Działania niepożądane
Cipramil 20 mg

Citalopram (Cipramil 20 mg) wykazuje profil działań niepożądanych, które najczęściej mają łagodny i przemijający charakter, pojawiając się głównie w pierwszych 1-2 tygodniach terapii. Występuje zależność dawka-efekt w zakresie nasilenia objawów takich jak nadmierne pocenie się, suchość błony śluzowej jamy ustnej, bezsenność, senność, biegunka, nudności oraz uczucie zmęczenia. Do najczęstszych działań należą senność, bezsenność, bóle głowy, drżenia, parestezje, zawroty głowy, zaburzenia uwagi, szumy uszne, suchość jamy ustnej, nudności i biegunka. Rzadziej obserwuje się poważniejsze objawy, takie jak trombocytopenia, reakcje anafilaktyczne, hiponatremia, hipokaliemia, zaburzenia rytmu serca (w tym wydłużenie QT i torsade de pointes), a także zespół serotoninowy, który stanowi stan zagrożenia życia. Szczególną uwagę należy zwrócić na ryzyko myśli i zachowań samobójczych, zwłaszcza na początku leczenia i przy zmianach dawkowania.

Działania niepożądane cytalopramu – charakterystyka ogólna

Działania niepożądane obserwowane podczas stosowania cytalopramu (Cipramil 20 mg) zazwyczaj charakteryzują się łagodnym i przemijającym przebiegiem. Najczęściej występują w początkowym okresie terapii, tj. w ciągu pierwszych 1-2 tygodni leczenia, a ich nasilenie zwykle stopniowo maleje w miarę kontynuacji terapii. 1

U niektórych pacjentów zaobserwowano zależność między dawką leku a nasileniem określonych działań niepożądanych. Dotyczy to w szczególności: nasilonego pocenia się, suchości błony śluzowej jamy ustnej, bezsenności, senności, biegunki, nudności oraz uczucia zmęczenia. 2

Klasyfikacja działań niepożądanych według częstości występowania

Przedstawione poniżej działania niepożądane obejmują zarówno te obserwowane w kontrolowanych badaniach klinicznych z użyciem placebo, jak i te zgłaszane po wprowadzeniu leku do obrotu. Częstość występowania określono według następujących kryteriów: 1% pacjentów w badaniach klinicznych z podwójnie ślepą próbą, kontrolowanych placebo lub w doniesieniach po wprowadzeniu leku do obrotu. Częstość występowania określono jako: bardzo często (>1/10), często (>1/100 do 1/1000 do 10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (3

  • Bardzo często (>1/10 pacjentów)
  • Często (>1/100 do <1/10 pacjentów)
  • Niezbyt często (>1/1000 do <1/100 pacjentów)
  • Rzadko (>1/10 000 do <1/1000 pacjentów)
  • Bardzo rzadko (<1/10 000 pacjentów)
  • Nieznana (częstość nie może być określona na podstawie dostępnych danych)

Szczegółowa tabela działań niepożądanych cytalopramu

Klasyfikacja układowa MedDRA Częstość występowania Działania niepożądane Opis
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Nieznana Trombocytopenia Zmniejszenie liczby płytek krwi, co może prowadzić do zwiększonego ryzyka krwawień
Zaburzenia układu immunologicznego Nieznana Nadwrażliwość Reakcje alergiczne o różnym nasileniu
Reakcja anafilaktyczna Ciężka, nagła ogólnoustrojowa reakcja alergiczna, potencjalnie zagrażająca życiu
Zaburzenia endokrynologiczne Nieznana Niewłaściwe wydzielanie hormonu antydiuretycznego Może prowadzić do zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej
Hiperprolaktynemia Zwiększone stężenie prolaktyny we krwi
Zaburzenia metabolizmu i odżywiania Często Zmniejszenie łaknienia Obniżenie apetytu
Zmniejszenie masy ciała Utrata kilogramów w trakcie terapii
Niezbyt często Zwiększenie łaknienia Wzmożony apetyt
Zwiększenie masy ciała Przyrost kilogramów w trakcie terapii
Rzadko Hiponatremia Obniżone stężenie sodu we krwi, może objawiać się osłabieniem, dezorientacją
Nieznana Hipokaliemia Obniżone stężenie potasu we krwi, istotny czynnik ryzyka arytmii serca
Zaburzenia psychiczne Często Pobudzenie Stan wzmożonej aktywności psychoruchowej
Zmniejszenie popędu płciowego Obniżenie libido
Lęk Uczucie niepokoju, obawy
Nerwowość Rozdrażnienie, niepokój, trudności w relaksacji
Stany splątania Dezorientacja, zaburzenia świadomości
Zaburzenie orgazmu (kobiety) Trudności w osiąganiu satysfakcji seksualnej
Nietypowe sny Sny o zmienionej intensywności lub treści
Niezbyt często Agresja Wrogość, skłonność do zachowań agresywnych
Depersonalizacja Poczucie oddzielenia od własnego ciała lub psychiki
Omamy Postrzeganie nieistniejących bodźców zmysłowych
Mania Stan nadmiernego pobudzenia, euforii
Nieznana Napady panicznego lęku Nagłe, intensywne stany lękowe z objawami somatycznymi
Bruksizm Zgrzytanie zębami
Niepokój Poczucie dyskomfortu psychicznego, napięcia
Myśli samobójcze, zachowania samobójcze Myśli o odebraniu sobie życia lub próby samobójcze
Zaburzenia układu nerwowego Bardzo często Senność Nadmierna skłonność do zasypiania w ciągu dnia
Bezsenność Trudności z zasypianiem lub utrzymaniem snu
Bóle głowy Dolegliwości bólowe dotyczące głowy
Często Drżenie Mimowolne, rytmiczne ruchy różnych części ciała
Parestezje Nieprawidłowe odczucia skórne (mrowienie, drętwienie)
Zawroty głowy Wrażenie wirowania, niestabilności postawy
Zaburzenia uwagi Trudności z koncentracją i utrzymaniem skupienia
Niezbyt często Omdlenie Krótkotrwała utrata przytomności
Rzadko Napady drgawkowe grand mal Uogólnione napady padaczkowe z utratą przytomności
Dyskineza Zaburzenia ruchowe, nieprawidłowe ruchy mimowolne
Zaburzenia smaku Zmiany w odczuwaniu smaku
Nieznana Drgawki Napady aktywności drgawkowej mózgu
Zespół serotoninowy Stan potencjalnie zagrażający życiu związany z nadmierną aktywnością serotoninergiczną (gorączka, pocenie, drżenie, pobudzenie)
Zaburzenia pozapiramidowe Zaburzenia motoryki, sztywność mięśniowa
Akatyzja, zaburzenia ruchowe Subiektywne uczucie niepokoju ruchowego, przymus ruchu
Zaburzenia oka Niezbyt często Rozszerzenie źrenic Poszerzenie otworów źrenicznych
Nieznana Zaburzenia widzenia Nieostre widzenie, zaburzenia akomodacji
Zaburzenia ucha i błędnika Często Szumy uszne Odczuwanie dźwięków przy braku bodźca zewnętrznego
Zaburzenia serca Niezbyt często Bradykardia Zwolniona czynność serca (<60 uderzeń/min)
Tachykardia Przyspieszona czynność serca (>100 uderzeń/min)
Nieznana Wydłużenie odstępu QT w elektrokardiogramie Zaburzenie przewodzenia elektrycznego w sercu, widoczne w EKG
Komorowe zaburzenia rytmu serca włącznie z zaburzeniami rytmu typu torsade de pointes Groźne dla życia zaburzenia rytmu serca, szczególnie u kobiet, osób z hipokaliemią oraz pacjentów z wcześniejszymi zaburzeniami serca
Zaburzenia naczyniowe Rzadko Krwotoki Krwawienia z różnych narządów i tkanek
Nieznana Niedociśnienie ortostatyczne Spadek ciśnienia tętniczego przy zmianie pozycji na stojącą
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia Często Ziewanie Wzmożona skłonność do ziewania
Nieznana Krwawienie z nosa Krwotok z jamy nosowej
Zaburzenia żołądka i jelit Bardzo często Suchość błony śluzowej jamy ustnej Zmniejszone wydzielanie śliny, uczucie suchości w jamie ustnej
Nudności Mdłości, uczucie dyskomfortu w nadbrzuszu
Często Biegunka Częste, luźne stolce
Wymioty Gwałtowne opróżnianie żołądka
Zaparcia Rzadkie, trudne wypróżnienia
Nieznana Krwawienie z przewodu pokarmowego (w tym krwawienie z odbytnicy) Krwawienia z różnych odcinków przewodu pokarmowego, mogą być objawem poważnych powikłań
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Rzadko Zapalenie wątroby Stan zapalny tkanki wątrobowej
Nieznana Nieprawidłowe wyniki testów czynnościowych wątroby Nieprawidłowe wartości enzymów wątrobowych w badaniach laboratoryjnych
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Bardzo często Nasilone pocenie się Wzmożona potliwość, nadmierne wydzielanie potu
Często Świąd Swędzenie skóry
Niezbyt często Pokrzywka Swędzące, obrzękowe zmiany skórne
Łysienie Utrata włosów
Wysypka Zmiany skórne różnego typu
Plamica Krwotoczne wybroczyny skórne
Nadwrażliwość na światło Zwiększona reaktywność skóry na promieniowanie UV
Nieznana Wybroczyny Drobne wylewy krwawe w skórze
Obrzęki naczynioruchowe Obrzęki tkanki podskórnej i błon śluzowych, potencjalnie groźne dla życia
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej Często Bóle mięśni, bóle stawów Dolegliwości bólowe układu mięśniowego i stawowego
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Niezbyt często Zatrzymanie moczu Trudności w oddawaniu moczu
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi Często Impotencja Zaburzenia erekcji u mężczyzn
Zaburzenia wytrysku Nieprawidłowości w procesie ejakulacji
Niezdolność do wytrysku Brak możliwości osiągnięcia ejakulacji
Niezbyt często Kobiety: krwotok miesiączkowy Nasilone lub nieregularne krwawienia menstruacyjne
Nieznana Kobiety: krwotok maciczny Nieprawidłowe krwawienie z macicy
Mężczyźni: priapizm Przedłużająca się, bolesna erekcja, stan wymagający pilnej interwencji
Mężczyźni: mlekotok Wydzielanie mleka z gruczołów piersiowych u mężczyzn
Krwotok poporodowy Nasilone krwawienie po porodzie
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Często Uczucie zmęczenia Osłabienie, znużenie
Niezbyt często Obrzęk Gromadzenie się płynu w tkankach
Rzadko Gorączka Podwyższona temperatura ciała

