Właściwości farmakodynamiczne
Extraneal Zestaw do dializy otrzewnowej

Extraneal to izotoniczny roztwór do dializy otrzewnowej, zawierający 7,5% (75 g/l) ikodekstryny, polimeru glukozy działającego jako czynnik osmotyczny w trakcie ciągłej ambulatoryjnej dializy otrzewnowej (CADO). Roztwór charakteryzuje się osmolarnością 284 mOsm/l i osmolalnością 301 mOsm/kg, co czyni go izoosmolarnym względem surowicy krwi, a jednocześnie zapewnia efektywną ultrafiltrację utrzymującą się do 12 godzin. Skład elektrolitowy jest zrównoważony, zawierając m.in. sód 133 mmol/l, wapń 1,75 mmol/l, magnez 0,25 mmol/l, chlorki 96 mmol/l oraz mleczany 40 mmol/l, przy pH roztworu 5–6, co gwarantuje stabilność preparatu.

Właściwości farmakodynamiczne

Produkt leczniczy Extraneal należy do grupy farmakoterapeutycznej określanej jako roztwory do dializy otrzewnowej, a dokładniej roztwory izotoniczne. Zgodnie z klasyfikacją ATC przypisano mu kod B05DA.1

Charakterystyka ikodekstryny jako składnika aktywnego

Ikodekstryna stanowi główny składnik aktywny produktu Extraneal. Jest to polimer glukozy, który uzyskuje się ze skrobi. Po podaniu dootrzewnowym ikodekstryna działa jako czynnik osmotyczny w trakcie procedury ciągłej ambulatoryjnej dializy otrzewnowej (CADO).2 Zawartość ikodekstryny w produkcie wynosi 75 g/l (7,5% m/v), co stanowi optymalną koncentrację zapewniającą efektywność ultrafiltracji.3

Właściwości osmotyczne roztworu

Roztwór Extraneal o stężeniu 7,5% charakteryzuje się zbliżoną osmolarnością do surowicy krwi (jest izoosmolarny), co stanowi jego istotną zaletę kliniczną. Teoretyczna osmolarność roztworu wynosi 284 milliosmoli na litr, a osmolalność 301 milliosmoli na kg.4 Pomimo izoosmolarności względem surowicy, roztwór zapewnia stałą ultrafiltrację, której działanie może utrzymywać się nawet do 12 godzin w schemacie CADO.5

Skład elektrolitowy

Produkt Extraneal zawiera zrównoważony skład elektrolitów, co zapewnia odpowiednią homeostazę podczas dializy otrzewnowej. Zawartość elektrolitów w 1000 ml roztworu wynosi:6

Elektrolit Stężenie (mmol/l) Postać chemiczna w roztworze
Sód 133 Sodu chlorek (5,4 g/l), Sodu S-mleczan (4,5 g/l)
Wapń 1,75 Wapnia chlorek 2H₂O (0,257 g/l)
Magnez 0,25 Magnezu chlorek 6H₂O (0,051 g/l)
Chlorki 96 Sodu chlorek, Wapnia chlorek, Magnezu chlorek
Mleczany 40 Sodu S-mleczan

Wartość pH roztworu mieści się w zakresie od 5 do 6, co zapewnia stabilność produktu.7

Efektywność ultrafiltracji

Stosowanie roztworu Extraneal pozwala na uzyskanie objętości ultrafiltratu porównywalnej z tą, jaką można osiągnąć przy zastosowaniu tradycyjnych roztworów zawierających glukozę w stężeniu 3,86%. Ta porównywalna skuteczność osiągana jest mimo znacznie niższego ładunku kalorycznego dostarczonego do organizmu pacjenta.8

Wpływ na metabolizm glukozy

Istotną zaletą stosowania roztworu zawierającego ikodekstrynę jest brak wpływu na metabolizm węglowodanów. W przeciwieństwie do roztworów zawierających glukozę, Extraneal nie powoduje zmian w stężeniu glukozy i insuliny we krwi, co ma szczególne znaczenie u pacjentów z zaburzeniami metabolizmu glukozy, w tym cukrzycą.9

Skuteczność w stanach zapalnych otrzewnej

Warto podkreślić, że efektywność ultrafiltracji produktu Extraneal pozostaje niezmieniona nawet w przypadku zapalenia otrzewnej. Jest to znacząca zaleta kliniczna, ponieważ w takich przypadkach skuteczność dializy przy zastosowaniu standardowych roztworów może ulegać zmniejszeniu.10

Zalecany schemat stosowania

Ze względu na specyficzne właściwości farmakodynamiczne, rekomenduje się stosowanie produktu Extraneal w ograniczonym schemacie dawkowania. Zaleca się, aby podawanie roztworu ograniczyć do jednej wymiany na 24 godziny. Taki schemat może być częścią zarówno ciągłej ambulatoryjnej dializy otrzewnowej (CADO), jak i automatycznej dializy otrzewnowej (ADO).11

Postać farmaceutyczna produktu

Extraneal jest dostępny w postaci roztworu do dializy otrzewnowej. Fizycznie stanowi roztwór jałowy, przezroczysty i bezbarwny, co ułatwia kontrolę jego czystości przed zastosowaniem.12

  1. 17.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl