Właściwości farmakokinetyczne dutasterydu

Wchłanianie

Po doustnym podaniu pojedynczej dawki 0,5 mg dutasterydu maksymalne stężenie w surowicy jest osiągane w czasie od 1 do 3 godzin. Całkowita dostępność biologiczna leku wynosi około 60% i nie jest zależna od spożywania posiłków, co oznacza, że przyjmowanie leku z jedzeniem nie wpływa na stopień jego wchłaniania.¹

Dystrybucja

Dutasteryd charakteryzuje się dużą objętością dystrybucji, wynoszącą od 300 do 500 litrów, co wskazuje na jego szerokie rozprzestrzenianie się w tkankach organizmu. Lek w znacznym stopniu wiąże się z białkami osocza – ponad 99,5% substancji czynnej występuje w formie związanej. Podczas standardowego dawkowania dobowego, stężenie leku w surowicy wzrasta stopniowo, osiągając 65% stężenia stanu stacjonarnego po 1 miesiącu stosowania oraz 90% po 3 miesiącach terapii.²

Pełne stężenie w stanie stacjonarnym (Css) wynoszące około 40 ng/ml osiągane jest po 6 miesiącach regularnego stosowania leku w dawce 0,5 mg na dobę. Interesującym parametrem dystrybucji jest obecność dutasterydu w nasieniu, gdzie jego stężenie stanowi około 11,5% stężenia w surowicy.³

Biotransformacja

Dutasteryd podlega intensywnym procesom metabolicznym w organizmie. Badania in vitro wykazały, że lek jest metabolizowany głównie przez układ enzymatyczny cytochromu P450, a konkretnie przez izoenzymy 3A4 i 3A5. W wyniku tego procesu powstają trzy metabolity monohydroksylowe oraz jeden metabolit dihydroksylowy.⁴

Podczas regularnego stosowania dawki 0,5 mg na dobę, po osiągnięciu stanu stacjonarnego, jedynie niewielka część leku (od 1% do 15,4%, średnio 5,4%) jest wydalana z kałem w postaci niezmienionej. Pozostała część dutasterydu wydalana jest z kałem w formie metabolitów, wśród których można wyróżnić cztery główne, stanowiące odpowiednio 39%, 21%, 7% i 7% wszystkich produktów przemiany leku. Zidentyfikowano również 6 dodatkowych metabolitów, z których każdy stanowi mniej niż 5% całkowitej puli metabolitów. W moczu wykryto jedynie śladowe ilości niezmienionego dutasterydu – poniżej 0,1% podanej dawki.⁵

Eliminacja

Proces eliminacji dutasterydu jest zależny od dawki i przebiega dwutorowo, poprzez dwie drogi metaboliczne. Jedna z nich ulega nasyceniu w stężeniach istotnych klinicznie, druga natomiast nie wykazuje takiej właściwości. Przy niskich stężeniach leku w surowicy (poniżej 3 ng/ml) dutasteryd jest szybko eliminowany poprzez obie drogi metaboliczne: zależną i niezależną od stężenia. W przypadku pojedynczych dawek wynoszących 5 mg lub mniej, eliminacja przebiega szybko, a okres półtrwania leku wynosi od 3 do 9 dni.⁶

W stężeniach terapeutycznych, po wielokrotnym podawaniu dawki 0,5 mg na dobę, dominuje wolniejsza, liniowa droga eliminacji, a okres półtrwania wydłuża się do 3-5 tygodni.⁷

Wpływ czynników demograficznych i chorób współistniejących na farmakokinetykę

Wiek

Przeprowadzono badania farmakokinetyczne dutasterydu u 36 zdrowych mężczyzn w szerokim przedziale wiekowym (24-87 lat), którym podano jednorazową doustną dawkę 5 mg leku. Nie stwierdzono istotnego wpływu wieku na ogólny metabolizm substancji czynnej, jednak zaobserwowano, że okres półtrwania był krótszy u mężczyzn poniżej 50. roku życia. Porównując grupę pacjentów w wieku 50-69 lat z grupą powyżej 70. roku życia, nie wykazano statystycznie istotnych różnic w okresie półtrwania dutasterydu.⁸

Zaburzenia czynności nerek

Nie przeprowadzono badań oceniających wpływ zaburzeń czynności nerek na farmakokinetykę dutasterydu. Biorąc pod uwagę fakt, że zaledwie około 0,1% dawki leku wydalane jest z moczem w postaci niezmienionej po osiągnięciu stanu stacjonarnego przy stosowaniu dawki 0,5 mg na dobę, nie przewiduje się zwiększenia stężenia dutasterydu w osoczu u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek.⁹

Zaburzenia czynności wątroby

Dotychczas nie przeprowadzono badań oceniających wpływ zaburzeń czynności wątroby na farmakokinetykę dutasterydu. Ponieważ lek jest wydalany głównie w postaci metabolitów powstających w procesach wątrobowych, w przypadku zaburzeń czynności wątroby można spodziewać się zwiększenia stężenia dutasterydu w osoczu oraz wydłużenia jego okresu półtrwania.¹⁰

Parametry farmakokinetyczne dutasterydu