Właściwości farmakodynamiczne
Davoster 0,5 mg

Dutasteryd, inhibitor 5α-reduktazy typu 1 i 2 (kod ATC: G04CB02), skutecznie obniża stężenie dihydrotestosteronu (DHT) w surowicy o 85-90% już po 1-2 tygodniach terapii, a u pacjentów z łagodnym rozrostem gruczołu krokowego (BPH) w dawce 0,5 mg/dobę redukcja DHT wynosiła 94% po roku i 93% po dwóch latach. Terapia powoduje istotne zmniejszenie objętości gruczołu krokowego (o 23,6% po 12 miesiącach z 54,9 ml do 42,1 ml) oraz strefy przejściowej (o 17,8% z 26,8 ml do 21,4 ml), co przekłada się na poprawę objawów BPH ocenianych kwestionariuszem AUA-SI (poprawa o 4,5 punktu po 2 latach vs 2,3 w grupie placebo) oraz wzrost maksymalnego przepływu cewkowego (Qmax) o 2 ml/s po 2 latach (vs 0,9 ml/s placebo). Dutasteryd zmniejsza ryzyko ostrego zatrzymania moczu o 57% (1,8% vs 4,2%) i konieczności leczenia zabiegowego o 48% (2,2% vs 4,1%) po 2 latach terapii. Terapia skojarzona dutasterydem i tamsulozyną wykazała przewagę nad monoterapią w zakresie poprawy IPSS, Qmax oraz redukcji ryzyka ostrego zatrzymania moczu i leczenia zabiegowego (65,8% zmniejszenie ryzyka vs tamsulozyna po 4 latach). W badaniach nie stwierdzono istotnego wpływu dutasterydu na funkcję tarczycy, jednak obserwowano umiarkowany wzrost TSH (o 0,4 mIU/ml) mieszczący się w normie.

Właściwości farmakodynamiczne dutasterydu

Dutasteryd należy do grupy farmakoterapeutycznej inhibitorów 5α-reduktazy testosteronu, posiadających kod ATC: G04CB02. Jego działanie polega na hamowaniu aktywności obu typów izoenzymów (1 i 2) 5α-reduktazy, które uczestniczą w procesie konwersji testosteronu do dihydrotestosteronu (DHT). 1

Wpływ na DHT i testosteron

Efekt zmniejszenia stężenia DHT przez dutasteryd jest zależny od dawki i można go zaobserwować już po 1-2 tygodniach leczenia, osiągając redukcję o 85-90%. U pacjentów z łagodnym rozrostem gruczołu krokowego (BPH) przyjmujących dutasteryd w dawce 0,5 mg na dobę, średnie zmniejszenie stężenia DHT w surowicy wynosiło 94% po pierwszym roku oraz 93% po drugim roku terapii. Jednocześnie odnotowano wzrost stężenia testosteronu o 19% zarówno w pierwszym, jak i drugim roku stosowania leku. 2

Wpływ na objętość gruczołu krokowego

Istotne zmniejszenie objętości gruczołu krokowego jest widoczne już po miesiącu od rozpoczęcia leczenia dutasterydem i postępuje przez kolejne 24 miesiące (p <0,001). Po 12 miesiącach terapii dutasterydem uzyskano zmniejszenie objętości gruczołu krokowego o 23,6% (z 54,9 ml do 42,1 ml) w porównaniu z minimalnym zmniejszeniem o 0,5% (z 54 ml do 53,7 ml) w grupie placebo. Równocześnie zaobserwowano znaczące zmniejszenie objętości strefy przejściowej gruczołu krokowego o 17,8% (z 26,8 ml do 21,4 ml) w grupie otrzymującej dutasteryd, podczas gdy w grupie placebo nastąpił wzrost o 7,9% (z 26,8 ml do 27,5 ml). Efekt zmniejszenia objętości gruczołu utrzymywał się podczas kontynuacji leczenia w kolejnych dwóch latach badań prowadzonych metodą próby otwartej. <sup data-drug="Davoster" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Już po upływie 1 miesiąca od rozpoczęcia leczenia dutasterydem obserwowano znamienne zmniejszenie objętości gruczołu krokowego, które postępowało w kolejnych 24 miesiącach (p <0,001). W 12 miesiącu stosowania dutasterydu uzyskano zmniejszenie objętości gruczołu krokowego o 23,6% (z 54,9 ml na początku leczenia do 42,1 ml) w porównaniu ze zmniejszeniem o 0,5% (z 54 ml do 53,7 ml) w grupie pacjentów otrzymujących placebo. Równocześnie obserwowano znamienne (p 3

Zmniejszenie wymiarów gruczołu krokowego przyczyniło się do złagodzenia objawów BPH oraz zmniejszenia ryzyka ostrego zatrzymania moczu i konieczności leczenia zabiegowego. 4

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Badania kliniczne dutasterydu w monoterapii

Skuteczność dutasterydu w dawce 0,5 mg na dobę oceniano w trzech dwuletnich, wieloośrodkowych, międzynarodowych badaniach klinicznych z randomizacją i podwójnie ślepą próbą kontrolowanych placebo. Badaniami objęto 4325 mężczyzn z umiarkowanymi do ciężkich objawami łagodnego rozrostu gruczołu krokowego (BPH), u których objętość gruczołu krokowego wynosiła >30 ml, a stężenie PSA w surowicy mieściło się w zakresie 1,5–10 ng/ml. Następnie badania przedłużono o kolejne 2 lata metodą próby otwartej, w której wszyscy pacjenci otrzymywali dutasteryd w dawce 0,5 mg. Czteroletni okres badania ukończyło 37% pacjentów pierwotnie przydzielonych do grupy placebo oraz 40% pacjentów pierwotnie przyjmujących dutasteryd. Większość (71%) z 2340 uczestników badań prowadzonych jako próba otwarta ukończyła dodatkowy dwuletni okres obserwacji. 30 ml i stężeniem PSA w surowicy w zakresie 1,5 – 10 ng/ml. Następnie badania kontynuowano przez kolejne 2 lata na zasadzie próby otwartej, a wszyscy uczestnicy tej fazy otrzymywali taką samą dawkę 0,5 mg dutasterydu. Czteroletni okres badania ukończyło 37% pacjentów pierwotnie przydzielonych do grupy placebo oraz 40% pacjentów pierwotnie przyjmujących dutasteryd. Większość (71%) spośród 2340 pacjentów uczestniczących w badaniach prowadzonych na zasadzie próby otwartej ukończyło dodatkowy dwuletni okres obserwacji.”>5

Skuteczność produktu oceniano na podstawie następujących parametrów:

  • nasilenia dolegliwości ze strony dolnych dróg moczowych mierzonego kwestionariuszem AUA–SI (American Urological Association Symptom Index)
  • maksymalnego przepływu cewkowego (Qmax)
  • częstości występowania ostrego zatrzymania moczu
  • konieczności leczenia zabiegowego

6

Ocena dolegliwości wg AUA-SI

AUA–SI jest kwestionariuszem oceniającym dolegliwości zgłaszane przez pacjentów, składającym się z 7 pytań z maksymalnym wynikiem 35 punktów. Przed rozpoczęciem leczenia średni wynik AUA–SI wynosił 17 punktów. Po 6 miesiącach, roku i 2 latach leczenia w grupie placebo zaobserwowano zmniejszenie nasilenia objawów średnio odpowiednio o 2,5; 2,5 i 2,3 punktu, natomiast w grupie dutasterydu odnotowano poprawę o 3,2; 3,8 i 4,5 punktu. Różnice między grupami były statystycznie istotne. Poprawa wartości AUA-SI utrzymywała się również w kolejnych dwóch latach badań prowadzonych metodą próby otwartej. 7

Maksymalny przepływ cewkowy

Średnia wyjściowa wartość maksymalnego przepływu cewkowego (Qmax) w badaniach wynosiła około 10 ml/s (prawidłowa wartość >15 ml/s). Po roku i dwóch latach leczenia dutasterydem zaobserwowano poprawę przepływu odpowiednio o 1,7 ml/s i 2 ml/s, w porównaniu z poprawą o 0,8 ml/s i 0,9 ml/s w grupie placebo. Różnice te były statystycznie istotne w okresie od 1 do 24 miesięcy. Poprawa przepływu cewkowego utrzymywała się również w kolejnych dwóch latach badań prowadzonych metodą próby otwartej. 15 ml/s). U pacjentów leczonych za pomocą dutasterydu stwierdzono większą poprawę średniej wartości maksymalnego przepływu cewkowego po upływie roku i dwóch lat, odpowiednio o 1,7 ml/s i 2 ml/s, niż w grupie przyjmującej placebo – odpowiednio o 0,8 ml/s i 0,9 ml/s. Różnice pomiędzy grupami były znamienne statystycznie w okresie od 1 do 24 miesięcy. Zwiększenie maksymalnego przepływu cewkowego, stwierdzone w pierwszych dwóch latach podczas badań prowadzonych z podwójnie ślepą próbą, utrzymywało się w kolejnych dwóch latach podczas kontynuacji tych badań na zasadzie próby otwartej.”>8

Ostre zatrzymanie moczu i interwencje chirurgiczne

Po dwóch latach leczenia częstość występowania ostrego zatrzymania moczu wyniosła 4,2% w grupie placebo w porównaniu do 1,8% w grupie leczonej dutasterydem, co stanowi 57% zmniejszenie ryzyka. Ta statystycznie istotna różnica oznacza, że leczenie 42 pacjentów przez dwa lata pozwala uniknąć jednego epizodu ostrego zatrzymania moczu (95% przedział ufności 30–73). 9

Ryzyko konieczności przeprowadzenia zabiegu chirurgicznego z powodu BPH po 2 latach wynosiło 4,1% w grupie placebo i 2,2% w grupie leczonej dutasterydem, co stanowi 48% zmniejszenie ryzyka. Ta statystycznie istotna różnica wskazuje, że leczenie 51 pacjentów przez dwa lata pozwala uniknąć jednego zabiegu chirurgicznego (95% przedział ufności 33–109). 10

Dodatkowe efekty farmakodynamiczne

Wpływ na włosy

Wpływ dutasterydu na wzrost włosów nie był formalnie oceniany w badaniach klinicznych III fazy, jednak wiadomo, że inhibitory 5α-reduktazy mogą zmniejszać utratę i stymulować wzrost włosów u osób z androgenowym łysieniem typu męskiego. 11

Wpływ na czynność tarczycy

W rocznym badaniu klinicznym z udziałem zdrowych mężczyzn, dutasteryd nie wpłynął na stężenie wolnej tyroksyny. Pod koniec badania zaobserwowano jednak umiarkowane zwiększenie stężenia TSH (o 0,4 MCIU/ml) w porównaniu z placebo. Pomimo zmienności wartości stężenia TSH, średnie stężenia (1,4–1,9 MCIU/ml) pozostawały w granicach normy (0,5-5/6 MCIU/ml), a stężenia wolnej tyroksyny były prawidłowe i porównywalne w obu grupach. Zmiany stężenia TSH nie miały znaczenia klinicznego i w żadnym z badań klinicznych nie stwierdzono niekorzystnego wpływu dutasterydu na czynność tarczycy. 12

Nowotwory gruczołu piersiowego

W dwuletnich badaniach klinicznych, w których uzyskano dane dotyczące 3374 pacjento-lat leczenia dutasterydem, zdiagnozowano 2 przypadki raka gruczołów sutkowych u pacjentów przyjmujących dutasteryd i 1 przypadek u pacjenta otrzymującego placebo. W czteroletnich badaniach CombAT i REDUCE, obejmujących 17489 pacjento-lat leczenia dutasterydem i 5027 pacjento-lat leczenia dutasterydem w skojarzeniu z tamsulozyną, nie odnotowano żadnego przypadku raka gruczołów sutkowych w badanych grupach. 13

Dwa badania kliniczno-kontrolne, przeprowadzone w Stanach Zjednoczonych (n=339 przypadków nowotworu gruczołu sutkowego i n=6780 przypadków kontrolnych) oraz w Wielkiej Brytanii (n=398 przypadków nowotworu gruczołu sutkowego i n=3930 przypadków kontrolnych), oparte na bazach danych dotyczących stanu zdrowia mieszkańców, nie wykazały zwiększonego ryzyka zachorowania na nowotwór gruczołu sutkowego u mężczyzn stosujących inhibitory 5-alfa-reduktazy. 14

Pierwsze badanie nie wykazało związku między wystąpieniem nowotworu gruczołu sutkowego a stosowaniem inhibitorów 5-alfa-reduktazy (względne ryzyko ≥1 roku stosowania terapii przed zdiagnozowaniem nowotworu w stosunku do <1 roku stosowania: 0,70; 95% CI 0,34; 1,45). W drugim badaniu szacowany iloraz szans dla raka gruczołu sutkowego przy stosowaniu inhibitorów 5-alfa-reduktazy w porównaniu z ich niestosowaniem wynosił 1,08 (95% CI 0,62; 1,87). <sup data-drug="Davoster" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Wyniki z pierwszego badania nie wskazują na związek pomiędzy wystąpieniem nowotworu gruczołu sutkowego a stosowaniem inhibitorów 5-alfa-reduktazy (względne ryzyko ≥ 1 roku stosowania terapii przed zdiagnozowaniem nowotworu gruczołu sutkowego w stosunku do 15

Związek przyczynowy pomiędzy długotrwałym stosowaniem dutasterydu a występowaniem raka gruczołów sutkowych u mężczyzn nie został jednoznacznie określony. 16

Wpływ na płodność u mężczyzn

Wpływ dutasterydu w dawce 0,5 mg na dobę na nasienie oceniano u zdrowych ochotników w wieku 18-52 lat (n=27 dutasteryd, n=23 placebo) przez 52 tygodnie leczenia i przez kolejne 24 tygodnie obserwacji. Po 52 tygodniach, odnotowano średnie procentowe zmniejszenie wartości w stosunku do wartości początkowych:

  • liczebności plemników: 23%
  • objętości nasienia: 26%
  • ruchliwości plemników: 18%

Uwzględniając różnice w stosunku do wartości początkowych w grupie placebo. 17

Stężenie i morfologia plemników pozostały niezmienione. Po 24 tygodniach okresu obserwacji, średnie procentowe zmniejszenie całkowitej liczby plemników w grupie pacjentów otrzymujących dutasteryd utrzymywało się na poziomie 23% w porównaniu z wartościami początkowymi. 18

Choć średnie wartości wszystkich parametrów nasienia mieściły się w granicach normy i nie spełniały kryteriów zmiany znamiennej statystycznie (30%), u dwóch pacjentów przyjmujących dutasteryd zaobserwowano w 52. tygodniu zmniejszenie liczebności plemników o ponad 90% w porównaniu z wartościami początkowymi, które było częściowo odwracalne w okresie 24 tygodni obserwacji. Nie można zatem wykluczyć możliwości zmniejszenia płodności u mężczyzn leczonych dutasterydem. 19

Dutasteryd w terapii skojarzonej z lekiem blokującym receptory α

Skuteczność terapii skojarzonej dutasterydu (0,5 mg/dobę) z tamsulozyną (0,4 mg/dobę) oceniano w wieloośrodkowym, międzynarodowym, randomizowanym badaniu z podwójnie ślepą próbą, prowadzonym w równoległych grupach (badanie CombAT). Badanie porównywało dutasteryd (n=1623) i tamsulozynę (n=1611) w monoterapii oraz w terapii skojarzonej (n=1610) u mężczyzn z umiarkowanym do ciężkiego nasileniem objawów BPH, objętością gruczołu krokowego >30 ml i stężeniem PSA w granicach 1,5–10 ng/ml. Około 53% uczestników stosowało wcześniej inhibitory 5α-reduktazy lub leki blokujące receptory α. 30 ml i wartością PSA w granicach 1,5 – 10 ng/ml (badanie CombAT). Około 53% pacjentów uczestniczących w badaniu stosowało wcześniej leki z grupy inhibitorów 5α-reduktazy lub leki blokujące receptory α.”>20

Pierwszorzędowym punktem końcowym skuteczności w pierwszych 2 latach terapii była zmiana wartości wskaźnika w skali IPSS (International Prostate Symptom Score), zawierającego 8 pytań opartych na kwestionariuszu AUA-SI, z dodatkowym pytaniem dotyczącym jakości życia. Drugorzędowe punkty końcowe skuteczności obejmowały zmiany maksymalnego przepływu cewkowego (Qmax) i zmiany objętości gruczołu krokowego. Terapia skojarzona wykazała znamienną statystycznie poprawę wskaźnika IPSS w porównaniu z dutasterydem od 3 miesiąca oraz w porównaniu z tamsulozyną od 9 miesiąca. W zakresie Qmax terapia skojarzona wykazała znamienną przewagę zarówno nad dutasterydem, jak i tamsulozyną od 6 miesiąca leczenia. 21

Pierwszorzędowym punktem końcowym skuteczności po 4 latach leczenia był czas do pierwszego epizodu ostrego zatrzymania moczu lub konieczności leczenia zabiegowego związanego z BPH. Po 4 latach terapia skojarzona wykazała statystycznie istotne zmniejszenie ryzyka ostrego zatrzymania moczu lub konieczności leczenia zabiegowego związanego z BPH o 65,8% (p<0,001 [95% CI 54,7% do 74,1%]) w porównaniu z monoterapią tamsulozyną. Częstość występowania tych zdarzeń wyniosła 4,2% w grupie terapii skojarzonej i 11,9% w grupie tamsulozyny (p<0,001). W porównaniu z monoterapią dutasterydem, leczenie skojarzone zmniejszało ryzyko ostrego zatrzymania moczu lub konieczności leczenia zabiegowego związanego z BPH o 19,6% (p=0,18 [95% CI -10,9% do 41,7%]). Częstość występowania tych zdarzeń wyniosła 4,2% dla terapii skojarzonej i 5,2% dla dutasterydu. <sup data-drug="Davoster" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Pierwszorzędowym punktem końcowym skuteczności w okresie 4 lat leczenia był czas do pierwszego przypadku ostrego zatrzymania moczu lub konieczności leczenia zabiegowego związanego z BPH. Po 4 latach leczenia, stosowanie terapii skojarzonej statystycznie istotnie zmniejszało ryzyko ostrego zatrzymania moczu lub konieczności leczenia zabiegowego związanego z BPH (65,8% zmniejszenie ryzyka p<0,001 [95% CI 54,7% do 74,1%]) w porównaniu do tamsulozyny stosowanej w monoterapii. Częstość występowania ostrego zatrzymania moczu lub leczenia zabiegowego związanego z BPH do 4 roku wynosiła 4,2% dla terapii skojarzonej i 11,9% dla tamsulozyny (p22

Drugorzędowe punkty końcowe po 4 latach leczenia

Drugorzędowe punkty końcowe skuteczności po 4 latach leczenia obejmowały: czas do wystąpienia progresji klinicznej (zdefiniowanej jako złożenie pogorszenia IPSS o >4 punkty, wystąpienia związanych z BPH przypadków ostrego zatrzymania moczu, nietrzymania moczu, zakażeń układu moczowego i niewydolności nerek), zmianę wyniku w skali IPSS, zmiany maksymalnego przepływu cewkowego (Qmax) oraz zmiany objętości gruczołu krokowego. 4 punkty, wystąpienia związanych z BPH przypadków ostrego zatrzymania moczu, nietrzymania moczu, zakażeń układu moczowego i niewydolność nerek) zmiana w skali IPSS, zmiany maksymalnego przepływu cewkowego (Qmax) i zmiany objętości gruczołu krokowego.”>23

Porównanie efektów leczenia po 4 latach terapii
Parametr Terapia skojarzona Dutasteryd Tamsulozyna
Ostre zatrzymanie moczu lub konieczność leczenia zabiegowego związanego z BPH (%)
Występowanie w 48 miesiącu
4,2 5,2 11,9
Progresja kliniczna (%)
Miesiąc 48
12,6 17,8 21,5
IPSS (jednostki)
Wartość początkowa
Miesiąc 48 (zmiana względem wartości początkowej)
16,6
-6,3
16,4
-5,3
16,4
-3,8
Qmax (ml/s)
Wartość początkowa
Miesiąc 48 (zmiana względem wartości początkowej)
10,9
2,4
10,6
2,0
10,7
0,7
Objętość gruczołu krokowego (ml)
Wartość początkowa
Miesiąc 48 (% zmiany względem wartości początkowej)
54,7
-27,3
54,6
-28,0
55,8
+4,6
Objętość strefy przejściowej w obrębie gruczołu krokowego (ml)
Wartość początkowa
Miesiąc 48 (% zmiany względem wartości początkowej)
27,7
-17,9
30,3
-26,5
30,5
18,2
Wskaźnik wpływu BPH (BII) (jednostki)
Wartość początkowa
Miesiąc 48 (zmiana względem wartości początkowej)
5,3
-2,2
5,3
-1,8
5,3
-1,2
Pytanie 8 w IPSS (Stan zdrowia w związku z BPH) (jednostki)
Wartość początkowa
Miesiąc 48 (zmiana względem wartości początkowej)
3,6
-1,5
3,6
-1,3
3,6
-1,1

24

Bezpieczeństwo stosowania

Działania niepożądane związane z układem sercowo-naczyniowym

W czteroletnich badaniach klinicznych z zastosowaniem dutasterydu i tamsulozyny w terapii skojarzonej (badanie CombAT) u 4844 mężczyzn, częstość występowania zdarzeń określonych wspólną nazwą niewydolność serca była wyższa w grupie otrzymującej terapię skojarzoną (14/1610, 0,9%) w porównaniu z grupami leczonymi w monoterapii dutasterydem (4/1623, 0,2%) lub tamsulozyną (10/1611, 0,6%). 25

W niezależnym czteroletnich badaniu REDUCE z udziałem 8231 mężczyzn w wieku 50-75 lat, z wcześniejszym negatywnym wynikiem biopsji w kierunku raka gruczołu krokowego i stężeniem PSA w zakresie 2,5-10 ng/ml (50-60 lat) lub 3-10 ng/ml (>60 lat), odnotowano większą częstość zdarzeń określanych jako niewydolność serca u pacjentów przyjmujących dutasteryd 0,5 mg raz na dobę (30/4105, 0,7%) w porównaniu z grupą placebo (16/4126, 0,4%). 26

Retrospektywna analiza tego badania wykazała większą częstość występowania zdarzeń określanych jako niewydolność serca u pacjentów przyjmujących dutasteryd jednocześnie z lekiem blokującym receptory α (12/1152, 1%) w porównaniu z pacjentami stosującymi:

  • dutasteryd bez leku blokującego receptory α (18/2953, 0,6%)
  • placebo i lek blokujący receptory α (1/1399, <0,1%)
  • placebo bez leku blokującego receptory α (15/2727, 0,6%)

<sup data-drug="Davoster" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Retrospektywna analiza badania wykazała większą częstość występowania zdarzeń pod wspólną nazwą niewydolność serca u badanych przyjmujących dutasteryd w skojarzeniu z lekiem blokującym receptory α (12 na 1152 badanych, 1%), w porównaniu z badanymi przyjmującymi dutasteryd bez leku blokującego receptory α (18 na 2953 badanych, 0,6%), placebo i lek blokujący receptory α (1 na 1399 badanych, 27

Metaanaliza 12 randomizowanych badań klinicznych przeprowadzonych z zastosowaniem placebo lub komparatora (n=18802) nie wykazała statystycznie istotnego wzrostu ryzyka wystąpienia niewydolności serca (RR 1,05; 95% CI 0,71; 1,57), ostrego zawału mięśnia sercowego (RR 1,00; 95% CI 0,77; 1,30) czy udaru (RR 1,20; 95% CI 0,88; 1,64) u pacjentów stosujących dutasteryd w porównaniu z grupami kontrolnymi. 28

Rak gruczołu krokowego i nowotwory o wysokim stopniu złośliwości

W czteroletniem badaniu porównującym placebo z dutasterydem (badanie REDUCE) z udziałem 8231 mężczyzn w wieku 50-75 lat, z wcześniejszym negatywnym wynikiem biopsji w kierunku raka gruczołu krokowego i stężeniem PSA w zakresie 2,5-10 ng/ml (dla mężczyzn w wieku 50-60 lat) lub 3-10 ng/ml (dla mężczyzn >60 lat), wykonano biopsje igłowe u 6706 pacjentów w celu określenia stopnia złośliwości według skali Gleasona. W badaniu zdiagnozowano 1517 przypadków raka gruczołu krokowego, z czego większość (70%) stanowiły nowotwory o niskim stopniu złośliwości (5-6 w skali Gleasona). 29

W grupie otrzymującej dutasteryd stwierdzono większą częstość występowania raka gruczołu krokowego o stopniu złośliwości 8-10 w skali Gleasona (n=29, 0,9%) w porównaniu z grupą placebo (n=19, 0,6%; p=0,15). W latach 1-2 badania, liczba przypadków raka o sumie Gleasona 8-10 była podobna w obu grupach (dutasteryd: n=17, 0,5%; placebo: n=18, 0,5%). Natomiast w latach 3-4 zdiagnozowano znacząco więcej przypadków raka o wysokim stopniu złośliwości w grupie dutasterydu (n=12, 0,5%) niż w grupie placebo (n=1, <0,1%; p=0,0035). <sup data-drug="Davoster" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Większą częstość raka gruczołu krokowego o stopniu złośliwości 8-10 w skali Gleasona odnotowano w grupie otrzymującej dutasteryd (n=29, 0,9%) w porównaniu z grupą placebo (n=19, 0,6%; p= 0,15). W latach 1-2, liczba badanych z rakiem o sumie Gleasona 8-10 była podobna zarówno w grupie otrzymującej dutasteryd (n=17, 0,5%) jak i w grupie placebo (n=18, 0,5%). W latach 3-4, zdiagnozowano większą ilość przypadków raka o stopniu złośliwości 8-10 w skali Gleasona w grupie otrzymującej dutasteryd (n=12, 0,5%) w porównaniu z grupą placebo (n=1, 30

Należy zauważyć, że brak jest dostępnych danych dotyczących wpływu dutasterydu na ryzyko raka gruczołu krokowego u mężczyzn stosujących lek dłużej niż cztery lata. Odsetek pacjentów ze zdiagnozowanym rakiem o stopniu złośliwości 8-10 w skali Gleasona był stały w obu badanych okresach w grupie dutasterydu (0,5% w każdym okresie), podczas gdy w grupie placebo odsetek ten był niższy w latach 3-4 niż w latach 1-2 (<0,1% vs 0,5%). <sup data-drug="Davoster" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Brak dostępnych danych dotyczących dłuższego niż cztery lata działania dutasterydu u mężczyzn będących w grupie ryzyka raka gruczołu krokowego. Odsetek badanych ze zdiagnozowanym rakiem o sumie Gleasona 8-10 był stały w badanych okresach czasu (lata 1-2 i lata 3-4) w grupie leczonej za pomocą dutasterydu (0,5% w każdym okresie czasu), podczas gdy w grupie placebo, odsetek badanych ze zdiagnozowanym rakiem o sumie Gleasona 8-10 był niższy w latach 3-4 niż w latach 1- 2 (odpowiednio 31

W zakresie częstości występowania raka o stopniu złośliwości 7-10 w skali Gleasona nie odnotowano różnic między grupami (p=0,81). 32

Dodatkowe badanie kontrolne wykonane po 2 latach w ramach badania REDUCE nie wykazało nowych przypadków raka gruczołu krokowego o stopniu złośliwości 8-10 w skali Gleasona. 33

W czteroletnich badaniach z dutasterydem w BPH (badanie CombAT), w których biopsje nie były wymagane protokołem badania, a wszystkie diagnozy raka prostaty opierały się na biopsjach wykonywanych ze wskazań klinicznych, odsetek nowotworów o stopniu złośliwości 8-10 w skali Gleasona wynosił:

  • 0,5% (n=8) w grupie dutasterydu
  • 0,7% (n=11) w grupie tamsulozyny
  • 0,3% (n=5) w grupie terapii skojarzonej

34

Cztery populacyjne badania epidemiologiczne (dwa oparte na populacji 174895 osób, jedno na populacji 13982 osób, jedno na populacji 38058 osób) wykazały, że stosowanie inhibitorów 5-alfa-reduktazy nie jest związane z występowaniem nowotworów gruczołu krokowego o wysokim stopniu złośliwości, ani z występowaniem raka gruczołu krokowego w ogóle, ani też ze zwiększeniem ogólnej śmiertelności. 35

Związek pomiędzy stosowaniem dutasterydu a rakiem gruczołu krokowego o wysokim stopniu złośliwości nie został jednoznacznie wyjaśniony. 36

Wpływ na funkcje seksualne

Wpływ terapii skojarzonej dutasterydu i tamsulozyny na funkcje seksualne został oceniony w podwójnie zaślepionym, kontrolowanym placebo badaniu z udziałem 243 mężczyzn stosujących terapię skojarzoną i 246 otrzymujących placebo. Po 12 miesiącach leczenia odnotowano statystycznie istotną (p<0,001) większą redukcję (pogorszenie) wyników w kwestionariuszu MSHQ (Men’s Sexual Health Questionnaire) w grupie otrzymującej terapię skojarzoną. Pogorszenie dotyczyło głównie aspektów związanych z ejakulacją i ogólną satysfakcją seksualną, a w mniejszym stopniu domeny erekcji. <sup data-drug="Davoster" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Wpływ połączenia dutasterydu i tamsulosyny na funkcje seksualne został oceniony w podwójnie zaślepionym, kontrolowanym placebo badaniu, przeprowadzonym na seksualnie aktywnych mężczyznach z BPH (n=243 połączenie dutasterydu i tamsulosyny, n=246 placebo). Znacząca statystycznie (p37

Mimo niekorzystnego wpływu na funkcje seksualne, badani oceniali poziom zadowolenia z terapii skojarzonej statystycznie wyżej w porównaniu z placebo po 12 miesiącach stosowania (p<0,05). Działania niepożądane związane z funkcjami seksualnymi występowały w trakcie 12 miesięcy leczenia, a około połowa z nich ustąpiła w ciągu 6 miesięcy po zakończeniu terapii. <sup data-drug="Davoster" data-section="Właściwości farmakodynamiczne" title="Wyniki te nie miały wpływu na to w jaki sposób badani postrzegali produkt leczniczy zawierający połączenie dutasterydu i tamsulosyny, co do którego ocena zadowolenia po 12 miesiącach stosowania była statystycznie wyższa w porównaniu z placebo (p38

Zarówno monoterapia dutasterydem, jak i terapia skojarzona dutasterydu z tamsulozyną mogą powodować działania niepożądane związane z funkcjami seksualnymi. Obserwacje z badań CombAT i REDUCE wskazują, że częstość występowania tych działań niepożądanych zmniejsza się z czasem w trakcie kontynuowania terapii. 39

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl