Działania niepożądane
Cipramil 20 mg
Citalopram (Cipramil 20 mg) wykazuje profil działań niepożądanych, które najczęściej mają łagodny i przemijający charakter, pojawiając się głównie w pierwszych 1-2 tygodniach terapii. Występuje zależność dawka-efekt w zakresie nasilenia objawów takich jak nadmierne pocenie się, suchość błony śluzowej jamy ustnej, bezsenność, senność, biegunka, nudności oraz uczucie zmęczenia. Do najczęstszych działań należą senność, bezsenność, bóle głowy, drżenia, parestezje, zawroty głowy, zaburzenia uwagi, szumy uszne, suchość jamy ustnej, nudności i biegunka. Rzadziej obserwuje się poważniejsze objawy, takie jak trombocytopenia, reakcje anafilaktyczne, hiponatremia, hipokaliemia, zaburzenia rytmu serca (w tym wydłużenie QT i torsade de pointes), a także zespół serotoninowy, który stanowi stan zagrożenia życia. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko myśli i zachowań samobójczych, zwłaszcza na początku leczenia i przy zmianach dawkowania.
- Działania niepożądane cytalopramu – charakterystyka ogólna
- Klasyfikacja działań niepożądanych według częstości występowania
- Szczegółowa tabela działań niepożądanych cytalopramu
- Wybrane poważne działania niepożądane – szczegółowa charakterystyka
- Wydłużenie odstępu QT i zaburzenia rytmu serca
- Złamania kości
- Objawy odstawienia leku
- Myśli i zachowania samobójcze
- Zespół serotoninowy
- Monitoring i zgłaszanie działań niepożądanych
Działania niepożądane cytalopramu – charakterystyka ogólna
Działania niepożądane obserwowane podczas stosowania cytalopramu (Cipramil 20 mg) zazwyczaj charakteryzują się łagodnym i przemijającym przebiegiem. Najczęściej występują w początkowym okresie terapii, tj. w ciągu pierwszych 1-2 tygodni leczenia, a ich nasilenie zwykle stopniowo maleje w miarę kontynuacji terapii. 1
U niektórych pacjentów zaobserwowano zależność między dawką leku a nasileniem określonych działań niepożądanych. Dotyczy to w szczególności: nasilonego pocenia się, suchości błony śluzowej jamy ustnej, bezsenności, senności, biegunki, nudności oraz uczucia zmęczenia. 2
Klasyfikacja działań niepożądanych według częstości występowania
Przedstawione poniżej działania niepożądane obejmują zarówno te obserwowane w kontrolowanych badaniach klinicznych z użyciem placebo, jak i te zgłaszane po wprowadzeniu leku do obrotu. Częstość występowania określono według następujących kryteriów: 1% pacjentów w badaniach klinicznych z podwójnie ślepą próbą, kontrolowanych placebo lub w doniesieniach po wprowadzeniu leku do obrotu. Częstość występowania określono jako: bardzo często (>1/10), często (>1/100 do 1/1000 do 10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (3
- Bardzo często (>1/10 pacjentów)
- Często (>1/100 do <1/10 pacjentów)
- Niezbyt często (>1/1000 do <1/100 pacjentów)
- Rzadko (>1/10 000 do <1/1000 pacjentów)
- Bardzo rzadko (<1/10 000 pacjentów)
- Nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych)
Szczegółowa tabela działań niepożądanych cytalopramu
| Klasyfikacja układowa MedDRA | Częstość występowania | Działania niepożądane | Opis |
|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | Nieznana | Trombocytopenia | Zmniejszenie liczby płytek krwi, co może prowadzić do zwiększonego ryzyka krwawień |
| Zaburzenia układu immunologicznego | Nieznana | Nadwrażliwość | Reakcje alergiczne o różnym nasileniu |
| Reakcja anafilaktyczna | Ciężka, nagła ogólnoustrojowa reakcja alergiczna, potencjalnie zagrażająca życiu | ||
| Zaburzenia endokrynologiczne | Nieznana | Niewłaściwe wydzielanie hormonu antydiuretycznego | Może prowadzić do zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej |
| Hiperprolaktynemia | Zwiększone stężenie prolaktyny we krwi | ||
| Zaburzenia metabolizmu i odżywiania | Często | Zmniejszenie łaknienia | Obniżenie apetytu |
| Zmniejszenie masy ciała | Utrata kilogramów w trakcie terapii | ||
| Niezbyt często | Zwiększenie łaknienia | Wzmożony apetyt | |
| Zwiększenie masy ciała | Przyrost kilogramów w trakcie terapii | ||
| Rzadko | Hiponatremia | Obniżone stężenie sodu we krwi, może objawiać się osłabieniem, dezorientacją | |
| Nieznana | Hipokaliemia | Obniżone stężenie potasu we krwi, istotny czynnik ryzyka arytmii serca | |
| Zaburzenia psychiczne | Często | Pobudzenie | Stan wzmożonej aktywności psychoruchowej |
| Zmniejszenie popędu płciowego | Obniżenie libido | ||
| Lęk | Uczucie niepokoju, obawy | ||
| Nerwowość | Rozdrażnienie, niepokój, trudności w relaksacji | ||
| Stany splątania | Dezorientacja, zaburzenia świadomości | ||
| Zaburzenie orgazmu (kobiety) | Trudności w osiąganiu satysfakcji seksualnej | ||
| Nietypowe sny | Sny o zmienionej intensywności lub treści | ||
| Niezbyt często | Agresja | Wrogość, skłonność do zachowań agresywnych | |
| Depersonalizacja | Poczucie oddzielenia od własnego ciała lub psychiki | ||
| Omamy | Postrzeganie nieistniejących bodźców zmysłowych | ||
| Mania | Stan nadmiernego pobudzenia, euforii | ||
| Nieznana | Napady panicznego lęku | Nagłe, intensywne stany lękowe z objawami somatycznymi | |
| Bruksizm | Zgrzytanie zębami | ||
| Niepokój | Poczucie dyskomfortu psychicznego, napięcia | ||
| Myśli samobójcze, zachowania samobójcze | Myśli o odebraniu sobie życia lub próby samobójcze | ||
| Zaburzenia układu nerwowego | Bardzo często | Senność | Nadmierna skłonność do zasypiania w ciągu dnia |
| Bezsenność | Trudności z zasypianiem lub utrzymaniem snu | ||
| Bóle głowy | Dolegliwości bólowe dotyczące głowy | ||
| Często | Drżenie | Mimowolne, rytmiczne ruchy różnych części ciała | |
| Parestezje | Nieprawidłowe odczucia skórne (mrowienie, drętwienie) | ||
| Zawroty głowy | Wrażenie wirowania, niestabilności postawy | ||
| Zaburzenia uwagi | Trudności z koncentracją i utrzymaniem skupienia | ||
| Niezbyt często | Omdlenie | Krótkotrwała utrata przytomności | |
| Rzadko | Napady drgawkowe grand mal | Uogólnione napady padaczkowe z utratą przytomności | |
| Dyskineza | Zaburzenia ruchowe, nieprawidłowe ruchy mimowolne | ||
| Zaburzenia smaku | Zmiany w odczuwaniu smaku | ||
| Nieznana | Drgawki | Napady aktywności drgawkowej mózgu | |
| Zespół serotoninowy | Stan potencjalnie zagrażający życiu związany z nadmierną aktywnością serotoninergiczną (gorączka, pocenie, drżenie, pobudzenie) | ||
| Zaburzenia pozapiramidowe | Zaburzenia motoryki, sztywność mięśniowa | ||
| Akatyzja, zaburzenia ruchowe | Subiektywne uczucie niepokoju ruchowego, przymus ruchu | ||
| Zaburzenia oka | Niezbyt często | Rozszerzenie źrenic | Poszerzenie otworów źrenicznych |
| Nieznana | Zaburzenia widzenia | Nieostre widzenie, zaburzenia akomodacji | |
| Zaburzenia ucha i błędnika | Często | Szumy uszne | Odczuwanie dźwięków przy braku bodźca zewnętrznego |
| Zaburzenia serca | Niezbyt często | Bradykardia | Zwolniona czynność serca (<60 uderzeń/min) |
| Tachykardia | Przyspieszona czynność serca (>100 uderzeń/min) | ||
| Nieznana | Wydłużenie odstępu QT w elektrokardiogramie | Zaburzenie przewodzenia elektrycznego w sercu, widoczne w EKG | |
| Komorowe zaburzenia rytmu serca włącznie z zaburzeniami rytmu typu torsade de pointes | Groźne dla życia zaburzenia rytmu serca, szczególnie u kobiet, osób z hipokaliemią oraz pacjentów z wcześniejszymi zaburzeniami serca | ||
| Zaburzenia naczyniowe | Rzadko | Krwotoki | Krwawienia z różnych narządów i tkanek |
| Nieznana | Niedociśnienie ortostatyczne | Spadek ciśnienia tętniczego przy zmianie pozycji na stojącą | |
| Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia | Często | Ziewanie | Wzmożona skłonność do ziewania |
| Nieznana | Krwawienie z nosa | Krwotok z jamy nosowej | |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Bardzo często | Suchość błony śluzowej jamy ustnej | Zmniejszone wydzielanie śliny, uczucie suchości w jamie ustnej |
| Nudności | Mdłości, uczucie dyskomfortu w nadbrzuszu | ||
| Często | Biegunka | Częste, luźne stolce | |
| Wymioty | Gwałtowne opróżnianie żołądka | ||
| Zaparcia | Rzadkie, trudne wypróżnienia | ||
| Nieznana | Krwawienie z przewodu pokarmowego (w tym krwawienie z odbytnicy) | Krwawienia z różnych odcinków przewodu pokarmowego, mogą być objawem poważnych powikłań | |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | Rzadko | Zapalenie wątroby | Stan zapalny tkanki wątrobowej |
| Nieznana | Nieprawidłowe wyniki testów czynnościowych wątroby | Nieprawidłowe wartości enzymów wątrobowych w badaniach laboratoryjnych | |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Bardzo często | Nasilone pocenie się | Wzmożona potliwość, nadmierne wydzielanie potu |
| Często | Świąd | Swędzenie skóry | |
| Niezbyt często | Pokrzywka | Swędzące, obrzękowe zmiany skórne | |
| Łysienie | Utrata włosów | ||
| Wysypka | Zmiany skórne różnego typu | ||
| Plamica | Krwotoczne wybroczyny skórne | ||
| Nadwrażliwość na światło | Zwiększona reaktywność skóry na promieniowanie UV | ||
| Nieznana | Wybroczyny | Drobne wylewy krwawe w skórze | |
| Obrzęki naczynioruchowe | Obrzęki tkanki podskórnej i błon śluzowych, potencjalnie groźne dla życia | ||
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej | Często | Bóle mięśni, bóle stawów | Dolegliwości bólowe układu mięśniowego i stawowego |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | Niezbyt często | Zatrzymanie moczu | Trudności w oddawaniu moczu |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | Często | Impotencja | Zaburzenia erekcji u mężczyzn |
| Zaburzenia wytrysku | Nieprawidłowości w procesie ejakulacji | ||
| Niezdolność do wytrysku | Brak możliwości osiągnięcia ejakulacji | ||
| Niezbyt często | Kobiety: krwotok miesiączkowy | Nasilone lub nieregularne krwawienia menstruacyjne | |
| Nieznana | Kobiety: krwotok maciczny | Nieprawidłowe krwawienie z macicy | |
| Mężczyźni: priapizm | Przedłużająca się, bolesna erekcja, stan wymagający pilnej interwencji | ||
| Mężczyźni: mlekotok | Wydzielanie mleka z gruczołów piersiowych u mężczyzn | ||
| Krwotok poporodowy | Nasilone krwawienie po porodzie | ||
| Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania | Często | Uczucie zmęczenia | Osłabienie, znużenie |
| Niezbyt często | Obrzęk | Gromadzenie się płynu w tkankach | |
| Rzadko | Gorączka | Podwyższona temperatura ciała |
Wybrane poważne działania niepożądane – szczegółowa charakterystyka
Wydłużenie odstępu QT i zaburzenia rytmu serca
Po wprowadzeniu cytalopramu do obrotu odnotowano przypadki wydłużenia odstępu QT w zapisie EKG oraz niemiarowości komorowych, w tym zaburzeń typu torsade de pointes. Tego typu powikłania występują głównie u kobiet, pacjentów z hipokaliemią oraz osób z wcześniej istniejącym wydłużeniem odstępu QT lub innymi chorobami serca. 4
Złamania kości
Badania epidemiologiczne, prowadzone głównie wśród pacjentów w wieku 50 lat i starszych, wskazują na zwiększone ryzyko złamań kości u osób leczonych selektywnymi inhibitorami wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), w tym cytalopramem, jak również trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi (TLPD). Mechanizm odpowiedzialny za zwiększone ryzyko złamań nie został dotychczas w pełni wyjaśniony. 5
Objawy odstawienia leku
Przerwanie stosowania cytalopramu, szczególnie gdy następuje w sposób nagły, często prowadzi do wystąpienia objawów odstawiennych. Do najczęściej zgłaszanych objawów należą: 6
- Zawroty głowy
- Zaburzenia czuciowe (w tym parestezje)
- Zaburzenia snu (bezsenność, intensywne marzenia senne)
- Pobudzenie lub lęk
- Nudności i/lub wymioty
- Drżenia
- Splątanie
- Pocenie się
- Ból głowy
- Biegunka
- Kołatanie serca
- Chwiejność emocjonalna
- Drażliwość
- Zaburzenia widzenia
Na ogół objawy te mają łagodne lub umiarkowane nasilenie i ustępują samoistnie. Jednak u niektórych pacjentów mogą być ciężkie i/lub utrzymywać się przez dłuższy czas. W celu zminimalizowania ryzyka wystąpienia zespołu odstawienia, zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki cytalopramu, gdy kontynuacja leczenia nie jest już konieczna. 7
Myśli i zachowania samobójcze
Raportowano przypadki myśli oraz zachowań samobójczych podczas terapii cytalopramem lub krótko po odstawieniu leku. Jest to poważne działanie niepożądane wymagające szczególnej uwagi klinicznej i monitorowania stanu pacjenta, zwłaszcza na początku leczenia i w okresie zmian dawkowania. 8
Zespół serotoninowy
Zespół serotoninowy to potencjalnie zagrażający życiu stan związany z nadmierną aktywnością serotoninergiczną w ośrodkowym układzie nerwowym. Objawy obejmują: gorączkę, wzmożoną potliwość, drżenie, pobudzenie psychoruchowe, sztywność mięśniową, zaburzenia świadomości, a w ciężkich przypadkach niewydolność wielonarządową. Zespół serotoninowy może wystąpić szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu innych leków serotoninergicznych. 9
Monitoring i zgłaszanie działań niepożądanych
Po dopuszczeniu cytalopramu do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych w celu nieprzerwanego monitorowania stosunku korzyści do ryzyka stosowania tego produktu leczniczego. Wszelkie podejrzewane działania niepożądane powinny być zgłaszane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych. 10
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania