Właściwości farmakodynamiczne
Alendran 70 70 mg

Właściwości farmakodynamiczne leku Alendran 70

Kwas alendronowy, substancja czynna produktu leczniczego Alendran 70, należy do grupy farmakoterapeutycznej bisfosfonianów stosowanych w leczeniu chorób kości (kod ATC: M05BA04). Bisfosfoniany stanowią grupę leków szeroko wykorzystywanych w terapii zaburzeń metabolizmu kostnego, szczególnie w osteoporozie pomenopauzalnej.¹

Mechanizm działania

Kwas alendronowy wykazuje specyficzny mechanizm działania polegający na hamowaniu osteoklastycznej resorpcji kości bez bezpośredniego wpływu na proces tworzenia tkanki kostnej. Badania niekliniczne potwierdziły, że cząsteczki kwasu alendronowego wiążą się preferencyjnie w miejscach aktywnej resorpcji kostnej. Lek hamuje aktywność osteoklastów, nie wpływając jednocześnie na procesy wytwarzania lub wiązania tych komórek. Co istotne z klinicznego punktu widzenia, kość wytworzona podczas terapii kwasem alendronowym zachowuje prawidłową jakość strukturalną i funkcjonalną.²

Skuteczność kliniczna i bezpieczeństwo stosowania

<h4 id="leczenie-osteoporozy-pomenopauzalnej”>Leczenie kobiet z osteoporozą będących po menopauzie

W kontekście badań klinicznych osteoporozę definiuje się jako wskaźnik gęstości mineralnej kości (BMD, ang. bone mineral density) kręgosłupa lub szyjki kości udowej mniejszy o 2,5 odchylenia standardowego od średniej dla zdrowej populacji młodych ludzi lub jako przebyte wcześniej złamania po niewielkim urazie, niezależnie od wartości BMD.³

Równoważność terapeutyczna kwasu alendronowego podawanego w schemacie raz na tydzień w dawce 70 mg (n=519) oraz kwasu alendronowego podawanego codziennie w dawce 10 mg (n=370) została potwierdzona w rocznym badaniu wieloośrodkowym z udziałem kobiet z osteoporozą pomenopauzalną. Obserwacje wykazały, że średnie zwiększenie od wartości początkowej BMD w odcinku lędźwiowym kręgosłupa po upływie roku terapii wynosiło 5,1% (95% CI: 4,8, 5,4%) w grupie otrzymującej 70 mg raz na tydzień oraz 5,4% (95% CI: 5,0, 5,8%) w grupie otrzymującej 10 mg na dobę. Podobne wyniki uzyskano dla innych lokalizacji pomiarowych – średnie zwiększenie BMD w szyjce kości udowej wyniosło odpowiednio 2,3% i 2,9%, a w całej kości udowej 2,9% i 3,1% w grupie otrzymującej 70 mg raz na tydzień i w grupie otrzymującej 10 mg na dobę. Obie grupy terapeutyczne wykazywały również porównywalne zwiększenie wartości BMD w pozostałych analizowanych obszarach kośćca.⁴

Badania długookresowe

Wpływ kwasu alendronowego na masę kostną i częstość występowania złamań u kobiet po menopauzie oceniano w dwóch wstępnych badaniach skuteczności o identycznym schemacie (n=994) oraz w badaniu FIT (ang. Fracture Intervention Trial, n=6 459). Wyniki wstępnych badań dotyczących skuteczności wykazały, że średnie zwiększenie gęstości mineralnej kości po zastosowaniu kwasu alendronowego w dawce 10 mg/dobę w porównaniu z placebo po upływie trzech lat terapii wynosiło odpowiednio: 8,8% w kręgosłupie, 5,9% w szyjce kości udowej i 7,8% w krętarzu. Istotne zwiększenie obserwowano również w odniesieniu do wartości BMD całego kośćca. Co szczególnie istotne z klinicznego punktu widzenia, wśród pacjentek leczonych kwasem alendronowym odsetek kobiet, u których wystąpiło jedno lub więcej złamań trzonów kręgów, zmniejszył się o 48% (3,2% w grupie leczonej kwasem alendronowym wobec 6,2% w grupie placebo). W badaniach kontynuacyjnych zaobserwowano dalsze zwiększenie wskaźnika BMD dla kręgosłupa i krętarza, przy utrzymaniu wartości BMD dla szyjki kości udowej i całego kośćca.⁵

Badanie FIT (Fracture Intervention Trial)

Badanie FIT składało się z dwóch badań kontrolowanych placebo z codziennym stosowaniem kwasu alendronowego (5 mg na dobę przez dwa lata i 10 mg na dobę przez dwa lub trzy kolejne lata):⁶

• FIT 1: Trzyletnie badanie obejmujące 2 027 pacjentek z przebytym co najmniej jednym złamaniem kręgosłupa (kompresyjnym) w momencie włączenia do badania. W tym badaniu kwas alendronowy podawany codziennie zmniejszał częstość występowania ≥ 1 nowych złamań kręgów o 47% (7,9% w grupie leczonej kwasem alendronowym w porównaniu z 15,0% w grupie otrzymującej placebo). Ponadto, stwierdzono statystycznie znaczące zmniejszenie występowania złamań szyjki kości udowej (1,1% w porównaniu do 2,2%, zmniejszenie o 51%).⁷
• FIT 2: Czteroletnie badanie obejmujące 4 432 pacjentki z małą masą kostną, ale bez przebytych złamań kręgosłupa w chwili włączenia do badania. Analiza podgrupy kobiet z osteoporozą (37% całkowitej populacji, która spełniała kryteria definicji osteoporozy) wykazała statystycznie znaczącą różnicę dotyczącą częstości występowania złamań szyjki kości udowej (1,0% w grupie leczonej kwasem alendronowym w porównaniu do 2,2% w grupie otrzymującej placebo, zmniejszenie o 56%) oraz występowania ≥ 1 złamań kręgów (2,9% w porównaniu do 5,8%, zmniejszenie o 50%).⁸

Wyniki badań laboratoryjnych

W badaniach klinicznych obserwowano bezobjawowe, łagodne i przemijające zmniejszenie stężenia wapnia i fosforanów w surowicy, odpowiednio u około 18% i 10% pacjentów przyjmujących alendronian w dawce 10 mg/dobę w porównaniu z około 12% i 3% pacjentów przyjmujących placebo. Jednak przypadki znaczącego zmniejszenia stężenia wapnia w surowicy do < 8,0 mg/dl (< 2,0 mmol/l) i stężenia fosforanów w surowicy do ≤ 2,0 mg/dl (≤ 0,65 mmol/l) występowały z podobną częstością w obu grupach terapeutycznych.⁹

Stosowanie u dzieci i młodzieży

Przeprowadzono badania z zastosowaniem alendronianu sodu u niewielkiej liczby pacjentów w wieku poniżej 18 lat z wrodzoną łamliwością kości. Uzyskane wyniki nie są wystarczające, aby uzasadnić stosowanie alendronianu sodu u pacjentów pediatrycznych z wrodzoną łamliwością kości.¹⁰