Interakcje leku
Fluoxetine Vitabalans 20 mg

Fluoksetyna, jako silny inhibitor CYP2D6, wykazuje liczne interakcje farmakokinetyczne i farmakodynamiczne, które mają istotne znaczenie kliniczne, zwłaszcza ze względu na długi okres półtrwania jej i norfluoksetyny (do 5 tygodni). Przeciwwskazane jest łączenie fluoksetyny z nieselektywnymi, nieodwracalnymi inhibitorami MAO (np. iproniazyd) ze względu na ryzyko ciężkiego zespołu serotoninowego objawiającego się hipertermią, sztywnością mięśni, miokloniami i niestabilnością układu autonomicznego. Zaleca się zachowanie odstępu 2 tygodni po odstawieniu MAOI przed rozpoczęciem fluoksetyny oraz 5 tygodni po zakończeniu fluoksetyny przed włączeniem MAOI. Ponadto, fluoksetyna jest przeciwwskazana w skojarzeniu z metoprololem u pacjentów z niewydolnością serca z powodu ryzyka nadmiernej bradykardii oraz z tamoksyfenem, gdyż obniża stężenie aktywnego metabolitu tamoksyfenu (endoksyfenu) o 65-75%, co może zmniejszać skuteczność leczenia onkologicznego.

Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Fluoksetyna, jako silny inhibitor enzymu CYP2D6, może wchodzić w liczne interakcje z innymi lekami. W rozważaniach dotyczących interakcji farmakodynamicznych i farmakokinetycznych należy uwzględnić długi okres półtrwania fluoksetyny i norfluoksetyny, co ma szczególne znaczenie przy zmianie terapii na inny lek przeciwdepresyjny.1

Skojarzenia przeciwwskazane

Nieselektywne nieodwracalne inhibitory monoaminooksydazy (MAOI) (np. iproniazyd) – stosowanie fluoksetyny w skojarzeniu z tymi lekami jest przeciwwskazane ze względu na ryzyko wystąpienia ciężkich, zagrażających życiu reakcji. U pacjentów przyjmujących inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI) w skojarzeniu z nieselektywnym inhibitorem monoaminooksydazy (MAOI) opisywano przypadki ciężkich reakcji niepożądanych, czasem prowadzących do zgonu. Objawy tych interakcji mogą przypominać zespół serotoninowy lub złośliwy zespół neuroleptyczny i obejmują: hipertermię, sztywność mięśni, mioklonie, niestabilność układu autonomicznego z możliwością szybkich wahań parametrów życiowych oraz zmiany stanu psychicznego.2

Ze względu na długi okres działania inhibitorów MAO i fluoksetyny, należy zachować odpowiedni odstęp czasowy między terapiami:3

  • Leczenie fluoksetyną należy rozpocząć 2 tygodnie po odstawieniu nieselektywnego nieodwracalnego inhibitora MAO
  • Po zakończeniu leczenia fluoksetyną należy odczekać co najmniej 5 tygodni przed rozpoczęciem stosowania nieselektywnego nieodwracalnego inhibitora MAO

Metoprolol stosowany w niewydolności serca – skojarzone stosowanie jest przeciwwskazane, ponieważ fluoksetyna może hamować metabolizm metoprololu, zwiększając ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, w tym nadmiernej bradykardii.4

Skojarzenia niezalecane

Tamoksyfen – fluoksetyna jako silny inhibitor CYP2D6 może obniżać stężenie endoksyfenu (jednej z bardziej aktywnych postaci tamoksyfenu) o 65-75%. Może to prowadzić do obniżenia skuteczności tamoksyfenu w leczeniu nowotworów. Jeżeli to możliwe, należy unikać jednoczesnego podawania fluoksetyny z tamoksyfenem.5

Inhibitory MAO-A (w tym linezolid i chlorek metylotioniny) – jednoczesne stosowanie może prowadzić do zespołu serotoninowego, objawiającego się biegunką, tachykardią, poceniem, drżeniem, splątaniem lub śpiączką. Jeśli nie można uniknąć jednoczesnego stosowania, należy monitorować stan kliniczny pacjenta i rozpocząć leczenie od niższych dawek.6

Mekwitazyna – fluoksetyna może hamować metabolizm mekwitazyny, zwiększając ryzyko wystąpienia działań niepożądanych, w tym wydłużenia odstępu QT.7

Interakcje z alkoholem

W badaniach klinicznych nie wykazano, aby fluoksetyna zwiększała stężenie alkoholu we krwi lub nasilała jego działanie.8 Jednak podczas leczenia selektywnymi inhibitorami wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), w tym fluoksetyną, nie zaleca się spożywania alkoholu.9

Chociaż nie wykazano farmakokinetycznej interakcji, jednoczesne stosowanie alkoholu i fluoksetyny może:

  • Nasilać sedację i zaburzenia psychomotoryczne
  • Potencjalnie zwiększać ryzyko zaburzeń funkcji wątroby
  • Nasilać niektóre działania niepożądane leku, takie jak zawroty głowy, senność czy problemy z koncentracją

Skojarzenia wymagające zachowania ostrożności

Fenytoina – obserwowano zmiany stężenia leku we krwi podczas jednoczesnego stosowania z fluoksetyną. Zaleca się zachowanie ostrożności podczas dostosowywania dawki i monitorowanie stanu klinicznego pacjenta.10

Leki serotoninergiczne (lit, tramadol, tryptany, buprenorfina, tryptofan, selegilina, ziele dziurawca) – jednoczesne stosowanie może zwiększać ryzyko łagodnego zespołu serotoninowego. Zaleca się ostrożność, dokładniejsze i częstsze monitorowanie stanu klinicznego pacjenta.11

Leki wydłużające odstęp QT – nie przeprowadzono specyficznych badań interakcji między fluoksetyną a lekami wydłużającymi odstęp QT, jednak nie można wykluczyć działania addytywnego. Należy zachować ostrożność podczas jednoczesnego stosowania z:12

Leki wpływające na hemostazę (doustne leki przeciwzakrzepowe, leki przeciwpłytkowe w tym aspiryna i NLPZ) – stosowanie z fluoksetyną może zwiększać ryzyko krwawienia. Podczas stosowania doustnych leków przeciwzakrzepowych należy częściej monitorować wskaźnik INR i dostosowywać dawkowanie zarówno w trakcie leczenia fluoksetyną, jak i po jej odstawieniu.13

Cyproheptadyna – istnieją pojedyncze doniesienia o zmniejszeniu działania przeciwdepresyjnego fluoksetyny podczas jednoczesnego stosowania z cyproheptadyną.14

Leki wywołujące hiponatremię – jednoczesne stosowanie fluoksetyny z lekami, które mogą powodować hiponatremię (np. leki moczopędne, desmopresyna, karbamazepina, okskarbazepina) może zwiększać ryzyko jej wystąpienia.15

Leki obniżające próg pobudliwości drgawkowej – fluoksetyna może powodować napady padaczkowe jako działanie niepożądane. Stosowanie z innymi lekami, które obniżają próg drgawkowy, może zwiększać to ryzyko. Do takich leków należą:16

Inne leki metabolizowane przez CYP2D6 – fluoksetyna, jako silny inhibitor CYP2D6, może wpływać na farmakokinetykę leków metabolizowanych przez ten enzym. Szczególnej ostrożności wymaga stosowanie z lekami o wąskim indeksie terapeutycznym:17

Leczenie tymi preparatami należy rozpoczynać od niskich dawek lub dostosowywać dawkę do dolnej granicy zakresu terapeutycznego. Należy pamiętać, że interakcje mogą wystąpić również w przypadku, gdy fluoksetyna była stosowana w ciągu ostatnich 5 tygodni przed rozpoczęciem terapii innym lekiem, ze względu na długi okres półtrwania fluoksetyny i jej metabolitu.

Tabela interakcji

Grupa leków/Substancja Rodzaj interakcji Efekt kliniczny Poziom istotności Zalecenia
Nieselektywne nieodwracalne inhibitory MAO (np. iproniazyd) Farmakodynamiczna Zespół serotoninowy, hipertermia, sztywność mięśni, mioklonie, niestabilność układu autonomicznego, zmiany stanu psychicznego Bardzo wysoki Przeciwwskazane. Odczekać 2 tygodnie po odstawieniu MAOI przed rozpoczęciem fluoksetyny; odczekać 5 tygodni po odstawieniu fluoksetyny przed rozpoczęciem MAOI
Metoprolol w niewydolności serca Farmakokinetyczna Zwiększone ryzyko działań niepożądanych metoprololu, w tym bradykardii Bardzo wysoki Przeciwwskazane
Tamoksyfen Farmakokinetyczna Obniżenie stężenia aktywnego metabolitu tamoksyfenu (endoksyfenu) o 65-75%, potencjalne zmniejszenie skuteczności w leczeniu nowotworów Wysoki Niezalecane
Alkohol Farmakodynamiczna Brak bezpośredniego wpływu na stężenie alkoholu, ale potencjalne nasilenie działań sedatywnych Umiarkowany Niezalecane
Inhibitory MAO-A (linezolid, błękit metylenowy) Farmakodynamiczna Ryzyko zespołu serotoninowego (biegunka, tachykardia, pocenie, drżenie, splątanie) Wysoki Niezalecane; jeśli konieczne – stosować niższe dawki i ścisłe monitorowanie
Mekwitazyna Farmakokinetyczna Zwiększone ryzyko działań niepożądanych mekwitazyny, w tym wydłużenia odstępu QT Wysoki Niezalecane
Leki serotoninergiczne (lit, tramadol, tryptany, buprenorfina, tryptofan, selegilina, ziele dziurawca) Farmakodynamiczna Ryzyko łagodnego zespołu serotoninowego Umiarkowany Ostrożność, częstsze monitorowanie stanu pacjenta
Leki wydłużające odstęp QT (leki antyarytmiczne kl. IA i III, niektóre leki przeciwpsychotyczne, trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne, niektóre antybiotyki) Farmakodynamiczna Addytywny efekt wydłużenia odstępu QT Umiarkowany Ostrożność, monitorowanie EKG
Leki wpływające na hemostazę (antykoagulanty, leki przeciwpłytkowe, NLPZ) Farmakodynamiczna Zwiększone ryzyko krwawienia Umiarkowany Częstsze monitorowanie INR, dostosowanie dawki w trakcie i po zakończeniu leczenia fluoksetyną
Fenytoina Farmakokinetyczna Zmiany stężenia fenytoiny we krwi Umiarkowany Ostrożność, monitorowanie stężenia leku, dostosowanie dawki
Cyproheptadyna Farmakodynamiczna Potencjalne osłabienie działania przeciwdepresyjnego fluoksetyny Niski Obserwacja skuteczności leczenia przeciwdepresyjnego
Leki wywołujące hiponatremię (diuretyki, desmopresyna, karbamazepina, okskarbazepina) Farmakodynamiczna Zwiększone ryzyko hiponatremii Umiarkowany Monitorowanie stężenia sodu w surowicy
Leki obniżające próg drgawkowy (TCA, SSRI, fenotiazyny, butyrofenony, meflochina, chlorochina, bupropion, tramadol) Farmakodynamiczna Zwiększone ryzyko drgawek Umiarkowany Ostrożność, obserwacja pod kątem objawów neurologicznych
Leki metabolizowane przez CYP2D6 o wąskim indeksie terapeutycznym (flekainid, propafenon, nebiwolol) Farmakokinetyczna Zwiększone stężenie i ryzyko toksyczności tych leków Wysoki Redukcja dawki, monitorowanie stężenia leku i objawów toksyczności
Inne leki metabolizowane przez CYP2D6 (atomoksetyna, karbamazepina, TCA, rysperydon) Farmakokinetyczna Zwiększone stężenie tych leków Umiarkowany Rozpoczynanie leczenia od niskich dawek, dostosowanie dawki
  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl