Działania niepożądane
Clazicon 30 mg
Gliklazyd, substancja czynna leku Clazicon, wiąże się z ryzykiem licznych działań niepożądanych, z których najczęstszym i klinicznie najistotniejszym jest hipoglikemia. Objawy hipoglikemii obejmują szeroki zakres symptomów neurologicznych (ból głowy, zaburzenia świadomości, drgawki, splątanie), adrenergicznych (pocenie się, tachykardia, lęk) oraz ze strony układu pokarmowego i krążenia. Hipoglikemia może prowadzić do ciężkich powikłań, w tym śpiączki i zgonu, zwłaszcza przy nieregularnym odżywianiu. W przypadku wystąpienia objawów zaleca się szybkie podanie węglowodanów, jednakże możliwe jest nawracanie epizodów, co w ciężkich przypadkach wymaga hospitalizacji. Dodatkowo, stosowanie gliklazydu może powodować zaburzenia żołądkowo-jelitowe (ból brzucha, nudności, wymioty, biegunka, zaparcia), które można złagodzić przez przyjmowanie leku podczas śniadania.
- Działania niepożądane leku Clazicon
- Hipoglikemia – najczęstsze działanie niepożądane
- Zaburzenia żołądka i jelit
- Rzadziej występujące działania niepożądane
- Działania niepożądane typowe dla pochodnych sulfonylomocznika
- Tabela działań niepożądanych leku Clazicon
- Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Działania niepożądane leku Clazicon
W trakcie stosowania gliklazydu (substancji czynnej leku Clazicon) zaobserwowano szereg działań niepożądanych o różnym nasileniu i częstotliwości występowania. Należy zwrócić szczególną uwagę na możliwe konsekwencje zdrowotne wynikające z przyjmowania tego leku, aby móc odpowiednio wcześnie zareagować na pierwsze objawy niepożądane.1
Hipoglikemia – najczęstsze działanie niepożądane
Hipoglikemia stanowi najczęściej występujące działanie niepożądane związane ze stosowaniem gliklazydu. Ryzyko jej wystąpienia wzrasta szczególnie w przypadku nieregularnego odżywiania się lub pomijania posiłków.2
Objawy hipoglikemii można podzielić na kilka kategorii:
- Objawy neurologiczne i psychiczne: ból głowy, znużenie, zaburzenia snu, pobudzenie, agresja, osłabiona koncentracja, zaburzenia świadomości, spowolnienie reakcji, depresja, splątanie, zaburzenia widzenia i mowy, afazja, drżenie, niedowłady, zaburzenia czucia, zawroty głowy, uczucie bezsilności, utrata samokontroli, majaczenie, drgawki oraz utrata świadomości prowadząca potencjalnie do śpiączki i zgonu.3
- Objawy z układu pokarmowego: silny głód, nudności, wymioty.4
- Objawy z układu oddechowego i krążenia: płytki oddech, bradykardia, senność.5
- Objawy pobudzenia adrenergicznego: pocenie się, wilgotność skóry, lęk, tachykardia, nadciśnienie, kołatania serca, dławica piersiowa oraz zaburzenia rytmu serca.6
W przypadku wystąpienia objawów hipoglikemii, zazwyczaj ustępują one po przyjęciu węglowodanów (cukru). Należy jednak pamiętać, że sztuczne słodziki nie mają działania przeciwhipoglikemicznego. Co istotne, na podstawie doświadczeń klinicznych zaobserwowano, że hipoglikemia może nawrócić nawet po wstępnej skutecznej interwencji.7
W ciężkich przypadkach hipoglikemii lub gdy trwa ona długo, nawet jeśli jest okresowo kontrolowana przez spożycie cukru, konieczne jest niezwłoczne wdrożenie leczenia, a w niektórych sytuacjach może być wymagana hospitalizacja pacjenta.8
Zaburzenia żołądka i jelit
Podczas stosowania gliklazydu zgłaszano przypadki wystąpienia zaburzeń żołądka i jelit, które obejmują:
- Ból brzucha
- Nudności
- Wymioty
- Niestrawność
- Biegunka
- Zaparcia
Warto podkreślić, że możliwe jest uniknięcie tych działań niepożądanych lub zminimalizowanie ich nasilenia poprzez przyjmowanie leku Clazicon w trakcie śniadania.9
Rzadziej występujące działania niepożądane
Podczas terapii gliklazydem odnotowano również szereg rzadziej występujących działań niepożądanych, które dotyczą różnych układów i narządów:10
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
W tej grupie wystąpić mogą:
- Reakcje alergiczne skórne: wysypka, świąd, pokrzywka, obrzęk naczynioruchowy, rumień
- Wysypki plamkowo-grudkowe
- Ciężkie reakcje skórne: odczyny pęcherzowe, takie jak zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka oraz autoimmunologiczne choroby pęcherzowe
- Wysypka polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS) – występuje wyjątkowo rzadko
11
Zaburzenia krwi i układu chłonnego
Zmiany w obrazie morfologicznym krwi występują rzadko podczas leczenia gliklazydem. Mogą one obejmować:
- Niedokrwistość
- Leukopenię – zmniejszenie liczby białych krwinek
- Małopłytkowość – zmniejszenie liczby płytek krwi
- Granulocytopenię – zmniejszenie liczby granulocytów
Istotną informacją dla lekarzy prowadzących jest fakt, że zmiany hematologiczne zazwyczaj ustępują po zaprzestaniu leczenia gliklazydem.12
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych
Wśród działań niepożądanych dotyczących funkcji wątroby odnotowano:
- Zwiększoną aktywność enzymów wątrobowych: AspAT, AlAT, fosfatazy zasadowej
- Zapalenie wątroby – zgłaszano pojedyncze przypadki
- Żółtaczkę cholestatyczną – w razie jej wystąpienia należy przerwać leczenie
Warto podkreślić, że wymienione objawy zazwyczaj ustępują po odstawieniu leku.13
Zaburzenia oka
U pacjentów leczonych gliklazydem mogą wystąpić przemijające zaburzenia widzenia, szczególnie na początku leczenia. Zaburzenia te są efektem zmian stężenia glukozy we krwi i zwykle mają charakter przejściowy.14
Działania niepożądane typowe dla pochodnych sulfonylomocznika
Poza wymienionymi wyżej działaniami niepożądanymi specyficznymi dla gliklazydu, podczas terapii Claziconem można zaobserwować również działania niepożądane charakterystyczne dla całej grupy pochodnych sulfonylomocznika. Należą do nich:15
- Zaburzenia hematologiczne: niedokrwistość, agranulocytoza, niedokrwistość hemolityczna, pancytopenia
- Zaburzenia naczyniowe: alergiczne zapalenie naczyń krwionośnych
- Zaburzenia elektrolitowe: hiponatremia
- Zaburzenia wątroby: zwiększona aktywność enzymów wątrobowych, zaburzenia czynności wątroby (np. z zastojem żółci i żółtaczką), zapalenie wątroby
Większość tych działań niepożądanych ustępuje po odstawieniu leku z grupy pochodnych sulfonylomocznika. Należy jednak mieć świadomość, że w pojedynczych przypadkach powikłania wątrobowe mogą prowadzić do zagrażającej życiu niewydolności wątroby.16
Tabela działań niepożądanych leku Clazicon
| Klasyfikacja układów i narządów | Działanie niepożądane | Częstość występowania | Opis i uwagi kliniczne |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Hipoglikemia | Często | Najczęstsze działanie niepożądane; nasila się przy nieregularnym odżywianiu; może prowadzić do śpiączki i zgonu w ciężkich przypadkach |
| Objawy neurologiczne hipoglikemii | Często | Ból głowy, zaburzenia świadomości, drgawki, splątanie | |
| Objawy adrenergiczne hipoglikemii | Często | Pocenie się, lęk, tachykardia, drżenie | |
| Hiponatremia | Rzadko | Zmniejszenie stężenia sodu w surowicy krwi | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Ból brzucha | Niezbyt często | Można zminimalizować przyjmując lek w trakcie śniadania |
| Nudności | Niezbyt często | ||
| Wymioty | Niezbyt często | ||
| Niestrawność | Niezbyt często | ||
| Biegunka | Niezbyt często | ||
| Zaparcia | Niezbyt często | ||
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Wysypka, świąd, pokrzywka | Rzadko | Łagodne reakcje skórne |
| Obrzęk naczynioruchowy | Rzadko | Obrzęk tkanek podskórnych i podśluzówkowych | |
| Rumień, wysypki plamkowo-grudkowe | Rzadko | Zmiany skórne o średnim nasileniu | |
| Odczyny pęcherzowe (zespół Stevensa-Johnsona, toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka) | Bardzo rzadko | Ciężkie, potencjalnie zagrażające życiu reakcje skórne | |
| Wysypka polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS) | Bardzo rzadko | Ciężka, uogólniona reakcja z zajęciem narządów wewnętrznych | |
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Niedokrwistość | Rzadko | Zmniejszenie liczby czerwonych krwinek lub hemoglobiny |
| Leukopenia | Rzadko | Zmniejszenie liczby białych krwinek | |
| Małopłytkowość | Rzadko | Zmniejszenie liczby płytek krwi | |
| Agranulocytoza, pancytopenia, niedokrwistość hemolityczna | Bardzo rzadko | Ciężkie zaburzenia hematologiczne, mogą ustąpić po odstawieniu leku | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Zwiększona aktywność enzymów wątrobowych (AspAT, AlAT, fosfataza zasadowa) | Rzadko | Wymaga monitorowania funkcji wątroby |
| Zapalenie wątroby | Bardzo rzadko | Pojedyncze przypadki, ustępuje po odstawieniu leku | |
| Żółtaczka cholestatyczna | Bardzo rzadko | Wymaga natychmiastowego przerwania leczenia | |
| Zaburzenia oka | Przemijające zaburzenia widzenia | Niezbyt często | Występują głównie na początku leczenia w związku ze zmianami stężenia glukozy we krwi |
| Zaburzenia naczyniowe | Alergiczne zapalenie naczyń krwionośnych | Bardzo rzadko | Reakcja autoimmunologiczna |
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po wprowadzeniu leku Clazicon na rynek istotne znaczenie ma zgłaszanie wszelkich podejrzewanych działań niepożądanych. Umożliwia to ciągłe monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania tego produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać zaobserwowane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa, tel.: +48 22 49 21 301, faks: +48 22 49 21 309, strona internetowa: https://smz.ezdrowie.gov.pl.17
Alternatywnie działania niepożądane można również zgłaszać bezpośrednio podmiotowi odpowiedzialnemu za wprowadzenie leku na rynek.18
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania