakcje te obejmują:

• Anafilaksję
• Obrzęk naczynioruchowy
• Złuszczające choroby skóry, w tym zespół Stevensa-Johnsona

¹²

Początek tych reakcji nadwrażliwości występował zazwyczaj w ciągu pierwszych 3 miesięcy po rozpoczęciu leczenia, a w kilku przypadkach nawet po pierwszej dawce. W przypadku podejrzenia reakcji nadwrażliwości należy przerwać stosowanie produktu leczniczego Lonamo Duo, zbadać inne możliwe przyczyny zdarzenia oraz zastosować alternatywną metodę leczenia cukrzycy.¹³

Pemfigoid pęcherzowy

W okresie po wprowadzeniu produktu do obrotu zgłaszano występowanie pemfigoidu pęcherzowego u pacjentów przyjmujących inhibitory DPP-4, w tym sytagliptynę. W przypadku podejrzenia pemfigoidu pęcherzowego należy przerwać stosowanie produktu Lonamo Duo.¹⁴

Postępowanie w przypadku zabiegów chirurgicznych

Podawanie produktu leczniczego Lonamo Duo musi zostać przerwane bezpośrednio przed zabiegiem chirurgicznym przeprowadzanym w znieczuleniu ogólnym, podpajęczynówkowym lub zewnątrzoponowym. Leczenie można wznowić nie wcześniej niż po 48 godzinach po zabiegu chirurgicznym lub po wznowieniu odżywiania doustnego, i tylko pod warunkiem ponownej oceny czynności nerek i stwierdzeniu, że jest ona stabilna.¹⁵

Stosowanie środków kontrastowych zawierających jod

Donaczyniowe podanie środków kontrastowych zawierających jod może doprowadzić do nefropatii wywołanej środkiem kontrastowym, powodując kumulację metforminy i zwiększenie ryzyka kwasicy mleczanowej. Należy przerwać stosowanie produktu leczniczego Lonamo Duo przed badaniem lub podczas badania obrazowego z użyciem jodowych środków kontrastowych. Nie należy stosować tego produktu przez co najmniej 48 godzin po badaniu.¹⁶

Ponowne wprowadzenie leku możliwe jest tylko po ponownej ocenie czynności nerek i stwierdzeniu, że jest ona stabilna.¹⁷

Monitorowanie w przypadku zmiany stanu klinicznego pacjentów

Pacjenci z cukrzycą typu 2, u których cukrzyca była wcześniej dobrze kontrolowana za pomocą produktu leczniczego Lonamo Duo, a u których wystąpiły nieprawidłowe wyniki badań laboratoryjnych lub choroby kliniczne (zwłaszcza o niesprecyzowanym charakterze), powinni zostać niezwłocznie poddani badaniu pod kątem obecności oznak kwasicy ketonowej lub kwasicy mleczanowej.¹⁸

Badanie diagnostyczne powinno obejmować:

• Oznaczenie stężenia elektrolitów w surowicy
• Oznaczenie stężenia ketonów w surowicy
• Oznaczenie stężenia glukozy we krwi
• W razie wskazań: oznaczenie pH krwi oraz stężenia mleczanów, pirogronianów i metforminy

¹⁹

W przypadku wystąpienia kwasicy ketonowej lub mleczanowej należy natychmiast odstawić Lonamo Duo i zastosować odpowiednie środki zaradcze.²⁰

Niedobór witaminy B12

Metformina może zmniejszyć stężenie witaminy B12 w surowicy. Ryzyko niskich stężeń witaminy B12 zwiększa się wraz ze zwiększaniem dawki metforminy, wydłużaniem czasu trwania leczenia oraz u pacjentów z czynnikami ryzyka niedoboru tej witaminy.²¹

W przypadku podejrzenia niedoboru witaminy B12 (np. przy wystąpieniu niedokrwistości lub neuropatii) należy monitorować jej stężenie w surowicy. U pacjentów z czynnikami ryzyka niedoboru witaminy B12 mogą być konieczne okresowe kontrole stężenia tej witaminy.²²

Leczenie metforminą należy kontynuować pod warunkiem, że jest ono tolerowane i nie ma przeciwwskazań do jego stosowania, a niedobór witaminy B12 jest odpowiednio leczony zgodnie z aktualnymi wytycznymi klinicznymi.²³

Zawartość sodu

Produkt leczniczy Lonamo Duo zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu w tabletce, co oznacza, że praktycznie nie zawiera sodu i może być uznany za „wolny od sodu”.²⁴