Działania niepożądane
Biofuroksym 750 mg

Biofuroksym (cefuroksym sodowy) jest cefalosporynowym antybiotykiem dostępnym w dawkach 250 mg, 500 mg i 750 mg, stosowanym w formie roztworu lub zawiesiny do wstrzykiwań. Najczęściej obserwowanymi działaniami niepożądanymi są neutropenia, eozynofilia oraz przemijające podwyższenie aktywności enzymów wątrobowych (ALT, AST) i stężenia bilirubiny, które zwykle ustępują po zakończeniu terapii. Cefuroksym może wywoływać reakcje immunologiczne, takie jak dodatni odczyn Coombsa, rzadko prowadzące do niedokrwistości hemolitycznej, a także reakcje nadwrażliwości, w tym gorączkę polekową, śródmiąższowe zapalenie nerek, anafilaksję oraz ciężkie reakcje skórne (zespół Stevensa-Johnsona, DRESS). W miejscu podania, zwłaszcza przy wyższych dawkach domięśniowych, często występuje ból i zakrzepowe zapalenie żył. Profil bezpieczeństwa u dzieci jest zbliżony do obserwowanego u dorosłych.

Działania niepożądane leku Biofuroksym

Biofuroksym (cefuroksym w postaci soli sodowej) jako antybiotyk cefalosporynowy może wywoływać szereg działań niepożądanych, których znajomość jest kluczowa dla zapewnienia bezpieczeństwa terapii. Przedstawione poniżej działania niepożądane dotyczą produktu leczniczego Biofuroksym, dostępnego w dawkach 250 mg, 500 mg i 750 mg w postaci proszku do sporządzania roztworu lub zawiesiny do wstrzykiwań.1

Najczęstsze działania niepożądane

Do najczęściej obserwowanych działań niepożądanych podczas terapii cefuroksymem sodowym należą: neutropenia, eozynofilia oraz przemijające zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych lub zwiększenie stężenia bilirubiny. Warto podkreślić, że pomimo tych objawów biochemicznych, zwłaszcza u pacjentów z wcześniej zdiagnozowaną chorobą wątroby, nie wykazano bezpośredniego szkodliwego wpływu cefuroksymu na miąższ wątroby.2

Określanie częstotliwości występowania działań niepożądanych

Kategorie częstości przypisane do działań niepożądanych cefuroksymu sodowego są przybliżone ze względu na ograniczoną dostępność danych umożliwiających precyzyjne wyliczenie częstości występowania. Dodatkowo, częstość występowania poszczególnych działań niepożądanych może różnić się w zależności od wskazania, w jakim lek jest stosowany.3

Dane z badań klinicznych posłużyły do określenia częstości występowania działań niepożądanych w zakresie od bardzo częstych do rzadkich. W przypadku działań niepożądanych występujących rzadziej niż 1/10 000, częstości zostały ustalone głównie na podstawie danych zgromadzonych po wprowadzeniu produktu na rynek i odzwierciedlają raczej częstość zgłaszania tych działań niż ich rzeczywistą częstość występowania.4

Szczegółowe omówienie wybranych działań niepożądanych

Wpływ na układ krwiotwórczy: Cefalosporyny jako grupa leków wykazują zdolność do przylegania do powierzchni błon komórkowych erytrocytów i wchodzenia w reakcje z przeciwciałami skierowanymi przeciwko lekowi. Prowadzi to do wystąpienia dodatniego odczynu Coombsa, który może zakłócać próbę krzyżową krwi, a w bardzo rzadkich przypadkach prowadzić do niedokrwistości hemolitycznej.5

Wpływ na wątrobę: Obserwowano przemijające zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych oraz stężenia bilirubiny. Efekty te mają zazwyczaj charakter przejściowy i ustępują po zakończeniu terapii.6

Reakcje w miejscu podania: Ból w miejscu wstrzyknięcia domięśniowego jest bardziej prawdopodobny po podaniu wyższych dawek leku. Jednakże w większości przypadków nie stanowi on powodu do przerwania terapii.7

Bezpieczeństwo stosowania u dzieci i młodzieży

Profil bezpieczeństwa cefuroksymu sodowego w populacji pediatrycznej jest zbieżny z profilem obserwowanym u pacjentów dorosłych. Nie wykazano istotnych różnic w rodzaju i częstości występowania działań niepożądanych pomiędzy tymi grupami wiekowymi.8

Tabela działań niepożądanych

Klasyfikacja układów i narządów Działania niepożądane Częstość występowania Opis
Zakażenia i zarażenia pasożytnicze Nadmierny wzrost Candida Niezbyt często Zakażenie oportunistyczne grzybami drożdżopodobnymi, może dotyczyć błon śluzowych i skóry
Nadmierny wzrost Clostridioides difficile Niezbyt często Może prowadzić do rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego
Zaburzenia krwi i układu chłonnego Neutropenia Często Zmniejszenie liczby neutrofili we krwi obwodowej
Eozynofilia Często Zwiększenie liczby eozynofili we krwi
Zmniejszone stężenie hemoglobiny Niezbyt często Może prowadzić do niedokrwistości
Leukopenia Niezbyt często Zmniejszenie całkowitej liczby leukocytów
Dodatni odczyn Coombsa, małopłytkowość, niedokrwistość hemolityczna Rzadko do bardzo rzadko Związane z mechanizmem immunologicznym, może zaburzać próby krzyżowe krwi
Zaburzenia układu immunologicznego Gorączka polekowa Niezbyt często Podwyższenie temperatury ciała związane z reakcją nadwrażliwości
Śródmiąższowe zapalenie nerek Rzadko Immunologiczne uszkodzenie nerek
Anafilaksja Bardzo rzadko Nagła, zagrażająca życiu reakcja nadwrażliwości
Zapalenie naczyń skóry Bardzo rzadko Zapalenie małych naczyń krwionośnych skóry
Zaburzenia serca Zespół Kounisa Bardzo rzadko Ostry zespół wieńcowy wywołany reakcją alergiczną
Zaburzenia żołądka i jelit Zaburzenia żołądkowo-jelitowe Niezbyt często Objawy dyspepsji, nudności, wymioty, bóle brzucha
Rzekomobłoniaste zapalenie jelita grubego Rzadko Związane z infekcją C. difficile, może być zagrażające życiu
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych Przemijające zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych Często Wzrost aktywności aminotransferaz (ALT, AST)
Przemijające zwiększenie stężenia bilirubiny Często Może prowadzić do żółtaczki, zazwyczaj ustępuje po zakończeniu leczenia
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej Wysypka skórna, pokrzywka i świąd Niezbyt często Reakcje nadwrażliwości skórnej o łagodnym przebiegu
Rumień wielopostaciowy Rzadko Ostra reakcja skórna charakteryzująca się typowymi zmianami tarczowatymi
Toksyczne martwicze oddzielanie się naskórka i zespół Stevensa-Johnsona Bardzo rzadko Ciężkie, zagrażające życiu reakcje skórne
Obrzęk naczynioruchowy Bardzo rzadko Obrzęk tkanki podskórnej i podśluzówkowej
Reakcja polekowa z eozynofilią i objawami ogólnymi (DRESS) Bardzo rzadko Ciężka reakcja nadwrażliwości z wysypką, gorączką i zajęciem narządów wewnętrznych
Zaburzenia nerek i dróg moczowych Zwiększenie stężenia kreatyniny w surowicy krwi, zwiększenie stężenia azotu mocznikowego krwi i zmniejszenie klirensu kreatyniny Niezbyt często Zaburzenia parametrów nerkowych wskazujące na przemijające pogorszenie funkcji nerek
Zaburzenia ogólne i stany w miejscu podania Reakcje w miejscu wstrzyknięcia, w tym ból i zakrzepowe zapalenie żył Często Bardziej prawdopodobne przy podaniu domięśniowym wyższych dawek

Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych

Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, ponieważ umożliwia to nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Personel medyczny powinien zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.9

Uwagi dotyczące monitorowania pacjentów

W trakcie terapii cefuroksymem sodowym szczególnej uwagi wymagają parametry hematologiczne, funkcja wątroby i nerek. U pacjentów z obciążonym wywiadem alergicznym należy zachować ostrożność ze względu na możliwość reakcji nadwrażliwości, włącznie z ciężkimi reakcjami skórnymi. W przypadku wystąpienia rzekomobłoniastego zapalenia jelita grubego, które może pojawić się zarówno w czasie, jak i po zakończeniu leczenia, należy rozważyć to rozpoznanie u pacjentów z biegunką podczas lub po leczeniu cefuroksymem.10

  1. 15.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl