Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania leku Asbima

Asbima jest produktem leczniczym złożonym zawierającym amlodypinę (antagonistę wapnia) i walsartan (antagonistę receptora angiotensyny II), stosowanym w leczeniu nadciśnienia tętniczego. Należy zachować szczególną ostrożność podczas stosowania tego leku w określonych sytuacjach klinicznych. Poniżej przedstawiono szczegółowe informacje dotyczące środków ostrożności, jakie należy podjąć przepisując ten lek pacjentom.¹

Ciąża i planowanie ciąży

Należy bezwzględnie pamiętać, że nie wolno rozpoczynać leczenia antagonistami receptora angiotensyny II u kobiet w ciąży. U pacjentek planujących ciążę należy zastosować alternatywne leki przeciwnadciśnieniowe o ustalonym profilu bezpieczeństwa w okresie ciąży. W przypadku stwierdzenia ciąży podczas terapii lekiem Asbima, leczenie należy natychmiast przerwać i zastosować inne odpowiednie leki hipotensyjne. Kontynuowanie terapii antagonistami receptora angiotensyny II w ciąży może spowodować poważne konsekwencje dla płodu.²

Niedobór sodu i odwodnienie

U pacjentów z niedoborem sodu i/lub odwodnieniem, leczonych preparatem Asbima, istnieje ryzyko wystąpienia hipotonii. W badaniach klinicznych kontrolowanych placebo, znaczne niedociśnienie obserwowano u 0,4% pacjentów z niepowikłanym nadciśnieniem, otrzymujących terapię skojarzoną amlodypiną i walsartanem. Szczególnie narażeni są pacjenci z pobudzeniem układu renina-angiotensyna, np. odwodnieni, z niedoborem soli lub przyjmujący duże dawki leków moczopędnych.³

Przed rozpoczęciem terapii lekiem Asbima zaleca się:⁴

• Wyrównanie zaburzeń wodno-elektrolitowych u pacjentów z niedoborem sodu lub odwodnionych
• Ścisłą obserwację pacjenta na początku leczenia

Jeśli podczas terapii produktem Asbima wystąpi niedociśnienie, należy:⁵

• Ułożyć pacjenta w pozycji leżącej na plecach
• W razie potrzeby podać we wlewie dożylnym fizjologiczny roztwór soli
• Kontynuować leczenie po ustabilizowaniu ciśnienia tętniczego

Ryzyko hiperkaliemii

Podczas stosowania leku Asbima należy zachować ostrożność u pacjentów jednocześnie przyjmujących preparaty, które mogą zwiększać stężenie potasu w surowicy. Należy do nich zaliczyć:⁶

• Preparaty uzupełniające potas
• Leki moczopędne oszczędzające potas
• Substytuty soli kuchennej zawierające potas
• Inne produkty lecznicze zwiększające stężenie potasu (np. heparyna)

U pacjentów z grupy ryzyka hiperkaliemii zaleca się częste monitorowanie stężenia potasu w surowicy krwi.⁷

Zwężenie tętnicy nerkowej

Produkt Asbima należy stosować ze szczególną ostrożnością u pacjentów z nadciśnieniem tętniczym w przebiegu zwężenia tętnicy nerkowej. Dotyczy to zarówno pacjentów z jednostronnym, jak i obustronnym zwężeniem tętnicy nerkowej lub ze zwężeniem tętnicy jedynej czynnej nerki. U tych pacjentów istnieje ryzyko wzrostu stężenia mocznika we krwi i kreatyniny w surowicy na skutek zmniejszenia przepływu przez nerki.⁸

Stan po przeszczepieniu nerki

Ze względu na brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania leku Asbima u pacjentów po niedawno przebytym przeszczepieniu nerki, należy zachować szczególną ostrożność w tej grupie chorych oraz rozważyć inne opcje terapeutyczne.⁹

Zaburzenia czynności wątroby

Pacjenci z zaburzeniami czynności wątroby wymagają szczególnej uwagi podczas stosowania leku Asbima z następujących powodów:¹⁰

• Walsartan, jeden ze składników leku, jest głównie wydalany w postaci niezmienionej z żółcią
• U pacjentów z zaburzeniami czynności wątroby okres półtrwania amlodypiny jest przedłużony, a wartości AUC są większe
• Nie ustalono dokładnych zaleceń dotyczących dawkowania amlodypiny w tej grupie pacjentów

U pacjentów z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności wątroby bez cholestazy, maksymalna zalecana dawka walsartanu wynosi 80 mg. Konieczne jest zachowanie szczególnej ostrożności przy podawaniu leku Asbima pacjentom z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności wątroby lub niedrożnością dróg żółciowych.¹¹

Zaburzenia czynności nerek

W przypadku pacjentów z łagodnymi do umiarkowanych zaburzeniami czynności nerek (GFR >30 ml/min/1,73 m²) nie ma konieczności dostosowania dawkowania produktu Asbima. Jednak u pacjentów z umiarkowanymi zaburzeniami czynności nerek zaleca się regularne monitorowanie stężenia potasu i kreatyniny w surowicy.^{Hiperaldosteronizm pierwotny}

Pacjenci z pierwotnym hiperaldosteronizmem nie powinni otrzymywać leku Asbima. Walsartan, jako antagonista receptora angiotensyny II, nie wykazuje skuteczności w tej grupie pacjentów ze względu na zaburzone działanie układu renina-angiotensyna spowodowane chorobą podstawową.¹³

