Wpływ indometacyny na płodność, ciążę i laktację

Indometacyna w postaci kropli do oczu (Indocollyre 0,1%, 1 mg/ml) należy do grupy niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ), które działają poprzez hamowanie syntezy prostaglandyn. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące stosowania tego produktu leczniczego u kobiet w wieku rozrodczym, kobiet w ciąży oraz karmiących piersią, które powinny być przekazane pacjentkom przez lekarza przepisującego lek.¹

Wpływ na ciążę

Inhibitory syntezy prostaglandyn, do których należy indometacyna, mogą mieć istotny wpływ na przebieg ciąży i rozwój płodu. Badania epidemiologiczne wykazały zwiększone ryzyko wystąpienia poronienia, wad serca oraz wytrzewienia po zastosowaniu inhibitorów syntezy prostaglandyn we wczesnym okresie ciąży.²

Chociaż brak jest doniesień dotyczących działania teratogennego indometacyny u ludzi, konieczne są dodatkowe badania epidemiologiczne, aby całkowicie wykluczyć takie ryzyko.³

Stosowanie w pierwszym i drugim trymestrze ciąży

Ze względu na potencjalne ryzyko dla płodu, indometacynę w postaci kropli do oczu należy przepisywać w pierwszych 5 miesiącach ciąży wyłącznie w przypadkach, gdy jest to bezwzględnie konieczne. Lekarz powinien rozważyć stosunek korzyści do ryzyka i poinformować pacjentkę o potencjalnych zagrożeniach.⁴

Całkowite przeciwwskazanie w trzecim trymestrze ciąży

Stosowanie indometacyny od 6-go miesiąca ciąży (trzeci trymestr) jest całkowicie przeciwwskazane.⁵ Wynika to z faktu, że wszystkie NLPZ stosowane w tym okresie mogą powodować poważne niepożądane działania zarówno u płodu, jak i u matki.

Potencjalne działania niepożądane wszystkich niesteroidowych leków przeciwzapalnych w trzecim trymestrze ciąży obejmują:⁶

Ryzyko dla płodu

• Wystąpienie nadciśnienia płucnego z przedwczesnym zamknięciem przewodu tętniczego Botalla⁷
• Zaburzenia czynności nerek, które mogą prowadzić do niewydolności nerek i małowodzia (zmniejszonej ilości płynu owodniowego)⁸

Ryzyko dla matki i noworodka

• Wydłużenie czasu krwawienia zarówno u matki, jak i u dziecka pod koniec ciąży⁹
• Zwiększona częstość występowania obrzęków u matki¹⁰

Wpływ na laktację

Aktualnie brak jest danych dotyczących przenikania indometacyny do mleka matki po podaniu miejscowym do oka.¹¹ Wiadomo jednak, że indometacyna stosowana ogólnoustrojowo przenika do mleka kobiecego.¹²

W przypadku konieczności zastosowania indometacyny w postaci kropli do oczu u kobiety karmiącej piersią, lekarz powinien przeprowadzić staranny wywiad i rozważyć stosunek korzyści do ryzyka. Należy podjąć decyzję czy:

1. Przerwać karmienie piersią
2. Przerwać podawanie produktu leczniczego

Decyzja powinna uwzględniać indywidualną sytuację pacjentki i potencjalne korzyści z leczenia dla matki.¹³

Wpływ na płodność

Należy poinformować pacjentkę, że niesteroidowe leki przeciwzapalne mogą niekorzystnie wpływać na płodność u kobiet.¹⁴ Jest to efekt przejściowy, który ustępuje po zakończeniu terapii.¹⁵

Należy podkreślić, że nie przeprowadzono badań oceniających wpływ indometacyny w postaci kropli do oczu na płodność.¹⁶ Stosując zasadę ostrożności, lekarz powinien omówić ten aspekt z pacjentkami w wieku rozrodczym, szczególnie gdy planują one ciążę.