Właściwości farmakokinetyczne dienogestu

Dienogest, substancja czynna leku Diemono w dawce 2 mg, charakteryzuje się korzystnym profilem farmakokinetycznym, który determinuje jego skuteczność terapeutyczną. Poniżej przedstawiono szczegółową analizę właściwości farmakokinetycznych leku, z uwzględnieniem procesów wchłaniania, dystrybucji, metabolizmu oraz eliminacji.¹

Właściwości wchłaniania

Po podaniu doustnym dienogest ulega szybkiemu i niemal całkowitemu wchłanianiu z przewodu pokarmowego. Maksymalne stężenie w surowicy wynoszące 47 ng/ml osiągane jest stosunkowo szybko – po około 1,5 godziny od momentu przyjęcia pojedynczej dawki leku. Dostępność biologiczna dienogestu jest wysoka i wynosi około 91%, co świadczy o efektywnym wchłanianiu substancji czynnej. Należy podkreślić, że farmakokinetyka dienogestu charakteryzuje się proporcjonalnością do dawki w szerokim zakresie 1-8 mg, co przekłada się na przewidywalność efektu terapeutycznego przy różnych dawkach.²

Dystrybucja leku

Po wchłonięciu dienogest wykazuje charakterystyczny dla steroidów sposób dystrybucji w organizmie. W przeciwieństwie do wielu innych steroidów, dienogest wiąże się głównie z albuminami surowicy, nie wykazując powinowactwa do globuliny wiążącej hormony płciowe (SHBG) ani globuliny wiążącej kortykosteroidy (CBG). W surowicy krwi 10% całkowitej zawartości leku występuje w postaci wolnego steroidu, natomiast zdecydowana większość – 90% – wiąże się nieswoiście z albuminami. Pozorna objętość dystrybucji (Vd/F) dienogestu wynosi 40 l, co wskazuje na dobrą penetrację do tkanek.³

Metabolizm dienogestu

Dienogest podlega kompleksowym procesom metabolicznym w organizmie. Substancja jest całkowicie metabolizowana znanymi szlakami metabolizmu steroidów, przy czym powstające metabolity wykazują przeważnie brak aktywności endokrynologicznej. Na podstawie badań przeprowadzonych w warunkach in vitro oraz in vivo ustalono, że głównym enzymem odpowiedzialnym za metabolizm dienogestu jest CYP3A4 z rodziny cytochromu P450. Powstające metabolity są wydalane bardzo szybko, co skutkuje tym, że w osoczu niezmieniony dienogest stanowi frakcję dominującą. Klirens metaboliczny osocza (Cl/F) dienogestu wynosi 64 ml/min, co świadczy o sprawnym usuwaniu leku z organizmu.⁴

Eliminacja z organizmu

Proces eliminacji dienogestu z organizmu charakteryzuje się dwufazowym przebiegiem. Końcowa faza eliminacji cechuje się okresem półtrwania wynoszącym około 9-10 godzin. Dienogest jest wydalany głównie w postaci metabolitów, przy czym stosunek wydalania drogą nerkową do wydalania z kałem wynosi około 3:1 po podaniu doustnym dawki 0,1 mg/kg masy ciała. Okres półtrwania w moczu metabolitów wynosi 14 godzin. Po doustnym podaniu około 86% podanej dawki jest eliminowane w ciągu 6 dni, z czego większość w ciągu pierwszych 24 godzin, głównie z moczem.⁵

Farmakokinetyka po wielokrotnym podaniu

Na farmakokinetykę dienogestu nie wpływa stężenie globuliny wiążącej hormony płciowe (SHBG). Po codziennym przyjmowaniu leku obserwuje się kumulację substancji czynnej – stężenie dienogestu w surowicy zwiększa się około 1,24-krotnie, osiągając stan stacjonarny po 4 dniach stosowania. Co istotne z klinicznego punktu widzenia, farmakokinetykę dienogestu po wielokrotnym podawaniu w dawce 2 mg można przewidzieć na podstawie farmakokinetyki dawki pojedynczej, co ułatwia planowanie terapii.⁶

Parametry farmakokinetyczne w szczególnych grupach pacjentów

Należy podkreślić, że dienogest w dawce 2 mg nie został szczegółowo przebadany u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Podobnie, brak jest szczegółowych danych dotyczących farmakokinetyki leku u pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby, co powinno być uwzględnione przy kwalifikacji pacjentów do terapii i podczas monitorowania leczenia.⁷

Zestawienie właściwości farmakokinetycznych dienogestu