Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie stosowania leku Atoris

Kompleksowe badania przedkliniczne przeprowadzone dla atorwastatyny, substancji czynnej leku Atoris, dostarczyły istotnych informacji na temat jej bezpieczeństwa przed wprowadzeniem do stosowania klinicznego. Dane te obejmują wyniki badań mutagenności, rakotwórczości oraz wpływu na rozród i rozwój potomstwa.

Potencjał mutagenny i genotoksyczny

Szczegółowa ocena potencjału mutagennego atorwastatyny została przeprowadzona w kompleksowym programie badawczym obejmującym zarówno testy in vitro, jak i in vivo. Wyniki czterech różnych testów laboratoryjnych (in vitro) oraz jednego badania w żywym organizmie (in vivo) jednoznacznie wykazały brak właściwości mutagennych i klastogennych atorwastatyny. Oznacza to, że substancja nie powoduje mutacji genetycznych ani uszkodzeń strukturalnych chromosomów, co stanowi istotny aspekt bezpieczeństwa farmakologicznego.¹

Potencjał rakotwórczy

Ocena potencjału rakotwórczego atorwastatyny została przeprowadzona w długoterminowych badaniach na różnych gatunkach zwierząt laboratoryjnych. W badaniach na szczurach nie zaobserwowano działania rakotwórczego substancji, co sugeruje niskie ryzyko onkogenezy w tej grupie zwierząt doświadczalnych. Jednakże stosowanie wysokich dawek atorwastatyny u myszy (przekraczających 6-11 krotnie wartości AUC0-24h osiągane u ludzi przy maksymalnych zalecanych dawkach terapeutycznych) skutkowało rozwojem zmian nowotworowych w wątrobie. U samców myszy obserwowano występowanie gruczolaków wątrobowokomórkowych, natomiast u samic rozwijały się nowotwory wątrobowokomórkowe. Wyniki te wskazują na różnice międzygatunkowe w odpowiedzi na duże dawki atorwastatyny.²

Wpływ na rozród i rozwój potomstwa

Badania toksykologiczne obejmowały również ocenę wpływu atorwastatyny na parametry reprodukcyjne oraz rozwój potomstwa. Wykazano, że inhibitory reduktazy HMG-CoA, do których należy atorwastatyna, mogą potencjalnie wpływać na rozwój embrionów i płodów. Jest to istotna informacja z punktu widzenia bezpieczeństwa stosowania u pacjentek w wieku rozrodczym.³

W szczegółowych badaniach przeprowadzonych na różnych gatunkach zwierząt (szczury, króliki, psy) nie zaobserwowano negatywnego wpływu atorwastatyny na płodność. Substancja nie wykazywała również działania teratogennego, co oznacza, że nie powodowała wad rozwojowych u potomstwa. Warto jednak podkreślić, że po zastosowaniu dawek toksycznych u samic ciężarnych obserwowano niekorzystny wpływ na płód, co wskazuje na potencjalne ryzyko przy stosowaniu wysokich dawek atorwastatyny w okresie ciąży.⁴

Badania na szczurach wykazały, że zastosowanie dużych dawek atorwastatyny u samic ciężarnych prowadziło do dwóch istotnych efektów u potomstwa: zwolnionego rozwoju oraz zmniejszonej przeżywalności poporodowej. Obserwacje te mają znaczenie dla oceny potencjalnego ryzyka w przypadku ekspozycji na lek w okresie ciąży.⁵

Przenikanie przez łożysko i do mleka

Istotnym aspektem bezpieczeństwa stosowania atorwastatyny u kobiet w ciąży i karmiących piersią jest zdolność substancji do przenikania przez barierę łożyskową oraz do mleka. W badaniach na szczurach udowodniono, że atorwastatyna przenika przez łożysko, a jej stężenie w osoczu jest porównywalne do stężenia osiąganego w mleku. Oznacza to, że zarówno płód, jak i karmione potomstwo może być eksponowane na działanie leku.⁶

Należy zaznaczyć, że aktualnie nie dysponujemy danymi dotyczącymi przenikania atorwastatyny ani jej metabolitów do mleka kobiecego. Ta luka w wiedzy jest istotna z perspektywy klinicznej i powinna być brana pod uwagę przy podejmowaniu decyzji o stosowaniu leku Atoris u kobiet karmiących piersią.⁷