Wskazania lecznicze dla cefotaksymu

Cefotaxim-MIP (cefotaksym) jest antybiotykiem z grupy cefalosporyn trzeciej generacji, charakteryzującym się szerokim spektrum działania przeciwbakteryjnego. Produkt dostępny jest w dwóch dawkach: 1 g oraz 2 g proszku do sporządzania roztworu do wstrzykiwań i infuzji. Lek stosuje się w terapii zakażeń wywołanych przez drobnoustroje wrażliwe na cefotaksym.¹

Zakażenia dolnych dróg oddechowych

Cefotaksym wykazuje skuteczność w leczeniu zakażeń dolnych dróg oddechowych wywołanych przez liczne patogeny, w tym:²

• Bakterie Gram-dodatnie: Streptococcus pneumoniae (dawniej znany jako Diplococcus pneumoniae), Streptococcus pyogenes (grupa A), inne paciorkowce (w tym enterokoki, np. Enterococcus faecalis), Staphylococcus aureus (zarówno szczepy wytwarzające penicylinazę, jak i niewytwarzające tego enzymu)
• Bakterie Gram-ujemne: Escherichia coli, Klebsiella spp., Haemophilus influenzae (również szczepy oporne na ampicylinę), Haemophilus parainfluenzae, Proteus mirabilis, Serratia marcescens, Enterobacter spp., Proteus indolo-dodatnie oraz Pseudomonas spp. (w tym P. aeruginosa)

Zakażenia dróg moczowych

W leczeniu zakażeń układu moczowego cefotaksym jest wskazany w przypadku infekcji wywołanych przez:³

• Bakterie Gram-dodatnie: Enterococcus spp., Staphylococcus epidermidis, Staphylococcus aureus (zarówno szczepy wytwarzające penicylinazę, jak i niewytwarzające tego enzymu)
• Bakterie Gram-ujemne: Citrobacter spp., Enterobacter spp., Escherichia coli, Klebsiella spp., Proteus mirabilis, Proteus vulgaris, Providencia stuartii, Morganella morganii, Providencia rettgeri, Serratia marcescens oraz Pseudomonas spp. (w tym P. aeruginosa)

Zakażenia narządów płciowych

Cefotaksym jest skuteczny w leczeniu zakażeń narządów płciowych wywołanych przez różnorodne patogeny:⁴

• Bakterie Gram-dodatnie: Staphylococcus epidermidis, Streptococcus spp., Enterococcus spp.
• Bakterie Gram-ujemne: Enterobacter spp., Klebsiella spp., Escherichia coli, Proteus mirabilis
• Bakterie beztlenowe: Bacteroides spp. (w tym Bacteroides fragilis), Clostridium spp., beztlenowe ziarniaki (w tym Peptostreptococcus spp. i Peptococcus spp.), Fusobacterium spp. (w tym F. nucleatum)
• Nieskomplikowane postacie rzeżączki (szyjkowa, cewkowa lub odbytnicza) wywołane przez Neisseria gonorrhoeae, również szczepy wytwarzające penicylinazę

Ważne jest, aby pamiętać, że cefotaksym, podobnie jak inne cefalosporyny, nie wykazuje skuteczności wobec Chlamydia trachomatis. U pacjentów z zapalnymi chorobami miednicy, w których etiologii podejrzewa się udział C. trachomatis, niezbędne jest zastosowanie dodatkowego leczenia przeciwko chlamydiom.⁵

Posocznica

W leczeniu posocznicy cefotaksym jest skuteczny wobec następujących patogenów:⁶

• Escherichia coli
• Klebsiella spp.
• Serratia marcescens
• Staphylococcus aureus
• Streptococcus spp. (w tym S. pneumoniae)

Zakażenia skóry i tkanek miękkich

Cefotaksym stosuje się w zakażeniach skóry i tkanek miękkich wywołanych przez:⁷

• Bakterie Gram-dodatnie: Staphylococcus aureus (zarówno szczepy wytwarzające penicylinazę, jak i jej niewytwarzające), Staphylococcus epidermidis, Staphylococcus pyogenes (grupa A) i inne paciorkowce, Enterococcus spp.
• Bakterie Gram-ujemne: Acinetobacter spp., Escherichia coli, Citrobacter spp. (w tym C. freundii), Enterobacter spp., Klebsiella spp., Proteus mirabilis, Proteus vulgaris, Morganella morganii, Providencia rettgeri, Pseudomonas spp., Serratia marcescens
• Bakterie beztlenowe: Bacteroides spp., beztlenowe ziarniaki (w tym Peptostreptococcus spp. i Peptococcus spp.)

Zakażenia w obrębie jamy brzusznej

Cefotaksym wykazuje skuteczność w leczeniu zakażeń w obrębie jamy brzusznej, w tym zapalenia otrzewnej, wywołanych przez:⁸

• Streptococcus spp.
• Escherichia coli
• Klebsiella spp.
• Bacteroides spp.
• Beztlenowe i tlenowe ziarniaki (w tym Peptostreptococcus spp. i Peptococcus spp.)
• Proteus mirabilis
• Clostridium spp.

Zakażenia kości i stawów

W zakażeniach kości i stawów cefotaksym jest skuteczny wobec:⁹

• Staphylococcus aureus (zarówno szczepy wytwarzające penicylinazę, jak i jej niewytwarzające)
• Streptococcus spp. (w tym S. pyogenes)
• Pseudomonas spp. (w tym P. aeruginosa)
• Proteus mirabilis

Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych

Cefotaksym jest wskazany w leczeniu zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych wywołanego przez:¹⁰

• Neisseria meningitidis
• Haemophilus influenzae
• Streptococcus pneumoniae
• Klebsiella pneumoniae
• Escherichia coli

Profilaktyka zakażeń okołooperacyjnych

Cefotaksym jest wskazany w zapobieganiu zakażeniom okołooperacyjnym w przypadkach zwiększonego ryzyka wystąpienia zakażenia u pacjenta.¹¹

Kluczowe informacje dotyczące stosowania cefotaksymu

Przy podejmowaniu decyzji o leczeniu cefotaksymem należy uwzględnić oficjalne zalecenia dotyczące stosowania leków przeciwbakteryjnych.¹² Ważne jest, aby zwrócić uwagę, że w przypadku niektórych patogenów oznaczonych gwiazdką (*) skuteczność cefotaksymu została wykazana na niewielkiej liczbie pacjentów (poniżej 10).¹³

Produkt Cefotaxim-MIP zawiera sód w ilości 48 mg na 1 g leku (około 2,1 mmol), co należy uwzględnić u pacjentów na diecie niskosodowej.¹⁴

Wskazania do stosowania – podsumowanie

Cefotaksym należy rozważyć w leczeniu następujących zakażeń bakteryjnych, gdy wywołane są przez drobnoustroje wrażliwe na ten antybiotyk:

1. Zakażenia dolnych dróg oddechowych
2. Zakażenia dróg moczowych
3. Zakażenia narządów płciowych, w tym nieskomplikowane postacie rzeżączki
4. Posocznica
5. Zakażenia skóry i tkanek miękkich
6. Zakażenia w obrębie jamy brzusznej, w tym zapalenie otrzewnej
7. Zakażenia kości i stawów
8. Zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych
9. Profilaktyka zakażeń okołooperacyjnych w sytuacjach podwyższonego ryzyka

Przy każdym zastosowaniu klinicznym lekarz powinien kierować się aktualnym obrazem wrażliwości drobnoustrojów w danym środowisku szpitalnym oraz oficjalnymi wytycznymi dotyczącymi racjonalnej antybiotykoterapii.