Wybrane poważne działania niepożądane – szczegółowa charakterystyka

Wydłużenie odstępu QT i zaburzenia rytmu serca

Po wprowadzeniu cytalopramu do obrotu odnotowano przypadki wydłużenia odstępu QT w zapisie EKG oraz niemiarowości komorowych, w tym zaburzeń typu torsade de pointes. Tego typu powikłania występują głównie u kobiet, pacjentów z hipokaliemią oraz osób z wcześniej istniejącym wydłużeniem odstępu QT lub innymi chorobami serca. 4

Złamania kości

Badania epidemiologiczne, prowadzone głównie wśród pacjentów w wieku 50 lat i starszych, wskazują na zwiększone ryzyko złamań kości u osób leczonych selektywnymi inhibitorami wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), w tym cytalopramem, jak również trójpierścieniowymi lekami przeciwdepresyjnymi (TLPD). Mechanizm odpowiedzialny za zwiększone ryzyko złamań nie został dotychczas w pełni wyjaśniony. 5

Objawy odstawienia leku

Przerwanie stosowania cytalopramu, szczególnie gdy następuje w sposób nagły, często prowadzi do wystąpienia objawów odstawiennych. Do najczęściej zgłaszanych objawów należą: 6

  • Zawroty głowy
  • Zaburzenia czuciowe (w tym parestezje)
  • Zaburzenia snu (bezsenność, intensywne marzenia senne)
  • Pobudzenie lub lęk
  • Nudności i/lub wymioty
  • Drżenia
  • Splątanie
  • Pocenie się
  • Ból głowy
  • Biegunka
  • Kołatanie serca
  • Chwiejność emocjonalna
  • Drażliwość
  • Zaburzenia widzenia

Na ogół objawy te mają łagodne lub umiarkowane nasilenie i ustępują samoistnie. Jednak u niektórych pacjentów mogą być ciężkie i/lub utrzymywać się przez dłuższy czas. W celu zminimalizowania ryzyka wystąpienia zespołu odstawienia, zaleca się stopniowe zmniejszanie dawki cytalopramu, gdy kontynuacja leczenia nie jest już konieczna. 7

Myśli i zachowania samobójcze

Raportowano przypadki myśli oraz zachowań samobójczych podczas terapii cytalopramem lub krótko po odstawieniu leku. Jest to poważne działanie niepożądane wymagające szczególnej uwagi klinicznej i monitorowania stanu pacjenta, zwłaszcza na początku leczenia i w okresie zmian dawkowania. 8

Zespół serotoninowy

Zespół serotoninowy to potencjalnie zagrażający życiu stan związany z nadmierną aktywnością serotoninergiczną w ośrodkowym układzie nerwowym. Objawy obejmują: gorączkę, wzmożoną potliwość, drżenie, pobudzenie psychoruchowe, sztywność mięśniową, zaburzenia świadomości, a w ciężkich przypadkach niewydolność wielonarządową. Zespół serotoninowy może wystąpić szczególnie przy jednoczesnym stosowaniu innych leków serotoninergicznych. 9

Monitoring i zgłaszanie działań niepożądanych

Po dopuszczeniu cytalopramu do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych w celu nieprzerwanego monitorowania stosunku korzyści do ryzyka stosowania tego produktu leczniczego. Wszelkie podejrzewane działania niepożądane powinny być zgłaszane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych. 10

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl