Specjalne ostrzeżenia
Fortrans

Produkt leczniczy Fortrans, zawierający makrogol 4000, wymaga szczególnej ostrożności podczas stosowania, zwłaszcza u pacjentów w podeszłym wieku, z zaburzeniami neurologicznymi, dysfunkcją motoryczną, skłonnością do aspiracji oraz u osób obłożnie chorych. Podawanie leku powinno odbywać się pod nadzorem lekarza, w pozycji siedzącej lub przez zgłębnik nosowo-żołądkowy. Istnieje ryzyko reakcji alergicznych na makrogol, takich jak wysypka, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy czy wstrząs anafilaktyczny, co wymaga natychmiastowego przerwania terapii i wdrożenia leczenia. Mimo izotonicznej formuły, u pacjentów z grup ryzyka mogą wystąpić zaburzenia gospodarki elektrolitowej, zwłaszcza hiponatremia i hipokaliemia, dlatego konieczne jest monitorowanie elektrolitów u osób z chorobami nerek, niewydolnością serca, przyjmujących leki moczopędne lub inne zwiększające ryzyko zaburzeń elektrolitowych.

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania produktu Fortrans

Produkt leczniczy Fortrans (proszek do sporządzania roztworu doustnego zawierający makrogol 4000) wymaga szczególnej uwagi przy stosowaniu ze względu na szereg potencjalnych zagrożeń i interakcji. Poniżej przedstawiono najważniejsze ostrzeżenia i środki ostrożności, które należy uwzględnić podczas prowadzenia leczenia tym produktem.1

Grupy pacjentów wysokiego ryzyka

U pacjentów w podeszłym wieku w złym stanie ogólnym produkt Fortrans można stosować wyłącznie pod nadzorem lekarza. Ta sama zasada dotyczy pacjentów ze skłonnością do aspiracji, pacjentów obłożnie chorych, z zaburzeniami neurologicznymi lub dysfunkcją motoryczną – w tych przypadkach produkt należy podawać ostrożnie, wyłącznie pod nadzorem lekarza, w pozycji siedzącej lub przez zgłębnik nosowo-żołądkowy.2

Reakcje alergiczne na makrogol

Należy pamiętać, że produkt zawiera makrogol (glikol polietylenowy, PEG), który może wywoływać reakcje alergiczne. W przypadku leków zawierających makrogol zgłaszano występowanie reakcji typu alergicznego, takich jak:

  • Wysypka – zmiany skórne o różnym charakterze i nasileniu
  • Pokrzywka – swędzące, obrzęknięte wykwity na skórze
  • Obrzęk naczynioruchowy – obrzęk tkanek miękkich, zwłaszcza twarzy, warg i języka
  • Wstrząs anafilaktyczny – ciężka, potencjalnie śmiertelna reakcja ogólnoustrojowa

W przypadku wystąpienia objawów alergii należy natychmiast przerwać podawanie leku i wdrożyć odpowiednie leczenie.3

Zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej

Mimo iż izotoniczna kompozycja produktu Fortrans teoretycznie nie powinna powodować zaburzeń gospodarki elektrolitowej, rzadko zgłaszano takie przypadki u pacjentów z grupy ryzyka. Szczególną ostrożność należy zachować w następujących przypadkach:4

  • Pacjenci z istniejącymi wcześniej zaburzeniami gospodarki wodno-elektrolitowej – przed rozpoczęciem leczenia należy wyrównać poziom elektrolitów
  • Pacjenci z chorobami współistniejącymi zwiększającymi ryzyko zaburzeń elektrolitowych
  • Osoby przyjmujące leki zwiększające ryzyko hiponatremii lub hipokaliemii
  • Pacjenci z zaburzeniami czynności nerek
  • Pacjenci z niewydolnością serca
  • Osoby przyjmujące leki moczopędne

W powyższych przypadkach należy zapewnić odpowiednie monitorowanie pacjenta podczas leczenia.5

Ryzyko ostrego obrzęku płuc

U pacjentów z niewydolnością serca lub nerek istnieje zwiększone ryzyko wystąpienia ostrego obrzęku płuc z powodu przewodnienia. Należy szczególnie uważnie monitorować gospodarką wodną u tych pacjentów i w razie potrzeby ograniczyć przyjmowane płyny.6

Niedokrwienne zapalenie jelita grubego

W okresie po wprowadzeniu makrogolu do obrotu odnotowano przypadki (również poważne) niedokrwiennego zapalenia jelita grubego. Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów z czynnikami ryzyka tej choroby, a także podczas jednoczesnego stosowania leków przeczyszczających o działaniu stymulującym, takich jak bisakodyl czy pikosiarczan sodu.7

Pacjentów, u których wystąpi nagły ból brzucha, krwawienie z odbytu lub inne objawy sugerujące niedokrwienne zapalenie jelita grubego, należy jak najszybciej poddać odpowiednim badaniom diagnostycznym.8

Wpływ na wchłanianie innych leków

Biegunka wywołana podaniem produktu Fortrans może istotnie zaburzyć wchłanianie jednocześnie podawanych leków. Dlatego zaleca się, aby w okresie przygotowania do badania (oczyszczania jelita) nie podawać innych leków doustnych przynajmniej na godzinę przed i po zastosowaniu Fortransu.9

Zawartość sodu i potasu w produkcie

Elektrolit Zawartość w jednej saszetce Uwagi kliniczne
Sód 2,890 g Odpowiada 144,5% zalecanej przez WHO maksymalnej dobowej dawki sodu u osób dorosłych (2 g)
Potas 393 mg Należy uwzględnić przy leczeniu pacjentów ze zmniejszoną czynnością nerek oraz u pacjentów kontrolujących zawartość potasu w diecie

Wysoka zawartość sodu w produkcie Fortrans (2,890 g w jednej saszetce) stanowi istotne ograniczenie u pacjentów na diecie niskosodowej, z nadciśnieniem tętniczym, obrzękami i niewydolnością serca. Należy uwzględnić fakt, że jedna saszetka produktu dostarcza aż 144,5% maksymalnej dziennej dawki sodu zalecanej przez WHO.10

Zawartość potasu (393 mg w jednej saszetce) należy wziąć pod uwagę szczególnie u pacjentów ze zmniejszoną czynnością nerek oraz u pacjentów kontrolujących zawartość potasu w diecie, np. z hiperkaliemią lub przyjmujących leki oszczędzające potas.11

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl