Właściwości farmakodynamiczne
Allegra 120 mg

Wprowadzenie do farmakodynamiki feksofenadyny

Feksofenadyny chlorowodorek, substancja czynna preparatu Allegra w dawce 120 mg, należy do grupy farmakoterapeutycznej leków przeciwhistaminowych do stosowania ogólnego (kod ATC: R06AX26). Jest to selektywny antagonista receptorów histaminowych H1, pozbawiony działania sedatywnego, co stanowi istotną zaletę w porównaniu do starszych leków przeciwhistaminowych. Należy podkreślić, że feksofenadyna jest farmakologicznie czynnym metabolitem terfenadyny.¹

Charakterystyka działania przeciwhistaminowego

Badania kliniczne oparte na modelu reakcji skórnej wywołanej histaminą u ludzi dostarczyły szczegółowych informacji na temat profilu farmakodynamicznego feksofenadyny. Po podaniu chlorowodorku feksofenadyny w schemacie dawkowania raz lub dwa razy na dobę zaobserwowano, że działanie przeciwhistaminowe rozpoczyna się stosunkowo szybko – w ciągu jednej godziny od podania. Maksymalny efekt terapeutyczny osiągany jest po 6 godzinach, a co istotne klinicznie, działanie przeciwhistaminowe utrzymuje się przez pełne 24 godziny. Długotrwałe badania wykazały brak rozwoju tolerancji na lek po 28-dniowym okresie podawania.²

Zależność dawka-efekt

Badania farmakodynamiczne wykazały wyraźną, pozytywną zależność między dawką a odpowiedzią kliniczną w zakresie dawek od 10 mg do 130 mg podawanych doustnie. W celu uzyskania stałego i trwałego efektu przeciwhistaminowego utrzymującego się przez pełną dobę (24 godziny) konieczne jest zastosowanie dawki co najmniej 130 mg. Warto podkreślić, że maksymalne zahamowanie wystąpienia objawów skórnych reakcji histaminowej (pęcherzy i zaczerwienienia skóry) wynosiło ponad 80%. Co istotne, badania kliniczne z udziałem pacjentów z sezonowym alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa wykazały, że dawka 120 mg jest wystarczająca do zapewnienia skutecznego działania przez pełną dobę.³

Bezpieczeństwo kardiologiczne

Istotnym aspektem profilu bezpieczeństwa leków przeciwhistaminowych jest ich potencjalny wpływ na parametry elektrokardiograficzne, szczególnie na odstęp QTc. Przeprowadzono szereg badań oceniających wpływ feksofenadyny na ten parametr:

• U pacjentów z sezonowym alergicznym zapaleniem błony śluzowej nosa otrzymujących feksofenadyny chlorowodorek w dawkach do 240 mg dwa razy na dobę przez 2 tygodnie, nie stwierdzono istotnych zmian odstępu QTc w porównaniu z placebo.⁴
• Podobnie, u zdrowych ochotników, którym podawano lek w różnych schematach dawkowania:
  • 60 mg dwa razy na dobę przez 6 miesięcy
  • 400 mg dwa razy na dobę przez 6,5 dnia
  • 240 mg raz na dobę przez okres 1 roku

  nie wykazano istotnych zmian odstępu QTc w porównaniu do placebo.⁵

Oddziaływanie na kanały potasowe

Bezpieczeństwo kardiologiczne feksofenadyny potwierdzają również badania in vitro. Wykazano, że feksofenadyna nawet w stężeniach 32-krotnie przewyższających stężenia terapeutyczne osiągane u ludzi nie wpływa na aktywność wolnych kanałów potasowych sklonowanych z komórek mięśnia sercowego człowieka. Jest to istotna różnica w porównaniu do niektórych innych leków przeciwhistaminowych, które mogą blokować te kanały i potencjalnie przyczyniać się do zaburzeń rytmu serca.⁶

Dodatkowe efekty farmakodynamiczne

Oprócz klasycznego działania przeciwhistaminowego, feksofenadyny chlorowodorek wykazuje również inne efekty farmakodynamiczne istotne z punktu widzenia terapii schorzeń alergicznych. W badaniach na zwierzęcych modelach alergii wykazano, że feksofenadyna w dawkach 5-10 mg/kg podana doustnie hamuje indukowany antygenem skurcz oskrzeli u uczulonych świnek morskich. Ponadto, w stężeniach przekraczających stężenia terapeutyczne (10-100 μM), lek wykazuje zdolność do hamowania uwalniania histaminy z otrzewnowych komórek tucznych. Te dodatkowe właściwości mogą przyczyniać się do kompleksowego działania przeciwalergicznego feksofenadyny.⁷

Tabela właściwości farmakodynamicznych feksofenadyny