Właściwości farmakodynamiczne leku Lecalpin

Lerkanidypina, substancja czynna produktu leczniczego Lecalpin, należy do grupy farmakoterapeutycznej wybiórczych antagonistów wapnia o dominującym działaniu naczyniowym, dokładniej do pochodnych dihydropirydyny (kod ATC: C 08 CA 13). Preparat dostępny jest w postaci tabletek powlekanych zawierających 10 mg lub 20 mg lerkanidypiny chlorowodorku.¹

Mechanizm działania

Lerkanidypina działa jako antagonista wapnia z grupy dihydropirydyny, którego podstawowym mechanizmem działania jest hamowanie przezbłonowego napływu jonów wapnia do komórek mięśnia sercowego oraz komórek mięśni gładkich. Efekt przeciwnadciśnieniowy wynika z bezpośredniego działania rozkurczającego na komórki mięśni gładkich naczyń krwionośnych, co w konsekwencji prowadzi do zmniejszenia całkowitego oporu obwodowego.²

Charakterystyka farmakodynamiczna

Istotną cechą farmakodynamiczną lerkanidypiny jest jej przedłużone działanie przeciwnadciśnieniowe, które utrzymuje się mimo stosunkowo krótkiego okresu półtrwania w osoczu. Ten efekt wynika z wysokiego powinowactwa i znacznej rozpuszczalności substancji w lipidach błon komórkowych. Dodatkowo lerkanidypina charakteryzuje się brakiem ujemnego działania inotropowego (nie osłabia kurczliwości mięśnia sercowego), co jest wynikiem jej wysoce wybiórczego działania na naczynia krwionośne.³

Klinicznie istotny jest fakt, że rozszerzenie naczyń krwionośnych indukowane przez lerkanidypinę występuje stopniowo. Dzięki temu u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym rzadko obserwuje się ostre niedociśnienie z towarzyszącą odruchową tachykardią, co stanowi korzystny profil bezpieczeństwa leku.⁴

Warto podkreślić, że aktywność przeciwnadciśnieniowa lerkanidypiny, podobnie jak w przypadku innych asymetrycznych 1,4-dihydropirydyn, jest głównie związana z jej S-enancjomerem.⁵

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Badania kliniczne potwierdzające skuteczność

Skuteczność kliniczna i profil bezpieczeństwa lerkanidypiny w dawkach 10-20 mg podawanych raz na dobę zostały kompleksowo ocenione w szeregu badań klinicznych. Przeprowadzono kontrolowane placebo badania z podwójnie ślepą próbą, w których uczestniczyło 1200 pacjentów otrzymujących lerkanidypinę oraz 603 pacjentów w grupie placebo. Dodatkowo wykonano długoterminowe kontrolowane i niekontrolowane okresowe badania kliniczne z udziałem łącznie 3676 pacjentów z nadciśnieniem tętniczym.⁶

Populacje pacjentów objęte badaniami

Większość badań klinicznych przeprowadzono w zróżnicowanych populacjach pacjentów z łagodnym do umiarkowanego nadciśnieniem tętniczym pierwotnym. Wśród badanych znaleźli się zarówno pacjenci w podeszłym wieku, jak i osoby z cukrzycą. Lerkanidypina była stosowana zarówno w monoterapii, jak i w skojarzeniu z innymi lekami przeciwnadciśnieniowymi, takimi jak:⁷

• Inhibitory konwertazy angiotensyny (ACE-I) – leki blokujące enzym przekształcający angiotensynę I w angiotensynę II
• Leki moczopędne – środki zwiększające wydalanie wody i elektrolitów przez nerki
• Beta-adrenolityki – preparaty blokujące receptory beta-adrenergiczne

Skuteczność w ciężkim nadciśnieniu tętniczym

Oprócz badań potwierdzających skuteczność w głównych wskazaniach terapeutycznych, przeprowadzono również małe, niekontrolowane, ale randomizowane badanie z udziałem pacjentów z ciężkim nadciśnieniem tętniczym (ciśnienie rozkurczowe 114,5 ± 3,7 mmHg). Wyniki wykazały, że ciśnienie tętnicze powróciło do wartości prawidłowych u:⁸

• 40% z 25 pacjentów otrzymujących lerkanidypinę w dawce 20 mg jeden raz na dobę
• 56% z 25 pacjentów otrzymujących lerkanidypinę w dawce 10 mg dwa razy na dobę

Powyższe wyniki sugerują, że w przypadku ciężkiego nadciśnienia tętniczego, schemat dawkowania dwa razy na dobę może zapewniać lepszą kontrolę ciśnienia tętniczego niż podawanie leku raz na dobę.

Skuteczność w izolowanym nadciśnieniu skurczowym

Szczególnie istotne są wyniki randomizowanego, kontrolowanego placebo badania z zastosowaniem podwójnie ślepej próby, przeprowadzonego wśród pacjentów z izolowanym skurczowym nadciśnieniem tętniczym. W badaniu tym lerkanidypina wykazała znaczącą skuteczność w obniżaniu ciśnienia skurczowego z początkowych wartości średnich 172,6 ± 5,6 mmHg do 140,2 ± 8,7 mmHg.⁹

Dane te wskazują na wysoką skuteczność lerkanidypiny w leczeniu izolowanego nadciśnienia skurczowego, co jest szczególnie istotne w przypadku pacjentów w podeszłym wieku, u których ta postać nadciśnienia występuje najczęściej.

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Należy zaznaczyć, że dotychczas nie przeprowadzono badań klinicznych oceniających skuteczność i bezpieczeństwo stosowania lerkanidypiny w populacji pediatrycznej.¹⁰ Z tego powodu stosowanie produktu leczniczego Lecalpin u dzieci i młodzieży nie jest zalecane ze względu na brak odpowiednich danych klinicznych potwierdzających bezpieczeństwo i skuteczność w tej grupie wiekowej.