Specjalne ostrzeżenia
Faxolet ER

Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Faxolet ER

Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące specjalnych ostrzeżeń i środków ostrożności związanych ze stosowaniem wenlafaksyny w preparacie Faxolet ER. Informacje te mają kluczowe znaczenie dla bezpiecznego stosowania leku u pacjentów.¹

Przedawkowanie i interakcja z alkoholem

Konieczne jest poinformowanie pacjenta o zakazie spożywania alkoholu podczas terapii wenlafaksyną. Alkohol wpływa na ośrodkowy układ nerwowy (OUN), może nasilać zaburzenia psychiczne oraz powodować niepożądane interakcje z wenlafaksyną, w tym nasilać działanie depresyjne na OUN. Przypadki przedawkowania wenlafaksyny ze skutkiem śmiertelnym odnotowywano głównie w skojarzeniu z alkoholem i/lub innymi produktami leczniczymi.²

Aby zminimalizować ryzyko przedawkowania, lek należy przepisywać w najmniejszej ilości zgodnej z zaleconym dawkowaniem dla danego pacjenta.³

Samobójstwo, myśli samobójcze i kliniczne nasilenie choroby

Depresja wiąże się ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia myśli samobójczych, samookaleczenia oraz samobójstwa. To ryzyko utrzymuje się do czasu uzyskania pełnej remisji. Kluczowe znaczenie ma ścisła obserwacja pacjenta w początkowej fazie leczenia, ponieważ poprawa może nie nastąpić przez kilka pierwszych tygodni lub dłużej. Z doświadczeń klinicznych wynika, że ryzyko samobójstwa może zwiększać się we wczesnym etapie powrotu do zdrowia.⁴

Należy mieć na uwadze, że również inne zaburzenia psychiczne, w których przepisywana jest wenlafaksyna, mogą być związane ze zwiększonym ryzykiem zachowań samobójczych. Dodatkowo, zaburzenia te mogą współwystępować z epizodami dużej depresji. Z tego powodu, w przypadku leczenia pacjentów z innymi zaburzeniami psychicznymi, należy stosować takie same środki ostrożności, jak u pacjentów z depresją.⁵

Pacjenci z zachowaniami samobójczymi w wywiadzie lub przejawiający znaczny stopień skłonności samobójczych przed rozpoczęciem leczenia należą do grupy podwyższonego ryzyka wystąpienia myśli samobójczych lub prób samobójczych. Tacy pacjenci wymagają szczególnie ścisłej obserwacji podczas leczenia. Meta-analiza kontrolowanych placebo badań klinicznych dotyczących leków przeciwdepresyjnych u dorosłych z zaburzeniami psychicznymi wykazała zwiększone ryzyko zachowań samobójczych u pacjentów poniżej 25 lat stosujących leki przeciwdepresyjne w porównaniu z placebo.⁶

W trakcie leczenia, szczególnie na początku oraz przy zmianach dawki, należy ściśle obserwować pacjentów, zwłaszcza z grupy podwyższonego ryzyka. Zarówno pacjentów, jak i ich opiekunów należy poinformować o konieczności zwracania uwagi na każdy objaw klinicznego nasilenia choroby, zachowań lub myśli samobójczych oraz nietypowych zmian w zachowaniu. W przypadku ich wystąpienia konieczne jest niezwłoczne skonsultowanie się z lekarzem.⁷

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Faxolet ER nie powinien być stosowany w leczeniu dzieci i młodzieży poniżej 18 lat. Badania kliniczne w tej grupie wiekowej wykazały częstsze występowanie zachowań samobójczych (próby samobójcze i myśli samobójcze) oraz wrogości (głównie agresji, zachowań buntowniczych i gniewu) w grupie otrzymującej leki przeciwdepresyjne w porównaniu z grupą placebo.⁸

Jeśli pomimo to, ze względu na wskazania kliniczne, zostanie podjęta decyzja o leczeniu pacjenta poniżej 18 roku życia, należy go uważnie obserwować pod kątem wystąpienia objawów samobójczych. Brak również długoterminowych danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania u dzieci i młodzieży w zakresie wpływu na wzrost, dojrzewanie oraz rozwój poznawczy i behawioralny.⁹

Zespół serotoninowy

Podczas leczenia wenlafaksyną, podobnie jak w przypadku innych leków o działaniu serotoninergicznym, może wystąpić potencjalnie zagrażający życiu zespół serotoninowy lub objawy podobne do Złośliwego Zespołu Neuroleptycznego (NMS). Ryzyko to wzrasta szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu innych leków wpływających na system neuroprzekaźników serotoninergicznych, takich jak:¹⁰

• tryptany
• inhibitory zwrotnego wychwytu serotoniny (SSRI)
• inhibitory zwrotnego wychwytu noradrenaliny i serotoniny (SNRI)
• pochodne amfetaminy
• lit
• sybutramina
• ziele dziurawca zwyczajnego (Hypericum perforatum)
• fentanyl i jego odpowiedniki
• tramadol
• dekstrometorfan
• tapentadol
• petydyna
• buprenorfina
• metadon
• pentazocyna

Ryzyko zespołu serotoninowego zwiększa się również przy jednoczesnym stosowaniu:¹¹

• produktów leczniczych zaburzających metabolizm serotoniny (np. IMAO, błękit metylenowy)
• prekursorów serotoniny (np. suplementy tryptofanu)
• leków przeciwpsychotycznych i innych antagonistów dopaminy

Objawy zespołu serotoninowego mogą obejmować:¹²

• zmiany stanu psychicznego (np. pobudzenie, omamy, śpiączka)
• chwiejność autonomiczną (np. tachykardia, labilne ciśnienie krwi, hipertermia)
• aberracje neuromięśniowe (np. hiperrefleksja, brak koordynacji ruchów)
• objawy żołądkowo-jelitowe (np. nudności, wymioty, biegunka)

Najcięższa postać zespołu serotoninowego może przypominać NMS i charakteryzować się hipertermią, sztywnością mięśni, niestabilnością autonomiczną z możliwą szybką fluktuacją objawów życiowych i zmianami stanu umysłowego.¹³

Jeśli leczenie wenlafaksyną w skojarzeniu z inną substancją, która może wpływać na system neuroprzekaźnictwa serotoninergicznego i/lub dopaminergicznego, jest klinicznie uzasadnione, zaleca się uważną obserwację pacjenta, szczególnie na początku leczenia i po zwiększeniu dawki. Jednoczesne stosowanie wenlafaksyny z prekursorami serotoniny (np. suplementy tryptofanu) nie jest zalecane.¹⁴

Jaskra z wąskim kątem przesączania

Podczas leczenia wenlafaksyną może wystąpić rozszerzenie źrenic. Zaleca się ścisłe monitorowanie pacjentów z podwyższonym ciśnieniem wewnątrzgałkowym oraz pacjentów ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia ostrej jaskry z wąskim kątem przesączania (jaskra z zamkniętym kątem).¹⁵

Ciśnienie krwi

U niektórych pacjentów leczonych wenlafaksyną obserwowano zależne od dawki zwiększenie ciśnienia tętniczego krwi. Po wprowadzeniu produktu do obrotu opisywano przypadki podwyższonego ciśnienia krwi wymagającego natychmiastowego leczenia medycznego. U pacjentów leczonych wenlafaksyną zaleca się regularne monitorowanie ciśnienia krwi.¹⁶

Przed rozpoczęciem leczenia wenlafaksyną należy uzyskać kontrolę istniejącego nadciśnienia. Ciśnienie krwi należy monitorować okresowo po rozpoczęciu leczenia i po zwiększeniu dawki. Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów, u których współistniejące choroby mogą się nasilić w następstwie zwiększenia ciśnienia tętniczego krwi, np. u pacjentów z zaburzeniami czynności serca.¹⁷

Częstość akcji serca

W trakcie leczenia może wystąpić przyspieszenie czynności serca, szczególnie przy stosowaniu dużych dawek wenlafaksyny. Należy zachować szczególną ostrożność u pacjentów, u których współistniejące choroby mogą się zaostrzyć w następstwie przyspieszenia akcji serca.¹⁸

Choroby serca i ryzyko arytmii

Nie oceniono stosowania wenlafaksyny u pacjentów ze świeżym zawałem mięśnia sercowego lub niestabilną chorobą wieńcową serca. W przypadku tych pacjentów należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania leku.¹⁹

Po wprowadzeniu produktu do obrotu zgłaszano przypadki wydłużenia odstępu QTc, częstoskurczu komorowego typu torsade de pointes, tachykardii komorowej oraz zaburzeń rytmu serca zakończonych zgonem podczas stosowania wenlafaksyny. Takie powikłania występowały szczególnie po przedawkowaniu lub u pacjentów z innymi czynnikami ryzyka wydłużenia odstępu QTc lub częstoskurczu typu torsade de pointes. U pacjentów z podwyższonym ryzykiem ciężkich zaburzeń rytmu serca oraz wydłużenia odstępu QTc, przed przepisaniem wenlafaksyny należy rozważyć stosunek korzyści do ryzyka.²⁰

Drgawki

W trakcie leczenia wenlafaksyną mogą wystąpić drgawki. Podobnie jak w przypadku innych leków przeciwdepresyjnych, wenlafaksynę należy stosować ostrożnie u pacjentów z drgawkami w wywiadzie. Pacjenci ci wymagają ścisłego monitorowania. W razie pojawienia się drgawek leczenie należy przerwać.²¹

Hiponatremia

W trakcie leczenia wenlafaksyną mogą wystąpić przypadki hiponatremii i/lub zespołu nieprawidłowego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH). Przypadki te obserwowano częściej u pacjentów ze zmniejszoną objętością krwi krążącej lub odwodnionych. Ryzyko wystąpienia hiponatremii jest większe u:²²

• osób w podeszłym wieku
• pacjentów przyjmujących leki moczopędne
• pacjentów ze zmniejszoną objętością krążącej krwi

Nieprawidłowe krwawienia

Produkty lecznicze hamujące wychwyt serotoniny, w tym wenlafaksyna, mogą prowadzić do zaburzeń czynności płytek krwi. U pacjentów przyjmujących wenlafaksynę może wystąpić zwiększone ryzyko krwotoku. Przypadki krwawienia związanego z przyjmowaniem SSRI i SNRI obejmują szeroki zakres objawów: od siniaków, krwiaków, krwawienia z nosa i wybroczyn po zagrażające życiu krwawienia z przewodu pokarmowego.²³

Podobnie jak inne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny, wenlafaksynę należy stosować ostrożnie u osób z predyspozycjami do krwawień, w tym u pacjentów przyjmujących leki przeciwzakrzepowe i inhibitory płytek. Leki z grupy SSRI i SNRI mogą zwiększać ryzyko wystąpienia krwotoku poporodowego.²⁴

Cholesterol w surowicy

W kontrolowanych placebo badaniach klinicznych odnotowano znaczące klinicznie zwiększenie stężenia cholesterolu w surowicy u 5,3% pacjentów przyjmujących wenlafaksynę, podczas gdy w grupie placebo nie odnotowano takich przypadków (0,0%). Badania te prowadzono u pacjentów leczonych przez co najmniej 3 miesiące. W przypadku terapii długotrwałej należy okresowo dokonywać pomiaru stężenia cholesterolu w surowicy.²⁵

Jednoczesne podawanie z produktami zmniejszającymi masę ciała

Bezpieczeństwo i skuteczność stosowania wenlafaksyny w skojarzeniu z produktami zmniejszającymi masę ciała, w tym fenteraminą, nie zostało ustalone. Nie zaleca się jednoczesnego stosowania wenlafaksyny i produktów zmniejszających masę ciała. Wenlafaksyna nie jest wskazana w leczeniu otyłości zarówno w monoterapii, jak i w terapii skojarzonej z innymi produktami.²⁶

Mania/hipomania

U niewielkiego odsetka pacjentów z zaburzeniami nastroju, którzy przyjmowali leki przeciwdepresyjne, w tym wenlafaksynę, może wystąpić mania lub hipomania. Podobnie jak w przypadku innych leków przeciwdepresyjnych, wenlafaksynę należy stosować ostrożnie u pacjentów z zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi w wywiadzie lub w wywiadzie rodzinnym.²⁷

Zachowania agresywne

U niektórych pacjentów przyjmujących leki przeciwdepresyjne, w tym wenlafaksynę, mogą wystąpić zachowania agresywne. Zgłaszane przypadki wystąpiły podczas rozpoczynania leczenia, zmiany dawki i przerwania leczenia. Podobnie jak w przypadku innych leków przeciwdepresyjnych, wenlafaksynę należy stosować ostrożnie u pacjentów z zachowaniami agresywnymi w wywiadzie.²⁸

Przerwanie leczenia

Skutki odstawienia leków przeciwdepresyjnych mogą być długotrwałe i ciężkie. Samobójstwa, myśli samobójcze i zachowania agresywne były obserwowane u pacjentów podczas zmiany schematu dawkowania wenlafaksyny, w tym także po przerwaniu leczenia. W związku z tym, pacjenci powinni być ściśle monitorowani po zmniejszeniu dawki lub w trakcie przerwania leczenia.²⁹

W przypadku przerwania leczenia często występują objawy odstawienia, zwłaszcza po gwałtownym przerwaniu terapii. W badaniach klinicznych obserwowano zdarzenia niepożądane związane z przerwaniem leczenia (podczas zmniejszania dawki i po zmniejszeniu dawki) u około 31% pacjentów leczonych wenlafaksyną w porównaniu do 17% pacjentów przyjmujących placebo.³⁰

Ryzyko wystąpienia objawów odstawienia może zależeć od wielu czynników, w tym od czasu trwania leczenia, dawki i tempa zmniejszania dawki. Do najczęściej obserwowanych objawów odstawienia należą:³¹

• zawroty głowy
• zaburzenia czucia (w tym parestezje)
• zaburzenia snu (w tym bezsenność i intensywne sny)
• pobudzenie lub lęk
• nudności i/lub wymioty
• drżenie
• ból głowy
• zaburzenia widzenia
• nadciśnienie

Objawy odstawienia mają zwykle nasilenie od łagodnego do umiarkowanego, jednak u niektórych pacjentów mogą mieć ciężki przebieg. Zazwyczaj objawy te występują w ciągu kilku pierwszych dni od przerwania leczenia, jednakże odnotowano bardzo rzadkie przypadki ich wystąpienia u pacjentów, którzy przypadkowo pominęli dawkę.³²

Objawy odstawienia zwykle ustępują samoistnie w ciągu 2 tygodni, jednak u niektórych osób mogą utrzymywać się dłużej (2-3 miesiące lub dłużej). Z tego powodu zaleca się stopniowe zmniejszanie dawek wenlafaksyny przez okres kilku tygodni lub miesięcy w zależności od potrzeb pacjenta. U niektórych pacjentów proces przerywania leczenia może trwać miesiące lub dłużej.³³

Zaburzenia czynności seksualnych

Zarówno selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), jak i inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny i noradrenaliny (SNRI), w tym wenlafaksyna, mogą powodować zaburzenia czynności seksualnych. Zgłaszano przypadki długotrwałych zaburzeń czynności seksualnych, w których objawy utrzymywały się pomimo przerwania stosowania SSRI i/lub SNRI.³⁴

Akatyzja/niepokój psychoruchowy

Stosowanie wenlafaksyny związane jest z wystąpieniem akatyzji, charakteryzującej się subiektywnie nieprzyjemnym lub wyczerpującym niepokojem oraz potrzebą ruchu powiązaną często z niezdolnością siedzenia lub stania w miejscu. Stan ten najczęściej występuje podczas kilku pierwszych tygodni leczenia. U pacjentów, u których pojawiły się takie objawy, zwiększenie dawki może być szkodliwe.³⁵

Suchość w ustach

Suchość w ustach zgłasza 10% pacjentów leczonych wenlafaksyną. Może to zwiększać ryzyko wystąpienia próchnicy. Należy poinformować pacjentów o konieczności dbania o higienę jamy ustnej.³⁶

Cukrzyca

U pacjentów z cukrzycą leczenie SSRI lub wenlafaksyną może wpływać na kontrolę glikemii. Może być konieczne dostosowanie dawkowania insuliny i/lub doustnych leków przeciwcukrzycowych.³⁷

Wpływ na wyniki badań laboratoryjnych

U pacjentów przyjmujących wenlafaksynę opisywano przypadki fałszywie dodatnich wyników immunologicznych testów przesiewowych na obecność fencyklidyny i amfetaminy w moczu. Jest to spowodowane brakiem swoistości testów przesiewowych. Fałszywie dodatnie wyniki mogą utrzymywać się przez kilka dni po zakończeniu terapii wenlafaksyną. Testy potwierdzające, takie jak chromatografia gazowa lub spektrometria mas, pozwalają odróżnić wenlafaksynę od fencyklidyny i amfetaminy.³⁸

Zawartość sodu

Faxolet ER zawiera mniej niż 1 mmol (23 mg) sodu w kapsułce, co oznacza, że lek uznaje się za „wolny od sodu”.³⁹