Przedawkowanie leku

Produkt leczniczy Dezaftan med w postaci tabletek do ssania zawiera trzy substancje czynne: chlorek cetylopirydyniowy (1,5 mg), chlorowodorek lidokainy jednowodny (1,0 mg) i glukonian cynku (17,42 mg, co odpowiada 2,5 mg jonów cynku). Ze względu na niewielką zawartość substancji czynnych w jednej dawce, ryzyko przedawkowania jest stosunkowo małe, jednak nie można go całkowicie wykluczyć.¹

Objawy przedawkowania poszczególnych składników

W przypadku przedawkowania Dezaftan med, objawy toksyczne mogą być związane z każdą z trzech substancji czynnych i charakteryzują się różnym nasileniem w zależności od przyjętej dawki:

Chlorek cetylopirydyniowy – przy doustnym przyjęciu dużych dawek może wywoływać szereg poważnych objawów ogólnoustrojowych, takich jak nudności, wymioty, zapaść, drgawki oraz śpiączkę. Dawka 1-3 g tej substancji może prowadzić do zgonu. Warto zauważyć, że działanie antyseptyczne chlorku cetylopirydyniowego może być neutralizowane przez detergenty anionowe, na przykład mydło.²

Chlorowodorek lidokainy jednowodny – objawy toksyczne występują, gdy stężenie lidokainy w osoczu przekracza 5 μg/ml. Toksyczność lidokainy dotyczy głównie ośrodkowego układu nerwowego oraz układu krążenia. Nasilenie objawów może być różne – od lekkich do bardzo ciężkich, włącznie z zatrzymaniem oddechu i krążenia. Nie istnieje swoiste antidotum przeciwko lidokainie, a postępowanie terapeutyczne ma charakter objawowy.³

Sole cynku – przedawkowanie glukonianu cynku może prowadzić do zaburzeń żołądkowo-jelitowych (nudności, bóle brzucha, biegunka), pojawienia się metalicznego smaku w ustach oraz bólu głowy. W leczeniu przedawkowania cynku stosuje się terapię objawową oraz EDTA (kwas etylenodiaminotetraoctowy), który nasila wydalanie jonów cynku z moczem. Należy zaznaczyć, że po doustnym przyjęciu 10-20 g cynku w postaci siarczanu u dorosłych może nastąpić zgon.⁴

Postępowanie w przypadku przedawkowania

W przypadku przedawkowania Dezaftan med należy zastosować leczenie objawowe, odpowiednie do stanu klinicznego pacjenta. Dla poszczególnych substancji czynnych zaleca się:

• Chlorek cetylopirydyniowy – w przypadku ciężkiego zatrucia należy monitorować parametry życiowe i wdrożyć leczenie podtrzymujące. Neutralizacja działania antyseptycznego możliwa jest przy użyciu detergentów anionowych.⁵
• Chlorowodorek lidokainy – ze względu na brak swoistego antidotum, prowadzi się leczenie objawowe z monitorowaniem funkcji układu nerwowego i sercowo-naczyniowego.⁶
• Sole cynku – w przypadku znacznego przedawkowania wskazane jest podanie EDTA, który zwiększa wydalanie jonów cynku przez nerki, oraz wdrożenie odpowiedniego leczenia objawowego.⁷

Tabela objawów przedawkowania

Należy podkreślić, że w przypadku podejrzenia przedawkowania preparatu Dezaftan med konieczne jest natychmiastowe wdrożenie odpowiedniego postępowania medycznego i monitorowanie stanu pacjenta. Mimo niewielkiej zawartości substancji czynnych w jednej tabletce, zażycie dużej liczby tabletek może prowadzić do wystąpienia poważnych skutków ubocznych.⁸