Działania niepożądane
Ampril 5 mg tabletki 5 mg
Produkt leczniczy Ampril zawiera ramipryl, inhibitor ACE, którego profil bezpieczeństwa obejmuje zarówno często występujące działania niepożądane, takie jak uporczywy suchy kaszel, niedociśnienie (w tym ortostatyczne) oraz hiperkaliemia (często), jak i rzadkie, ale poważne reakcje, w tym obrzęk naczynioruchowy, agranulocytoza, pancytopenia, zapalenie trzustki, ciężkie reakcje skórne (np. zespół Stevensa-Johnsona) oraz zaburzenia czynności nerek i wątroby. Działania niepożądane zostały sklasyfikowane według częstości występowania: bardzo często (≥1/10), często (≥1/100 do <1/10), niezbyt często (≥1/1000 do <1/100), rzadko (≥1/10 000 do <1/1000), bardzo rzadko (<1/10 000) oraz częstość nieznana. Szczególną uwagę należy zwrócić na zaburzenia hematologiczne (np. eozynofilia, neutropenia, aplazja szpiku), reakcje anafilaktyczne, zespół SIADH, oraz wpływ na układ nerwowy i sercowo-naczyniowy, w tym niedokrwienie mięśnia sercowego i udary niedokrwienne OUN.
- Działania niepożądane leku Ampril (ramipryl)
- Profil bezpieczeństwa ramiprylu
- Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych
- Szczegółowe działania niepożądane według układów i narządów
- Zaburzenia krwi i układu chłonnego
- Zaburzenia układu immunologicznego
- Zaburzenia endokrynologiczne
- Zaburzenia metaboliczne i odżywiania
- Zaburzenia psychiczne
- Zaburzenia układu nerwowego
- Zaburzenia oka
- Zaburzenia ucha i błędnika
- Zaburzenia serca
- Zaburzenia naczyniowe
- Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia
- Zaburzenia żołądka i jelit
- Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych
- Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
- Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej
- Zaburzenia nerek i dróg moczowych
- Zaburzenia układu rozrodczego i piersi
- Zaburzenia ogólne i zmiany w miejscu podania
- Działania niepożądane u dzieci i młodzieży
- Szczegółowa tabela działań niepożądanych ramiprylu
Działania niepożądane leku Ampril (ramipryl)
Produkt leczniczy Ampril, zawierający substancję czynną ramipryl, obok korzystnych efektów terapeutycznych może wywoływać szereg działań niepożądanych o różnym stopniu nasilenia. Znajomość pełnego spektrum możliwych działań niepożądanych jest kluczowa dla bezpieczeństwa farmakoterapii oraz odpowiedniego monitorowania pacjentów.1
Profil bezpieczeństwa ramiprylu
Profil bezpieczeństwa ramiprylu charakteryzuje się przede wszystkim występowaniem uporczywego suchego kaszlu oraz reakcji związanych z obniżeniem ciśnienia tętniczego krwi. Wśród ciężkich działań niepożądanych szczególną uwagę należy zwrócić na możliwość wystąpienia: obrzęku naczynioruchowego, hiperkaliemii, zaburzeń czynności nerek lub wątroby, zapalenia trzustki, ciężkich reakcji skórnych oraz neutropenii/agranulocytozy.2
Klasyfikacja częstości występowania działań niepożądanych
Dla prawidłowej oceny ryzyka związanego ze stosowaniem ramiprylu, działania niepożądane sklasyfikowano według następujących kategorii częstości występowania:3
- Bardzo często: ≥1/10 (występują u co najmniej 1 na 10 pacjentów)
- Często: ≥1/100 do <1/10 (występują u 1 do 10 na 100 pacjentów)
- Niezbyt często: ≥1/1000 do <1/100 (występują u 1 do 10 na 1000 pacjentów)
- Rzadko: ≥1/10 000 do <1/1000 (występują u 1 do 10 na 10 000 pacjentów)
- Bardzo rzadko: <1/10 000 (występują u mniej niż 1 na 10 000 pacjentów)
- Częstość nieznana: nie może być określona na podstawie dostępnych danych
Szczegółowe działania niepożądane według układów i narządów
Poniżej przedstawiono szczegółowy opis działań niepożądanych obserwowanych podczas terapii ramiprylem, z podziałem na układy i narządy. W ramach każdej grupy działania niepożądane wymienione są zgodnie ze zmniejszającym się nasileniem.4
Zaburzenia krwi i układu chłonnego
Zaburzenia hematologiczne stanowią istotne potencjalne ryzyko podczas terapii ramiprylem. Obserwowano zarówno łagodne zmiany, jak i poważne zaburzenia, takie jak agranulocytoza czy pancytopenia.5
Obserwowano następujące zaburzenia:
- Niezbyt często: eozynofilia
- Rzadko: zmniejszona liczba białych krwinek (w tym neutropenia lub agranulocytoza), zmniejszona liczba erytrocytów, zmniejszone stężenie hemoglobiny, zmniejszona liczba płytek krwi
- Bardzo rzadko: aplazja szpiku, pancytopenia, niedokrwistość hemolityczna
Zaburzenia układu immunologicznego
Podczas stosowania ramiprylu mogą wystąpić poważne reakcje ze strony układu immunologicznego, które wymagają natychmiastowej interwencji medycznej.6
- Rzadko: reakcje anafilaktyczne lub rzekomoanafilaktyczne, podwyższone miano przeciwciał przeciwjądrowych
Zaburzenia endokrynologiczne
Wśród zaburzeń endokrynologicznych o nieznanej częstości występowania odnotowano zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH), który może prowadzić do hiponatremii i retencji wody.7
Zaburzenia metaboliczne i odżywiania
Ramipryl może wpływać na gospodarkę elektrolitową oraz odżywianie, co przejawia się następującymi działaniami niepożądanymi:8
- Często: zwiększone stężenie potasu we krwi
- Niezbyt często: jadłowstręt, zmniejszenie apetytu
- Rzadko: zmniejszone stężenie sodu we krwi
Zaburzenia psychiczne
Wpływ na stan psychiczny pacjenta może objawiać się następującymi działaniami niepożądanymi:9
- Niezbyt często: obniżenie nastroju, zaburzenia lękowe, nerwowość, niepokój (zwłaszcza ruchowy), zaburzenia snu (w tym senność)
- Rzadko: zaburzenia uwagi
Zaburzenia układu nerwowego
Ramipryl może wywierać istotny wpływ na układ nerwowy, powodując szereg objawów o różnym nasileniu:10
- Często: ból głowy, zawroty głowy
- Niezbyt często: zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, parestezje, utrata smaku, zaburzenia smaku
- Rzadko: drżenie, zaburzenia równowagi
- Bardzo rzadko: niedokrwienie ośrodkowego układu nerwowego (w tym udar niedokrwienny i przemijający napad niedokrwienny), zaburzenie zdolności psychomotorycznych, uczucie pieczenia, zaburzenia węchu
Zaburzenia oka
Wpływ na narząd wzroku obejmuje:11
- Niezbyt często: zaburzenia widzenia, w tym nieostre widzenie
- Rzadko: zapalenie spojówek
Zaburzenia ucha i błędnika
Opisywano również działania niepożądane dotyczące narządu słuchu:12
- Niezbyt często: zaburzenia słuchu, szumy uszne
Zaburzenia serca
Ze względu na mechanizm działania ramiprylu, należy zwrócić szczególną uwagę na potencjalne zaburzenia sercowo-naczyniowe:13
- Niezbyt często: niedokrwienie mięśnia sercowego (w tym dławica piersiowa lub zawał mięśnia sercowego), tachykardia, zaburzenia rytmu serca, kołatanie serca, obrzęki obwodowe
Zaburzenia naczyniowe
Działanie hipotensyjne ramiprylu może prowadzić do następujących działań niepożądanych:14
- Często: niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, omdlenie
- Niezbyt często: uderzenia gorąca
- Rzadko: zwężenie naczyń, hipoperfuzja, zapalenie naczyń
- Częstość nieznana: objaw Raynauda
Zaburzenia układu oddechowego, klatki piersiowej i śródpiersia
Charakterystycznym działaniem niepożądanym inhibitorów ACE, w tym ramiprylu, jest suchy, nieproduktywny kaszel. Ponadto mogą wystąpić:15
- Często: nieproduktywny, drażniący kaszel, zapalenie oskrzeli, zapalenie zatok przynosowych, duszność
- Niezbyt często: skurcz oskrzeli (w tym zaostrzenie objawów astmy), obrzęk błony śluzowej jamy nosowej
Zaburzenia żołądka i jelit
Ze strony przewodu pokarmowego obserwowano szereg działań niepożądanych o różnym nasileniu:16
- Często: zapalenie błony śluzowej przewodu pokarmowego, zaburzenia trawienia, dyskomfort w jamie brzusznej, dyspepsja, biegunka, nudności, wymioty
- Niezbyt często: zapalenie trzustki (przypadki śmiertelne były bardzo sporadycznie stwierdzane podczas stosowania inhibitorów ACE), podwyższenie aktywności enzymów trzustkowych, obrzęk naczynioruchowy jelita cienkiego, ból w nadbrzuszu (w tym zapalenie błony śluzowej żołądka), zaparcia, suchość w jamie ustnej
- Rzadko: zapalenie języka
- Częstość nieznana: aftowe zapalenie jamy ustnej
Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych
Ramipryl może wpływać na funkcję wątroby, powodując:17
- Niezbyt często: podwyższona aktywność enzymów wątrobowych i/lub bilirubiny sprzężonej
- Rzadko: żółtaczka cholestatyczna, uszkodzenie hepatocytów
- Bardzo rzadko: ciężka niewydolność wątroby, cholestatyczne lub cytolityczne zapalenie wątroby (przypadki zgonu występowały niezmiernie rzadko)
Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej
Reakcje skórne należą do istotnych działań niepożądanych ramiprylu, mogących mieć poważne konsekwencje dla pacjenta:18
- Często: wysypka, zwłaszcza palmisto-grudkowa
- Niezbyt często: obrzęk naczynioruchowy (w wyjątkowych przypadkach zwężenie dróg oddechowych wywołane obrzękiem naczynioruchowym może zakończyć się zgonem), świąd, nadmierne pocenie się
- Rzadko: onycholiza (oddzielenie się paznokcia od łożyska naskórka), zespół Stevensa-Johnsona, rumień wielopostaciowy, pęcherzyca, zaostrzenie łuszczycy, łuszczycopodobne zapalenie skóry, wysypka pęcherzowa lub liszajowata na skórze lub błonach śluzowych, wypadanie włosów
Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe i tkanki łącznej
Ze strony układu mięśniowo-szkieletowego mogą wystąpić:19
- Często: kurcze mięśni, bóle mięśniowe
- Niezbyt często: bóle stawów
Zaburzenia nerek i dróg moczowych
Ramipryl, ze względu na swój mechanizm działania, może wpływać na funkcję nerek, powodując:20
- Niezbyt często: zaburzenia czynności nerek (w tym ciężka niewydolność nerek), wielomocz, nasilenie uprzednio istniejącego białkomoczu, podwyższone stężenie azotu mocznikowego we krwi, podwyższone stężenie kreatyniny we krwi
Zaburzenia układu rozrodczego i piersi
Obserwowano również wpływ na funkcje seksualne i układ rozrodczy:21
- Niezbyt często: przemijająca impotencja, obniżenie libido
- Częstość nieznana: ginekomastia
Zaburzenia ogólne i zmiany w miejscu podania
Wśród ogólnych objawów niepożądanych występują:22
- Często: ból w klatce piersiowej, zmęczenie
- Niezbyt często: gorączka
- Rzadko: astenia
Działania niepożądane u dzieci i młodzieży
Profil bezpieczeństwa ramiprylu u dzieci i młodzieży został oceniony w badaniach klinicznych z udziałem 325 pacjentów pediatrycznych w wieku od 2 do 16 lat. Choć ogólny profil bezpieczeństwa jest podobny do obserwowanego u dorosłych, odnotowano pewne różnice w częstości występowania niektórych działań niepożądanych.23
Działania niepożądane występujące częściej u dzieci i młodzieży w porównaniu z dorosłymi:24
- Często u dzieci, a niezbyt często u dorosłych: tachykardia, przekrwienie i zapalenie błony śluzowej nosa
- Często u dzieci, a rzadko u dorosłych: zapalenie spojówek
- Niezbyt często u dzieci, a rzadko u dorosłych: drżenie i pokrzywka
Ogólny profil bezpieczeństwa ramiprylu u dzieci i młodzieży jest porównywalny do profilu bezpieczeństwa u dorosłych.25
Szczegółowa tabela działań niepożądanych ramiprylu
| Klasyfikacja układów i narządów | Często (≥1/100 do <1/10) |
Niezbyt często (≥1/1000 do <1/100) |
Rzadko (≥1/10 000 do <1/1000) |
Bardzo rzadko (<1/10 000) |
Częstość nieznana |
|---|---|---|---|---|---|
| Zaburzenia krwi i układu chłonnego | – | Eozynofilia | Zmniejszona liczba białych krwinek (w tym neutropenia lub agranulocytoza), zmniejszona liczba erytrocytów, zmniejszone stężenie hemoglobiny, zmniejszona liczba płytek krwi | Aplazja szpiku, pancytopenia, niedokrwistość hemolityczna | – |
| Zaburzenia układu immunologicznego | – | – | Reakcje anafilaktyczne lub rzekomoanafilaktyczne, podwyższone miano przeciwciał przeciwjądrowych | – | – |
| Zaburzenia endokrynologiczne | – | – | – | – | Zespół niewłaściwego wydzielania hormonu antydiuretycznego (SIADH) |
| Zaburzenia metaboliczne i odżywiania | Zwiększone stężenie potasu we krwi | Jadłowstręt, zmniejszenie apetytu | Zmniejszone stężenie sodu we krwi | – | – |
| Zaburzenia psychiczne | – | Obniżenie nastroju, zaburzenia lękowe, nerwowość, niepokój (zwłaszcza ruchowy), zaburzenia snu (w tym senność) | Zaburzenia uwagi | – | – |
| Zaburzenia układu nerwowego | Ból głowy, zawroty głowy | Zawroty głowy pochodzenia błędnikowego, parestezje, utrata smaku, zaburzenia smaku | Drżenie, zaburzenia równowagi | Niedokrwienie OUN (w tym udar niedokrwienny i TIA), zaburzenie zdolności psychomotorycznych, uczucie pieczenia, zaburzenia węchu | – |
| Zaburzenia oka | – | Zaburzenia widzenia (w tym nieostre widzenie) | Zapalenie spojówek | – | – |
| Zaburzenia ucha i błędnika | – | Zaburzenia słuchu, szumy uszne | – | – | – |
| Zaburzenia serca | – | Niedokrwienie mięśnia sercowego (w tym dławica piersiowa lub zawał mięśnia sercowego), tachykardia, zaburzenia rytmu serca, kołatanie serca, obrzęki obwodowe | – | – | – |
| Zaburzenia naczyniowe | Niedociśnienie, niedociśnienie ortostatyczne, omdlenie | Uderzenia gorąca | Zwężenie naczyń, hipoperfuzja, zapalenie naczyń | – | Objaw Raynauda |
| Zaburzenia układu oddechowego | Nieproduktywny drażniący kaszel, zapalenie oskrzeli, zapalenie zatok przynosowych, duszność | Skurcz oskrzeli (w tym zaostrzenie objawów astmy), obrzęk błony śluzowej jamy nosowej | – | – | – |
| Zaburzenia żołądka i jelit | Zapalenie błony śluzowej przewodu pokarmowego, zaburzenia trawienia, dyskomfort w jamie brzusznej, dyspepsja, biegunka, nudności, wymioty | Zapalenie trzustki, podwyższenie aktywności enzymów trzustkowych, obrzęk naczynioruchowy jelita cienkiego, ból w nadbrzuszu, zaparcia, suchość w jamie ustnej | Zapalenie języka | – | Aftowe zapalenie jamy ustnej |
| Zaburzenia wątroby i dróg żółciowych | – | Podwyższona aktywność enzymów wątrobowych i/lub bilirubiny sprzężonej | Żółtaczka cholestatyczna, uszkodzenie hepatocytów | Ciężka niewydolność wątroby, cholestatyczne lub cytolityczne zapalenie wątroby | – |
| Zaburzenia skóry i tkanki podskórnej | Wysypka (zwłaszcza palmisto-grudkowa) | Obrzęk naczynioruchowy, świąd, nadmierne pocenie się | Onycholiza, zespół Stevensa-Johnsona, rumień wielopostaciowy, pęcherzyca, zaostrzenie łuszczycy, łuszczycopodobne zapalenie skóry, wysypka pęcherzowa lub liszajowata, wypadanie włosów | – | – |
| Zaburzenia mięśniowo-szkieletowe | Kurcze mięśni, bóle mięśniowe | Bóle stawów | – | – | – |
| Zaburzenia nerek i dróg moczowych | – | Zaburzenia czynności nerek (w tym ciężka niewydolność nerek), wielomocz, nasilenie uprzednio istniejącego białkomoczu, podwyższone stężenie azotu mocznikowego i kreatyniny we krwi | – | – | – |
| Zaburzenia układu rozrodczego i piersi | – | Przemijająca impotencja, obniżenie libido | – | – | Ginekomastia |
| Zaburzenia ogólne | Ból w klatce piersiowej, zmęczenie | Gorączka | Astenia | – | – |
Zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych
Po dopuszczeniu produktu leczniczego do obrotu istotne jest zgłaszanie podejrzewanych działań niepożądanych, co umożliwia nieprzerwane monitorowanie stosunku korzyści do ryzyka stosowania produktu leczniczego. Osoby należące do fachowego personelu medycznego powinny zgłaszać wszelkie podejrzewane działania niepożądane za pośrednictwem Departamentu Monitorowania Niepożądanych Działań Produktów Leczniczych Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych:26
- Al. Jerozolimskie 181C, 02-222 Warszawa
- Tel.: + 48 22 49 21 301
- Faks: + 48 22 49 21 309
- e-mail: [email protected]
Działania niepożądane można zgłaszać również podmiotowi odpowiedzialnemu.27
Kolejne rozdziały
Zapraszamy do dalszego czytania naszego leksykonu.
Wybierz kolejny rozdział z menu poniżej, aby otworzyć nową podstronę kompedium wiedzy i uzyskać szczegółowe informację o leku, substancji lub chorobie.
- Dawkowanie i sposób podawania
- Działania niepożądane
- Interakcje leku
- Profil bezpieczeństwa leku
- Przeciwwskazania
- Przedawkowanie
- Przedkliniczne dane o bezpieczeństwie
- Skład i postać leku
- Specjalne ostrzeżenia
- Właściwości farmakodynamiczne
- Właściwości farmakokinetyczne
- Wpływ na płodność, ciążę i laktację
- Wpływ na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługiwania maszyn
- Wskazania do stosowania