Przeciwwskazania stosowania leku. Kiedy i w jakich warunkach odradzić pacjentowi stosowanie tego leku?

Produkt leczniczy Gliptivil Combo, zawierający wildagliptynę i metforminę chlorowodorek w dawkach 50 mg + 850 mg lub 50 mg + 1000 mg w postaci tabletek powlekanych, jest przeciwwskazany w wielu sytuacjach klinicznych. Lekarz powinien dokładnie przeanalizować stan pacjenta przed przepisaniem tego leku, zwracając szczególną uwagę na poniższe przeciwwskazania.¹

Nadwrażliwość na składniki leku

Stosowanie leku Gliptivil Combo jest przeciwwskazane u pacjentów wykazujących nadwrażliwość na substancje czynne (wildagliptynę lub metforminę) lub na którąkolwiek z substancji pomocniczych zawartych w preparacie.²

Kwasica metaboliczna

Gliptivil Combo nie może być stosowany u pacjentów z jakimkolwiek rodzajem ostrej kwasicy metabolicznej. Dotyczy to w szczególności kwasicy mleczanowej oraz cukrzycowej kwasicy ketonowej – stanów zagrażających życiu, wymagających natychmiastowej interwencji medycznej.³

Cukrzycowy stan przedśpiączkowy

U pacjentów w cukrzycowym stanie przedśpiączkowym stosowanie leku Gliptivil Combo jest bezwzględnie przeciwwskazane. Stan ten wymaga natychmiastowego leczenia i zastosowania insulinoterapii w warunkach szpitalnych.⁴

Niewydolność nerek

Lek jest przeciwwskazany u pacjentów z ciężką niewydolnością nerek, definiowaną jako współczynnik przesączania kłębuszkowego (GFR) poniżej 30 mL/minutę. Metformina jest wydalana głównie przez nerki, dlatego jej stosowanie w przypadku znacznego upośledzenia funkcji nerek prowadzi do kumulacji leku i zwiększa ryzyko wystąpienia kwasicy mleczanowej.<sup data-drug="Gliptivil Combo" data-section="Przeciwwskazania" title="Ciężka niewydolność nerek (GFR5

Stany ostre zaburzające czynność nerek

Przeciwwskazaniem do stosowania leku Gliptivil Combo są stany ostre, które mogą zaburzać czynność nerek, takie jak:⁶

• Odwodnienie organizmu – prowadzi do zmniejszenia perfuzji nerkowej i może spowodować ostrą niewydolność nerek⁷
• Ciężkie zakażenia – szczególnie ogólnoustrojowe, mogące prowadzić do zaburzeń hemodynamicznych i upośledzenia czynności nerek⁸
• Wstrząs – niezależnie od etiologii, powoduje hipoperfuzję narządową w tym nerek⁹
• Donaczyniowe podanie środków kontrastowych zawierających jod – może spowodować nefropatię kontrastową¹⁰

Stany powodujące niedotlenienie tkanek

Gliptivil Combo nie może być stosowany u pacjentów z ostrą lub przewlekłą chorobą, która może być przyczyną niedotlenienia tkanek. Do takich stanów należą:¹¹

• Niewydolność serca – zwłaszcza zdekompensowana, powodująca zmniejszenie perfuzji tkankowej¹²
• Niewydolność układu oddechowego – prowadząca do hipoksemii¹³
• Niedawno przebyty zawał mięśnia sercowego – z powodu zaburzeń hemodynamicznych i ryzyka rozwoju niewydolności serca¹⁴
• Wstrząs – każdy rodzaj wstrząsu, prowadzący do hipoperfuzji tkankowej¹⁵

Niedotlenienie tkanek zwiększa ryzyko rozwoju kwasicy mleczanowej podczas stosowania metforminy, dlatego w powyższych stanach lek jest przeciwwskazany.

Zaburzenia czynności wątroby

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby nie powinni otrzymywać leku Gliptivil Combo. Wątroba odgrywa kluczową rolę w metabolizmie mleczanów i w procesach glukoneogenezy. Zaburzenie funkcji tego narządu może prowadzić do kumulacji kwasu mlekowego i zwiększać ryzyko kwasicy mleczanowej.¹⁶

Spożywanie alkoholu

Stosowanie leku Gliptivil Combo jest przeciwwskazane w przypadku:¹⁷

• Ostrego zatrucia alkoholem – alkohol nasila działanie metforminy na metabolizm kwasu mlekowego
• Alkoholizmu – przewlekłe spożywanie alkoholu zwiększa ryzyko kwasicy mleczanowej ze względu na potencjalne uszkodzenie wątroby i zaburzenia metaboliczne

Karmienie piersią

Stosowanie leku Gliptivil Combo jest przeciwwskazane u kobiet karmiących piersią. Metformina przenika do mleka kobiecego, natomiast nie wiadomo, czy wildagliptyna przenika do mleka u ludzi. Ze względu na potencjalne ryzyko dla dziecka, konieczne jest przerwanie karmienia piersią przed rozpoczęciem leczenia lekiem Gliptivil Combo.¹⁸

Sytuacje wymagające szczególnej ostrożności

Chociaż nie są to bezpośrednie przeciwwskazania, należy zachować szczególną ostrożność i rozważyć korzyści oraz ryzyko terapii lekiem Gliptivil Combo w następujących przypadkach:

• Pacjenci z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek (GFR 30-60 mL/min)
• Osoby w podeszłym wieku, u których czynność nerek jest często obniżona
• Pacjenci poddawani badaniom obrazowym z wykorzystaniem środków kontrastowych zawierających jod
• Pacjenci poddawani zabiegom chirurgicznym, którzy wymagają czasowego odstawienia leku

W powyższych sytuacjach lekarz powinien dokładnie ocenić stosunek korzyści do ryzyka i rozważyć dostosowanie dawki lub czasowe odstawienie leku.

Zestawienie głównych przeciwwskazań do stosowania leku Gliptivil Combo