Przedawkowanie
Carboplatin Kabi 10 mg/ml

Przedawkowanie karboplatyny, stosowanej dożylnie w dawkach do 1600 mg/m² powierzchni ciała, prowadzi do poważnych, zagrażających życiu powikłań hematologicznych, takich jak granulocytopenia, małopłytkowość oraz niedokrwistość. Nadir parametrów morfologicznych krwi występuje między 9. a 25. dniem (mediana 12-17 dni) po przedawkowaniu, z powrotem liczby granulocytów do ≥500/μL po medianie 11 dni oraz płytek krwi do ≥25 000/μL po medianie 7 dni. Ponadto obserwuje się nefrotoksyczność z redukcją GFR nawet o 50%, neurotoksyczność manifestującą się neuropatią obwodową, ototoksyczność (zwykle odwracalną), a także rzadziej utratę wzroku przy dawkach przekraczających zalecenia terapeutyczne. Dodatkowo mogą wystąpić hiperbilirubinemia, zapalenie błon śluzowych, objawy żołądkowo-jelitowe, bóle głowy, rumień skórny oraz ciężkie zakażenia wtórne do mielosupresji.

Przedawkowanie leku Carboplatin Kabi

Przedawkowanie karboplatyny stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia i życia pacjenta, powodując szereg niebezpiecznych powikłań, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej. Opisane poniżej konsekwencje przedawkowania opierają się na wynikach badań klinicznych I fazy, w których karboplatyna była podawana dożylnie w dawkach do 1600 mg/m² powierzchni ciała na kurs leczenia.1

Objawy hematologiczne przedawkowania

Najpoważniejszymi konsekwencjami przedawkowania karboplatyny są zagrażające życiu działania niepożądane dotyczące układu krwiotwórczego. Obejmują one przede wszystkim:2

  • Granulocytopenię – drastyczne zmniejszenie liczby granulocytów we krwi, co znacząco osłabia odporność organizmu
  • Małopłytkowość – spadek liczby płytek krwi, zwiększający ryzyko krwawień
  • Niedokrwistość – obniżenie stężenia hemoglobiny prowadzące do niedotlenienia tkanek

Kinetyka toksyczności hematologicznej wykazuje charakterystyczny wzorzec czasowy. Najmniejsze wartości parametrów morfologicznych (nadir) obserwuje się pomiędzy 9. a 25. dniem (mediana: 12-17 dni) od przedawkowania. Powrót do bezpieczniejszych wartości następuje w różnym tempie w zależności od linii komórkowej:3

  • Liczba granulocytów osiąga wartość ≥500/μL po 8-14 dniach (mediana: 11 dni)
  • Liczba płytek krwi wraca do poziomu ≥25 000/μL po 3-8 dniach (mediana: 7 dni)

Objawy niehematologiczne przedawkowania

Oprócz powikłań hematologicznych, przedawkowanie karboplatyny może prowadzić do szeregu innych poważnych zaburzeń narządowych:4

  • Nefrotoksyczność – zaburzenia czynności nerek manifestujące się zmniejszeniem wskaźnika przesączania kłębuszkowego (GFR) nawet o 50%
  • Neurotoksyczność – objawiająca się neuropatią obwodową
  • Ototoksyczność – uszkodzenie narządu słuchu, choć w większości przypadków zaburzenia słuchu mają charakter przemijający i odwracalny5
  • Utrata wzroku – szczególnie niebezpieczne powikłanie, obserwowane przy zastosowaniu dawek większych niż zalecane6
  • Hiperbilirubinemia – podwyższone stężenie bilirubiny we krwi, świadczące o uszkodzeniu wątroby
  • Zapalenie błon śluzowych – bolesne zmiany zapalne na błonach śluzowych przewodu pokarmowego
  • Objawy żołądkowo-jelitowe – biegunka, nudności i wymioty
  • Ból głowy – często towarzyszący innym objawom
  • Rumień – zmiany skórne o charakterze rumieniowym
  • Ciężkie zakażenia – jako konsekwencja immunosupresji wynikającej z mielosupresji

Postępowanie terapeutyczne w przypadku przedawkowania

Nie istnieje swoiste antidotum dla karboplatyny, dlatego leczenie przedawkowania ma charakter objawowy i podtrzymujący. Główne kierunki postępowania obejmują:7

  1. Leczenie mielosupresji – przeszczep szpiku kostnego i przetoczenie preparatów krwiopochodnych (koncentraty płytkowe, krew pełna) mogą być skutecznymi metodami w terapii hematologicznych działań niepożądanych8
  2. Monitorowanie i wspomaganie funkcji wątroby i nerek – ze względu na ich potencjalne uszkodzenie
  3. Intensywne leczenie wspomagające – obejmujące profilaktykę i leczenie zakażeń, nawodnienie, leczenie przeciwwymiotne oraz inne środki objawowe
  4. Monitorowanie funkcji narządów zmysłów – szczególnie wzroku i słuchu

Objawy przedawkowania karboplatyny

Kategoria objawów Objawy szczegółowe Czas wystąpienia/trwania Dawka związana z objawem
Hematologiczne Granulocytopenia Nadir między 9. a 25. dniem (mediana 12-17 dni)
Powrót do ≥500/μL po 8-14 dniach (mediana 11 dni)
Obserwowane przy dawkach do 1600 mg/m² pc.
Małopłytkowość Nadir między 9. a 25. dniem (mediana 12-17 dni)
Powrót do ≥25 000/μL po 3-8 dniach (mediana 7 dni)
Niedokrwistość Nadir między 9. a 25. dniem (mediana 12-17 dni)
Nerkowe Zmniejszenie wskaźnika przesączania kłębuszkowego (GFR) Redukcja nawet o 50% od wartości wyjściowej Obserwowane przy dawkach do 1600 mg/m² pc.
Inne zaburzenia czynności nerek Zmienne
Neurologiczne Neuropatia obwodowa Zmienne Obserwowane przy dawkach do 1600 mg/m² pc.
Ból głowy Często współwystępuje z nudnościami i wymiotami
Narządy zmysłów Ototoksyczność W większości przypadków przemijająca i odwracalna Obserwowane przy dawkach do 1600 mg/m² pc.
Utrata wzroku Zmienne Dawki większe niż zalecane terapeutycznie
Żołądkowo-jelitowe Zapalenie błon śluzowych Zmienne Obserwowane przy dawkach do 1600 mg/m² pc.
Biegunka Zmienne
Nudności Zmienne
Wymioty Zmienne
Hiperbilirubinemia Wskazuje na uszkodzenie wątroby
Inne Rumień skórny Zmienne Obserwowane przy dawkach do 1600 mg/m² pc.
Ciężkie zakażenia Często wtórne do mielosupresji

Monitoring pacjenta po przedawkowaniu karboplatyny powinien obejmować regularne badania morfologiczne krwi, kontrolę parametrów nerkowych i wątrobowych, a także ocenę funkcji narządów zmysłów. Działania profilaktyczne, w tym izolacja pacjenta w przypadku głębokiej neutropenii, mają kluczowe znaczenie dla zapobiegania powikłaniom infekcyjnym. Ze względu na brak specyficznego antidotum, wczesne rozpoznanie przedawkowania i natychmiastowe wdrożenie leczenia podtrzymującego stanowią podstawę postępowania terapeutycznego.9

  1. 09.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl