Przedawkowanie
Excedrin Sprint 500 mg

Przedawkowanie paracetamolu, zwłaszcza w dawce jednorazowej ≥ 5 g (≥ 10 tabletek Panadol Sprint 500 mg), stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia, prowadząc do hepatotoksyczności, ostrego zapalenia trzustki, a nawet ostrej niewydolności wątroby. Początkowa faza zatrucia (kilka do kilkunastu godzin po spożyciu) charakteryzuje się objawami niespecyficznymi, takimi jak nudności, wymioty, nadmierna potliwość, senność i ogólne osłabienie, które mogą ustąpić mimo rozwijającego się uszkodzenia wątroby. W fazie drugiej (24-72 godziny) pojawiają się objawy wskazujące na toksyczne uszkodzenie wątroby, w tym rozpieranie w nadbrzuszu, nawrót nudności oraz żółtaczka. Dawki powyżej 10-15 g mogą prowadzić do ciężkiej niewydolności wątroby z encefalopatią, zaburzeniami krzepnięcia i wodobrzuszem.

Przedawkowanie leku

Przedawkowanie paracetamolu stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia pacjenta, które może prowadzić do nieodwracalnych konsekwencji zdrowotnych. Nieprawidłowe dawkowanie produktu leczniczego Panadol Sprint (500 mg) może skutkować uszkodzeniem wątroby o różnym nasileniu, włącznie z koniecznością przeszczepu narządu lub zgonem pacjenta. W literaturze medycznej opisywano również przypadki ostrego zapalenia trzustki powiązanego z zaburzeniami czynności wątroby, w tym ostrą niewydolnością wątroby i toksycznym uszkodzeniem tego narządu.1

Objawy kliniczne przedawkowania

Symptomatologia przedawkowania paracetamolu rozwija się w charakterystyczny sposób. W pierwszej fazie, występującej w ciągu kilku do kilkunastu godzin od przyjęcia nadmiernej dawki leku, pacjent może doświadczać objawów takich jak: nudności, wymioty, nadmierna potliwość, senność oraz ogólne osłabienie organizmu. Istotne jest, że objawy te mogą ustąpić następnego dnia, mimo że równocześnie rozwija się już proces uszkodzenia wątroby.2

W fazie drugiej, będącej manifestacją toksycznego uszkodzenia wątroby, pacjent może zgłaszać: rozpieranie w nadbrzuszu, nawrót nudności oraz rozwijającą się żółtaczkę – będącą objawem dysfunkcji hepatocytów.3

Dawka toksyczna

Za dawkę potencjalnie toksyczną dla dorosłego człowieka uznaje się jednorazowe przyjęcie 5 g paracetamolu lub więcej (co odpowiada 10 tabletkom Panadol Sprint lub większej ilości). W przypadku przyjęcia takiej dawki należy niezwłocznie podjąć działania interwencyjne, nawet przy braku objawów klinicznych zatrucia.4

Postępowanie w przypadku przedawkowania

Pacjenta z podejrzeniem przedawkowania paracetamolu należy niezwłocznie hospitalizować, nawet przy braku widocznych objawów klinicznych zatrucia. Wynika to z charakterystycznego opóźnionego rozwoju hepatotoksyczności. Priorytetem jest kontakt z ośrodkiem leczenia zatruć lub transport na najbliższy oddział ratunkowy.5

W przypadku gdy od momentu spożycia nadmiernej dawki nie upłynęła więcej niż godzina, należy sprowokować wymioty u pacjenta. Alternatywnie można podać doustnie 60-100 g węgla aktywnego, najlepiej w postaci zawiesiny wodnej, co ograniczy wchłanianie pozostałej części leku z przewodu pokarmowego.6

Diagnostyka i monitorowanie

Kluczowym elementem diagnostyki jest oznaczenie stężenia paracetamolu we krwi pacjenta. Uzyskany wynik w korelacji z czasem, jaki upłynął od momentu spożycia leku, stanowi wartościową wskazówkę dotyczącą konieczności oraz intensywności leczenia z wykorzystaniem specyficznych odtrutek.7

W sytuacji gdy oznaczenie stężenia paracetamolu jest niemożliwe, a istnieje uzasadnione podejrzenie spożycia dużej dawki leku, należy wdrożyć intensywne leczenie z wykorzystaniem dostępnych odtrutek. Zaleca się podanie co najmniej 2,5 g metioniny, a następnie kontynuowanie terapii w warunkach szpitalnych z zastosowaniem acetylocysteiny i/lub metioniny. Leczenie jest najbardziej skuteczne w pierwszych 10-12 godzinach od momentu zatrucia, jednak może przynieść korzyści terapeutyczne nawet po 24 godzinach od przedawkowania. Ze względu na potencjalnie ciężki przebieg zatrucia paracetamolem, leczenie powinno odbywać się w warunkach oddziału intensywnej terapii.8

Tabela objawów przedawkowania

Objaw przedawkowania Opis Czas wystąpienia Dawka toksyczna
Nudności Uczucie dyskomfortu w górnej części przewodu pokarmowego z towarzyszącą potrzebą wymiotowania Kilka do kilkunastu godzin od przyjęcia leku ≥ 5 g jednorazowo (≥ 10 tabletek Panadol Sprint 500 mg)
Wymioty Gwałtowne opróżnienie zawartości żołądka przez jamę ustną Kilka do kilkunastu godzin od przyjęcia leku
Nadmierna potliwość Wzmożona sekrecja potu, często o charakterze zimnego potu Kilka do kilkunastu godzin od przyjęcia leku
Senność Zmniejszona czujność, wzmożona potrzeba snu Kilka do kilkunastu godzin od przyjęcia leku
Ogólne osłabienie Uczucie braku energii, ograniczenie wydolności fizycznej Kilka do kilkunastu godzin od przyjęcia leku
Rozpieranie w nadbrzuszu Uczucie ciężkości i napięcia w okolicy podżebrowej, związane z hepatomegalią Faza druga (24-72 godziny) ≥ 5 g jednorazowo (≥ 10 tabletek Panadol Sprint 500 mg)
Nawrót nudności Ponowne wystąpienie nudności po okresie poprawy, związane z rozwijającym się uszkodzeniem wątroby Faza druga (24-72 godziny)
Żółtaczka Zażółcenie powłok skórnych i twardówek oczu, związane z dysfunkcją hepatocytów i zaburzonym metabolizmem bilirubiny Faza druga (24-72 godziny)
Ostre zapalenie trzustki Manifestuje się silnym bólem w nadbrzuszu, wymiotami, wzdęciem brzucha; stanowi potencjalne powikłanie zatrucia paracetamolem Faza druga i późniejsza Zależna od indywidualnej wrażliwości, najczęściej przy ciężkim uszkodzeniu wątroby
Ostra niewydolność wątroby Kompleks objawów związanych z masywnym uszkodzeniem hepatocytów: encefalopatia wątrobowa, zaburzenia krzepnięcia, żółtaczka, obrzęki, wodobrzusze Faza druga i późniejsza (od 3-4 doby) Zależna od indywidualnej wrażliwości, zazwyczaj przy dawkach >10-15 g

Należy podkreślić, że przedawkowanie paracetamolu wymaga natychmiastowej interwencji medycznej, nawet przy braku początkowych objawów klinicznych. Szczególnie istotne jest zastosowanie odpowiednich odtrutek w optymalnym oknie terapeutycznym, które może znacząco zredukować ryzyko nieodwracalnego uszkodzenia wątroby.9

  1. 10.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl