Interakcje leku
Kleder 20 mg

Lenalidomid, substancja czynna preparatu Kleder, wykazuje liczne interakcje farmakologiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne, zwłaszcza u pacjentów ze szpiczakiem mnogim. Szczególną uwagę należy zwrócić na zwiększone ryzyko zakrzepicy przy jednoczesnym stosowaniu leków wpływających na erytropoezę oraz hormonalnej terapii zastępczej, co wymaga rozważenia profilaktyki przeciwzakrzepowej. Lenalidomid nie indukuje enzymów CYP450 (CYP1A2, CYP2B6, CYP2C9, CYP2C19, CYP3A4/5), jednak deksametazon, często stosowany w skojarzeniu, jest słabym lub umiarkowanym induktorem CYP3A4, co może osłabiać skuteczność doustnych środków antykoncepcyjnych – zaleca się stosowanie dodatkowych metod antykoncepcji. W badaniach farmakokinetycznych lenalidomid w dawce 10 mg nie wpływał na warfarynę (25 mg) ani odwrotnie, jednak ze względu na możliwy wpływ deksametazonu na metabolizm warfaryny, konieczne jest ścisłe monitorowanie INR. Jednoczesne podawanie lenalidomidu (10 mg) zwiększa ekspozycję na digoksynę (0,5 mg) o 14%, co wymaga monitorowania stężenia digoksyny w surowicy. Ponadto, współstosowanie lenalidomidu ze statynami zwiększa ryzyko rabdomiolizy, co wymaga wzmożonej kontroli klinicznej i laboratoryjnej, zwłaszcza w pierwszych tygodniach terapii.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Stosowanie lenalidomidu (substancji czynnej preparatu Kleder) może wiązać się z różnymi interakcjami z innymi lekami, które należy uwzględnić podczas terapii. Poniżej przedstawiono szczegółowy opis potencjalnych interakcji, które mogą wystąpić podczas stosowania tego leku.1

Czynniki wpływające na erytropoezę i ryzyko zakrzepicy

Szczególną ostrożność należy zachować przy jednoczesnym stosowaniu lenalidomidu z czynnikami wpływającymi na erytropoezę lub innymi lekami zwiększającymi ryzyko zakrzepicy. Dotyczy to zwłaszcza pacjentów ze szpiczakiem mnogim otrzymujących lenalidomid w skojarzeniu z deksametazonem. Do takich leków należy zaliczyć między innymi hormonalną terapię zastępczą.2

Doustne środki antykoncepcyjne

Chociaż nie przeprowadzono bezpośrednich badań dotyczących interakcji z doustnymi środkami antykoncepcyjnymi, warto zwrócić uwagę na potencjalne oddziaływania między tymi lekami. Lenalidomid sam w sobie nie jest induktorem enzymów, co potwierdzono w badaniach in vitro na ludzkich hepatocytach. W różnych badanych stężeniach lenalidomid nie indukował cytochromów CYP1A2, CYP2B6, CYP2C9, CYP2C19 i CYP3A4/5.3

Należy jednak zaznaczyć, że deksametazon (często stosowany w skojarzeniu z lenalidomidem) jest słabym lub umiarkowanym induktorem cytochromu CYP3A4 i prawdopodobnie wpływa również na inne enzymy i transportery. W związku z tym nie można wykluczyć, że podczas leczenia schematem zawierającym deksametazon skuteczność doustnych środków antykoncepcyjnych może ulec osłabieniu. Dlatego należy podjąć skuteczne środki zapobiegające ciąży.4

Interakcja z warfaryną

Badania farmakologiczne wykazały, że jednoczesne podawanie lenalidomidu w dawkach wielokrotnych po 10 mg nie wpływało na farmakokinetykę pojedynczej dawki R- i S-warfaryny. Podobnie, podanie warfaryny w pojedynczej dawce 25 mg nie wpływało na farmakokinetykę lenalidomidu.5

Należy jednak zaznaczyć, że nie ma pewności, czy interakcje nie zachodzą w warunkach klinicznych, szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu deksametazonu. Deksametazon jako słaby lub umiarkowany induktor enzymów może potencjalnie wpływać na metabolizm warfaryny, choć dokładny efekt nie jest znany. Z tego względu zaleca się ścisłe monitorowanie stężenia warfaryny podczas terapii lenalidomidem.6

Interakcja z digoksyną

Wykazano, że jednoczesne podawanie lenalidomidu w dawce 10 mg raz na dobę zwiększa ekspozycję osoczową na digoksynę (0,5 mg, dawka pojedyncza) o 14% (przedział ufności 90%: 0,52%–28,2%). Nie jest pewne, czy efekt ten będzie odmienny w warunkach klinicznych, gdy stosowane są wyższe dawki lenalidomidu i jednoczesne leczenie deksametazonem.7

Ze względu na potencjalne zmiany stężenia digoksyny, podczas leczenia lenalidomidem zaleca się regularne monitorowanie stężenia digoksyny w osoczu.8

Interakcja ze statynami

Jednoczesne stosowanie statyn i lenalidomidu wiąże się ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia rabdomiolizy. Mechanizm tej interakcji może mieć charakter addytywny. Z tego powodu, szczególnie w pierwszych tygodniach leczenia, zaleca się wzmożoną kontrolę kliniczną i laboratoryjną.9

Interakcja z deksametazonem

Jak wykazały badania farmakologiczne, równoczesne podawanie deksametazonu (40 mg raz na dobę) w dawce pojedynczej lub wielokrotnej nie miało istotnego klinicznie wpływu na farmakokinetykę lenalidomidu podawanego w dawce wielokrotnej (25 mg raz na dobę).10

Interakcje z inhibitorami glikoproteiny P (P-gp)

W badaniach in vitro wykazano, że lenalidomid jest substratem dla glikoproteiny P (P-gp), ale nie jest jej inhibitorem. Przeprowadzone badania kliniczne wykazały, że równoczesne podawanie chinidyny (600 mg, dwa razy na dobę), będącej silnym inhibitorem P-gp, lub umiarkowanie silnego inhibitora/substratu P-gp – temsyrolimusu (25 mg), nie miało istotnego klinicznie wpływu na farmakokinetykę lenalidomidu (25 mg).11

Również równoczesne podawanie lenalidomidu nie wpływa na farmakokinetykę temsyrolimusu.12

Interakcje lenalidomidu z alkoholem

Należy zwrócić szczególną uwagę na fakt, że w charakterystyce produktu leczniczego Kleder nie ma bezpośrednich informacji dotyczących interakcji lenalidomidu z alkoholem. Jednakże, z uwagi na potencjalne działania niepożądane oraz złożony profil farmakokinetyczny leku, zaleca się unikanie spożywania alkoholu podczas terapii lenalidomidem z następujących powodów:

  • Alkohol może nasilać działanie depresyjne na ośrodkowy układ nerwowy, co może potęgować działania niepożądane lenalidomidu takie jak zmęczenie, zawroty głowy czy senność
  • Zarówno lenalidomid jak i alkohol mogą być metabolizowane w wątrobie, co może prowadzić do zwiększonego obciążenia tego narządu
  • Spożywanie alkoholu może zwiększać ryzyko krwawień, które może być już podwyższone u pacjentów przyjmujących lenalidomid
  • U pacjentów ze szpiczakiem mnogim, którzy mogą mieć upośledzoną funkcję nerek, jednoczesne spożywanie alkoholu może dodatkowo wpływać niekorzystnie na czynność nerek

Z tych względów, mimo braku bezpośrednich badań interakcji, zaleca się ostrożność i najlepiej całkowitą abstynencję podczas terapii lenalidomidem.

Tabela interakcji lenalidomidu z innymi lekami

Lek lub grupa leków Rodzaj interakcji Mechanizm Zalecenia kliniczne Poziom istotności interakcji
Czynniki wpływające na erytropoezę Zwiększone ryzyko zakrzepicy Addytywny efekt prokoagulacyjny Zachować szczególną ostrożność, rozważyć profilaktykę przeciwzakrzepową Wysoki
Hormonalna terapia zastępcza Zwiększone ryzyko zakrzepicy Addytywny efekt prokoagulacyjny Zachować szczególną ostrożność, rozważyć alternatywne metody leczenia Wysoki
Doustne środki antykoncepcyjne Potencjalne zmniejszenie skuteczności antykoncepcji (przy stosowaniu z deksametazonem) Indukcja enzymów przez deksametazon, nie przez sam lenalidomid Stosować dodatkowe metody antykoncepcji Średni
Warfaryna Brak istotnych interakcji w badaniach farmakokinetycznych, ale potencjalne interakcje kliniczne Możliwy wpływ deksametazonu na metabolizm warfaryny Ścisłe monitorowanie INR Średni
Digoksyna Zwiększenie ekspozycji na digoksynę o 14% Prawdopodobnie wpływ na transport digoksyny Monitorowanie stężenia digoksyny w surowicy Średni
Statyny Zwiększone ryzyko rabdomiolizy Addytywny efekt toksyczny na mięśnie Wzmożona kontrola kliniczna i laboratoryjna, szczególnie w pierwszych tygodniach leczenia Wysoki
Deksametazon Brak wpływu na farmakokinetykę lenalidomidu Brak istotnych interakcji farmakokinetycznych Bez szczególnych zaleceń Niski
Inhibitory P-gp (chinidyna, temsyrolimus) Brak istotnego wpływu na farmakokinetykę lenalidomidu Lenalidomid jest substratem P-gp, ale interakcja nie ma znaczenia klinicznego Bez szczególnych zaleceń Niski
Alkohol Brak bezpośrednich danych, potencjalne niekorzystne działanie Możliwe zwiększenie toksyczności wątrobowej i nasilenie depresyjnego działania na OUN Zalecana abstynencja podczas leczenia Potencjalnie średni
  1. 22.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl