Interakcje z innymi produktami leczniczymi i inne rodzaje interakcji

Produkt leczniczy Asaris zawiera dwie substancje czynne: flutykazonu propionian (kortykosteroid) i salmeterol (długo działający β2-agonista), które mogą wchodzić w różnorodne interakcje z innymi lekami. Ze względu na złożony skład preparatu, interakcje mogą dotyczyć obu składników aktywnych i mogą mieć różny stopień nasilenia oraz znaczenie kliniczne.¹

Interakcje związane z salmeterolem

Beta-blokery (zarówno selektywne, jak i nieselektywne) nie powinny być stosowane u pacjentów z astmą przyjmujących Asaris, chyba że istnieją bezwzględne wskazania do ich zastosowania. Jednoczesne stosowanie innych leków działających na receptory β-adrenergiczne może potencjalnie prowadzić do efektu addycyjnego, nasilając działanie salmeterolu.²

Silne inhibitory CYP3A4 (takie jak ketokonazol, itrakonazol, rytonawir, telitromycyna) mogą znacząco zwiększać stężenie salmeterolu w osoczu. W badaniach wykazano, że ketokonazol (400 mg raz na dobę) podawany jednocześnie z salmeterolem (50 µg dwa razy na dobę) powodował 1,4-krotne zwiększenie Cmax i 15-krotne zwiększenie AUC salmeterolu. Może to prowadzić do zwiększenia częstości występowania ogólnoustrojowych działań niepożądanych salmeterolu, takich jak wydłużenie odstępu QTc czy kołatanie serca.³

W badaniach nie zaobserwowano jednak klinicznie znaczących zmian parametrów takich jak ciśnienie tętnicze krwi, częstość akcji serca, stężenie glukozy i potasu we krwi. Jednoczesne podawanie z ketokonazolem nie powodowało wydłużenia okresu półtrwania salmeterolu ani nie zwiększyło jego kumulacji po podaniu wielokrotnym.⁴

Należy jednak unikać jednoczesnego stosowania leku Asaris z silnymi inhibitorami CYP3A4, chyba że korzyści przeważają nad potencjalnym zwiększeniem ryzyka wystąpienia ogólnoustrojowych działań niepożądanych salmeterolu. Podobne ryzyko interakcji dotyczy również innych silnych inhibitorów CYP3A4.⁵

Inhibitory CYP3A4 o umiarkowanej sile działania (np. erytromycyna) wykazują mniejszy wpływ na farmakokinetykę salmeterolu. Jednoczesne podawanie erytromycyny (500 mg trzy razy na dobę) i salmeterolu (50 µg dwa razy na dobę) przez 6 dni powodowało niewielkie, statystycznie nieistotne zwiększenie ekspozycji na salmeterol (1,4-krotne zwiększenie Cmax i 1,2-krotne zwiększenie AUC). Nie stwierdzono również związku z wystąpieniem ciężkich działań niepożądanych.⁶

Interakcje związane z flutykazonu propionianem

W normalnych warunkach po podaniu wziewnym flutykazonu propionianu, jego stężenie w osoczu krwi jest niewielkie. Wynika to z nasilonego metabolizmu pierwszego przejścia oraz dużego klirensu osoczowego, zależnego od aktywności izoenzymu 3A4 cytochromu P450 w przewodzie pokarmowym i wątrobie. Z tego powodu istotne klinicznie interakcje flutykazonu propionianu z innymi lekami są zazwyczaj mało prawdopodobne.⁷

Jednakże, silne inhibitory CYP3A4 mogą znacząco wpływać na farmakokinetykę flutykazonu. Wykazano, że rytonawir (bardzo silny inhibitor CYP3A4) podawany w dawce 100 mg dwa razy na dobę zwiększa kilkaset razy stężenie flutykazonu propionianu w osoczu, prowadząc do znaczącego zmniejszenia stężenia kortyzolu w surowicy. Odnotowano przypadki zespołu Cushinga i zahamowania czynności kory nadnerczy podczas takiego leczenia skojarzonego.⁸

Podobny wpływ, chociaż nieco słabszy, wykazuje również ketokonazol. W badaniu u zdrowych ochotników ketokonazol zwiększał ekspozycję na flutykazonu propionian o 150% po podaniu wziewnym pojedynczej dawki, co skutkowało większym zmniejszeniem stężenia kortyzolu w osoczu w porównaniu do podania samego flutykazonu propionianu.⁹

Należy unikać jednoczesnego stosowania produktu Asaris z silnymi inhibitorami CYP3A4 (rytonawir, ketokonazol, itrakonazol), chyba że korzyści przewyższają ryzyko wystąpienia ogólnoustrojowych działań niepożądanych glikokortykosteroidów. W przypadku konieczności stosowania takiego połączenia leków, zalecana jest ostrożność i unikanie długotrwałej terapii.¹⁰

Dodatkowo, należy zachować ostrożność przy stosowaniu produktów zawierających kobicystat (inhibitor CYP3A4), ponieważ mogą one również zwiększać ryzyko ogólnoustrojowych działań niepożądanych. Jeśli takie skojarzenie jest konieczne, pacjenta należy ściśle obserwować w celu wykrycia ewentualnych ogólnoustrojowych działań glikokortykosteroidów.¹¹

Interakcje z alkoholem

Chociaż w Charakterystyce Produktu Leczniczego Asaris nie ma bezpośrednich informacji o interakcjach z alkoholem, należy uwzględnić potencjalne oddziaływania między alkoholem a składnikami aktywnymi leku:

• Alkohol a salmeterol – Alkohol może teoretycznie nasilać działanie rozszerzające oskrzela salmeterolu, ale jednocześnie może zwiększać ryzyko działań niepożądanych ze strony układu sercowo-naczyniowego (tachykardia, wydłużenie odstępu QT). Jest to szczególnie istotne u pacjentów jednocześnie stosujących leki, które są metabolizowane przez CYP3A4.
• Alkohol a flutykazonu propionian – Alkohol może wpływać na metabolizm flutykazonu poprzez modyfikację aktywności enzymów wątrobowych. Ponadto długotrwałe spożywanie alkoholu może potencjalnie zwiększać ryzyko działań niepożądanych glikokortykosteroidów, takich jak osłabienie układu odpornościowego czy osteoporoza.

Z uwagi na brak konkretnych danych dotyczących bezpieczeństwa jednoczesnego spożycia alkoholu i stosowania produktu Asaris, zaleca się ostrożność i ograniczenie spożycia alkoholu podczas terapii tym lekiem.

Tabela interakcji produktu Asaris