Obrzęk naczynioruchowy

U pacjentów przyjmujących walsartan zgłaszano przypadki obrzęku naczynioruchowego, w tym:¹⁴

• Obrzęk krtani i głośni powodujący niedrożność dróg oddechowych
• Obrzęk twarzy, warg, gardła i/lub języka

Należy pamiętać, że u niektórych pacjentów obrzęk naczynioruchowy może wystąpić po zastosowaniu leku Asbima, jeśli wcześniej wystąpił po innych lekach, zwłaszcza inhibitorach ACE. W przypadku wystąpienia obrzęku naczynioruchowego należy natychmiast przerwać stosowanie produktu Asbima i nie podawać go ponownie temu pacjentowi.¹⁵

Niewydolność serca i stan po zawale mięśnia sercowego

U pacjentów z ciężką niewydolnością serca, u których czynność nerek zależy od aktywności układu renina-angiotensyna-aldosteron, leczenie inhibitorami ACE i antagonistami receptorów angiotensyny (w tym walsartanem) może prowadzić do:¹⁶

• Skąpomoczu
• Postępującej azotemii
• Rzadko ostrej niewydolności nerek i/lub zgonu

Podobne działania niepożądane były raportowane przy stosowaniu walsartanu. Dlatego też u pacjentów z niewydolnością serca lub po przebytym zawale mięśnia sercowego zawsze należy ocenić czynność nerek przed i w trakcie leczenia.¹⁷

W przypadku stosowania amlodypiny u pacjentów z niewydolnością serca należy mieć na uwadze, że w długoterminowym badaniu PRAISE-2 podawanie amlodypiny chorym z niewydolnością serca klasy III i IV według NYHA o etiologii innej niż niedokrwienna wiązało się z częstszym występowaniem obrzęku płuc, pomimo braku istotnych różnic w częstości pogorszenia niewydolności serca w porównaniu z grupą placebo.¹⁸

Antagonistów wapnia, w tym amlodypinę, należy stosować z zachowaniem ostrożności u pacjentów z zastoinową niewydolnością serca, ponieważ mogą one zwiększać ryzyko wystąpienia powikłań sercowo-naczyniowych oraz zgonów.¹⁹

Zwężenie zastawki aorty i zastawki dwudzielnej

Podobnie jak w przypadku innych leków rozszerzających naczynia krwionośne, szczególną ostrożność należy zachować podczas stosowania leku Asbima u pacjentów ze:²⁰

• Zwężeniem zastawki dwudzielnej
• Znaczącym zwężeniem zastawki aorty (ale nie dużego stopnia)

Podwójna blokada układu renina-angiotensyna-aldosteron (RAA)

Jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE, antagonistów receptora angiotensyny II (w tym walsartanu) lub aliskirenu zwiększa ryzyko:²¹

• Niedociśnienia
• Hiperkaliemii
• Zaburzenia czynności nerek (w tym ostrej niewydolności nerek)

W związku z tym nie zaleca się podwójnego blokowania układu RAA poprzez jednoczesne stosowanie inhibitorów ACE, antagonistów receptora angiotensyny II lub aliskirenu.²²

Jeśli podwójna blokada układu RAA jest absolutnie konieczna, powinna być prowadzona:²³

• Wyłącznie pod nadzorem specjalisty
• Z ścisłym monitorowaniem parametrów życiowych pacjenta:
  • Czynności nerek
  • Stężenia elektrolitów
  • Ciśnienia krwi

U pacjentów z nefropatią cukrzycową nie należy stosować jednocześnie inhibitorów ACE i antagonistów receptora angiotensyny II.²⁴

Należy podkreślić, że lek Asbima był badany tylko w populacji pacjentów z nadciśnieniem tętniczym, a jego skuteczność i bezpieczeństwo w innych populacjach pacjentów nie zostało ustalone.²⁵

Substancje pomocnicze

Produkt Asbima zawiera sorbitol w następujących ilościach:²⁶

• Asbima 5 mg + 80 mg: 9,25 mg sorbitolu w każdej tabletce
• Asbima 5 mg + 160 mg: 18,5 mg sorbitolu w każdej tabletce
• Asbima 10 mg + 160 mg: 18,5 mg sorbitolu w każdej tabletce

Należy wziąć pod uwagę addytywne działanie produktów zawierających fruktozę (lub sorbitol) podawanych jednocześnie oraz pokarmu zawierającego fruktozę (lub sorbitol). Sorbitol zawarty w produkcie leczniczym może wpływać na biodostępność innych, podawanych równocześnie drogą doustną, produktów leczniczych.²⁷

Produkt zawiera mniej niż 1 mmol sodu (23 mg) na tabletkę, dlatego uznaje się go za „wolny od sodu”.²⁸

Ogólne środki ostrożności

Kluczowym aspektem bezpiecznego stosowania leku Asbima jest regularne monitorowanie stanu klinicznego pacjenta, zwłaszcza gdy występują czynniki ryzyka opisane powyżej. Należy poinformować pacjenta o możliwych działaniach niepożądanych leku i konieczności natychmiastowego zgłoszenia objawów takich jak zawroty głowy, omdlenia, obrzęk twarzy, warg, języka lub gardła powodujący trudności w oddychaniu lub przełykaniu.