Właściwości farmakodynamiczne leku desloratadyna

Desloratadyna, substancja aktywna leku Aleric Deslo Pro, należy do grupy farmakoterapeutycznej leków przeciwhistaminowych – antagonistów receptora H1, o kodzie ATC: R06AX27. Jest to związek wykazujący długotrwałe działanie przeciwhistaminowe, pozbawiony efektu uspokajającego, co stanowi istotną zaletę w porównaniu do starszych generacji leków przeciwhistaminowych.¹

Mechanizm działania

Główny mechanizm działania desloratadyny polega na selektywnym blokowaniu obwodowych receptorów histaminowych H1. Po podaniu doustnym substancja ta nie przenika przez barierę krew-mózg do ośrodkowego układu nerwowego, co tłumaczy brak działania sedatywnego.²

Badania in vitro wykazały, że desloratadyna posiada również istotne właściwości przeciwalergiczne, wykraczające poza klasyczne działanie antyhistaminowe. Obejmują one:

• Hamowanie uwalniania cytokin prozapalnych, w tym interleukiny 4 (IL-4), interleukiny 6 (IL-6), interleukiny 8 (IL-8) i interleukiny 13 (IL-13) z komórek tucznych i granulocytów zasadochłonnych
• Hamowanie ekspresji białka adhezyjnego selektyny P na powierzchni komórek śródbłonka

Należy jednak podkreślić, że kliniczne znaczenie tych obserwacji nie zostało jeszcze w pełni potwierdzone w badaniach klinicznych.³

Wpływ na ośrodkowy układ nerwowy

Istotną cechą farmakodynamiczną desloratadyny jest jej ograniczona zdolność do przenikania do ośrodkowego układu nerwowego. W badaniach klinicznych z zastosowaniem zalecanej dawki 5 mg na dobę częstość występowania senności była porównywalna z grupą placebo. Podobnie, w dawce 7,5 mg podawanej raz dziennie, lek nie wpływał na sprawność psychoruchową pacjentów.⁴

Badania z zastosowaniem pojedynczej dawki 5 mg desloratadyny przeprowadzone u dorosłych potwierdziły, że lek nie wpływa na podstawowe umiejętności pilotowania, w tym na subiektywnie odczuwaną senność, ani na wykonywanie zadań związanych z pilotowaniem, co ma istotne znaczenie dla pacjentów wykonujących zawody wymagające pełnej koncentracji.⁵

Interakcje z alkoholem

Farmakologiczne badania kliniczne wykazały, że jednoczesne podawanie desloratadyny z alkoholem nie nasila zaburzeń sprawności psychoruchowej indukowanych przez alkohol, ani nie zwiększa uczucia senności. Nie zaobserwowano istotnych różnic w wynikach testów sprawności psychoruchowej pomiędzy grupami otrzymującymi desloratadynę i placebo, niezależnie od obecności alkoholu.⁶

Bezpieczeństwo kardiologiczne

W badaniach klinicznych z zastosowaniem zwiększonych dawek desloratadyny nie zaobserwowano istotnych klinicznie efektów kardiologicznych:

• W badaniu ze zwiększoną dawką do 20 mg na dobę przez 14 dni nie stwierdzono statystycznie ani klinicznie istotnego wpływu na układ krążenia
• W farmakologicznym badaniu z zastosowaniem dawki 45 mg na dobę (9-krotność dawki terapeutycznej) przez 10 dni nie zaobserwowano wydłużenia odstępu QTc

Ponadto, w badaniach interakcji po wielokrotnym podaniu leków takich jak ketokonazol czy erytromycyna, nie obserwowano klinicznie istotnych zmian stężenia desloratadyny w osoczu.⁷

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

Alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa

Desloratadyna wykazała wysoką skuteczność w łagodzeniu objawów alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa, w tym takich dolegliwości jak kichanie, świąd i wydzielina z nosa, a także świąd, łzawienie i zaczerwienienie oczu oraz świąd podniebienia. Efekt terapeutyczny utrzymywał się przez 24 godziny, co pozwala na dogodne dawkowanie raz na dobę.⁸

W klasyfikacji alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa, obok tradycyjnego podziału na sezonowe i całoroczne, wyróżnia się również:

• Okresowe alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa – gdy objawy występują krócej niż 4 dni w tygodniu lub przez okres krótszy niż 4 tygodnie
• Przewlekłe alergiczne zapalenie błony śluzowej nosa – gdy objawy utrzymują się przez co najmniej 4 dni w tygodniu i przez okres dłuższy niż 4 tygodnie

Badania kliniczne wykazały, że desloratadyna jest skuteczna w łagodzeniu objawów sezonowego alergicznego zapalenia błony śluzowej nosa, co potwierdzono za pomocą kwestionariusza oceniającego jakość życia w przypadku zapalenia błony śluzowej nosa i spojówek. Największą poprawę zaobserwowano w obszarze codziennych problemów i aktywności, które były ograniczane przez objawy alergiczne.⁹

Przewlekła pokrzywka idiopatyczna

Przewlekła pokrzywka idiopatyczna została przyjęta jako kliniczny model zaburzeń o charakterze pokrzywkowym, ze względu na podobne podłoże patofizjologiczne różnych typów pokrzywek oraz możliwość łatwiejszej kwalifikacji prospektywnej pacjentów z przewlekłymi objawami. Ponieważ uwalnianie histaminy jest wspólnym czynnikiem patogenetycznym we wszystkich pokrzywkach, niezależnie od ich etiologii, można oczekiwać, że desloratadyna będzie skuteczna również w innych rodzajach pokrzywek, zgodnie z zaleceniami klinicznymi.¹⁰

W dwóch kontrolowanych placebo, sześciotygodniowych badaniach z udziałem pacjentów z przewlekłą pokrzywką idiopatyczną, desloratadyna skutecznie łagodziła świąd oraz zmniejszała rozmiar i liczbę zmian pokrzywkowych już po podaniu pierwszej dawki, a działanie utrzymywało się przez całą 24-godzinną przerwę między dawkami. Istotnym aspektem klinicznym jest zaobserwowane znaczące zmniejszenie wpływu objawów na sen i funkcjonowanie pacjentów w ciągu dnia, co mierzono za pomocą czteropunktowej skali oceny.¹¹

Warto podkreślić, że złagodzenie świądu o ponad 50% obserwowano u 55% pacjentów leczonych desloratadyną w porównaniu do zaledwie 19% pacjentów otrzymujących placebo. Należy jednak zauważyć, że z badań wykluczono niewielką grupę pacjentów, którzy nie reagują na standardowe leczenie przeciwhistaminowe.¹²

Skuteczność u dzieci i młodzieży

W badaniach klinicznych z udziałem młodzieży w wieku od 12 do 17 lat nie wykazano jednoznacznie skuteczności desloratadyny w postaci tabletek. Ten aspekt należy wziąć pod uwagę przy podejmowaniu decyzji o zastosowaniu leku w tej grupie wiekowej.¹³