Właściwości farmakodynamiczne leku Activelle

Activelle jest złożonym produktem leczniczym zawierającym dwie substancje czynne: estradiol (1 mg estradiolu półwodnego) oraz noretysteron (0,5 mg noretysteronu octanu). Lek ten należy do grupy farmakoterapeutycznej określanej jako progestageny i estrogeny, produkty złożone, i został sklasyfikowany kodem ATC: G03FA01.¹

Mechanizm działania substancji czynnych

Estradiol będący substancją czynną w produkcie Activelle to syntetyczny 17β-estradiol, który pod względem chemicznym i biologicznym jest identyczny z ludzkim endogennym estradiolem. Jego głównym zadaniem jest uzupełnienie niedoboru estrogenów u kobiet po menopauzie oraz łagodzenie dolegliwości związanych z tym okresem. Dodatkowo estrogeny pełnią istotną funkcję zapobiegania utracie masy kostnej, która występuje w okresie menopauzy lub po chirurgicznym usunięciu jajników.²

Noretysteronu octan to syntetyczny progestagen, który wykazuje działanie podobne do progesteronu – naturalnego żeńskiego hormonu płciowego. Jego obecność w produkcie jest kluczowa, ponieważ estrogeny wywierają proliferacyjny wpływ na endometrium, co przy stosowaniu monoterapii estrogenowej zwiększa ryzyko hiperplazji i raka endometrium. Dodanie progestagenu znacząco zmniejsza to ryzyko u kobiet z zachowaną macicą.³

Efekty kliniczne i właściwości terapeutyczne

Badania kliniczne z zastosowaniem produktu Activelle wykazały, że dodanie noretysteronu octanu do 17β-estradiolu wzmacnia działanie zmniejszające objawy naczynioruchowe, charakterystyczne dla okresu menopauzy. Co istotne, ustąpienie dolegliwości menopauzalnych następuje stosunkowo szybko, już w ciągu pierwszych kilku tygodni leczenia.⁴

Activelle stosowany jest w ciągłej złożonej hormonalnej terapii zastępczej (HTZ), co pozwala uniknąć krwawienia z odstawienia związanego ze stosowaniem cyklicznej lub sekwencyjnej HTZ. Badania wykazały, że brak miesiączki (niewystępowanie krwawienia i plamienia) obserwowano u 90% pacjentek w okresie 9-12 miesięcy leczenia. W pierwszych trzech miesiącach terapii krwawienie i/lub plamienie zaobserwowano u 27% pacjentek, natomiast w okresie 10-12 miesięcy leczenia odsetek ten spadł do zaledwie 10%.⁵

Wpływ na gęstość mineralną kości

Niedobór estrogenów występujący w okresie menopauzy wiąże się ze zwiększonym obrotem kostnym i utratą masy kostnej. Wpływ estrogenów na gęstość mineralną kości (BMD) jest zależny od dawki. Ochronne działanie przeciw rozwojowi osteoporozy utrzymuje się przez cały okres stosowania hormonalnej terapii zastępczej. Po zaprzestaniu leczenia, utrata masy kostnej wykazuje podobną dynamikę jak u kobiet, które nie były poddane terapii.⁶

Dane pochodzące z badania WHI (Women’s Health Initiative) oraz z metaanalizy innych badań wskazują, że stosowanie zarówno wyłącznie estrogenowej HTZ, jak i złożonej estrogenowo-progestagenowej HTZ u zdrowych kobiet, prowadzi do zmniejszenia ryzyka złamań w obrębie biodra, kręgów oraz innych złamań osteoporotycznych. Hormonalna terapia zastępcza może również zapobiegać złamaniom u kobiet z małą gęstością mineralną kości i/lub z już istniejącą osteoporozą, choć doświadczenie kliniczne w tym zakresie jest ograniczone.⁷

Badania kliniczne dotyczące wpływu na gęstość mineralną kości

Wpływ produktu Activelle na gęstość mineralną kości był przedmiotem dwuletnich randomizowanych, podwójnie zaślepionych badań klinicznych z grupą kontrolną otrzymującą placebo. Badania te przeprowadzono u kobiet w okresie menopauzy. W pierwszym badaniu uczestniczyło 327 kobiet, przy czym 47 z nich stosowało produkt Activelle, a 48 produkt Kliogest (zawierający 2 mg estradiolu i 1 mg noretysteronu octanu). W drugim badaniu wzięło udział 135 kobiet, z czego 46 przyjmowało produkt Activelle. Wszystkie uczestniczki badania otrzymywały uzupełniająco wapń w dawce od 500 do 1000 mg na dobę.⁸

Wyniki badań wykazały, że Activelle znacząco chronił przed utratą gęstości mineralnej kości kręgosłupa w odcinku lędźwiowym, stawu biodrowego, części dystalnej kości promieniowej i całego organizmu w porównaniu z grupą placebo otrzymującą uzupełniająco wapń.⁹

U kobiet we wczesnym okresie po menopauzie (od 1 do 5 lat od ostatniej miesiączki) po dwuletnim stosowaniu produktu Activelle zaobserwowano następujące zmiany gęstości mineralnej kości w stosunku do wartości wyjściowych:

Powyższe wartości przedstawiają średnią ± odchylenie standardowe.¹⁰

Badania wykazały wysoką skuteczność w utrzymaniu lub zwiększeniu gęstości mineralnej kości – odsetek kobiet, u których gęstość mineralna kości została utrzymana lub zwiększyła się w czasie stosowania produktów Activelle i Kliogest, wynosił odpowiednio 87% i 91% po 2 latach leczenia.¹¹

W innym badaniu przeprowadzonym u kobiet po menopauzie, których średnia wieku wynosiła 58 lat, stosowanie produktu Activelle przez okres 2 lat przyniosło następujące rezultaty w zakresie zwiększenia gęstości mineralnej kości:

• kręgosłup w odcinku lędźwiowym: wzrost o 5,9±0,9%
• staw biodrowy: wzrost o 4,2±1,0%
• część dystalna kości promieniowej: wzrost o 2,1±0,6%
• cały organizm: wzrost o 3,7±0,6%

Powyższe dane potwierdzają skuteczność produktu Activelle w zapobieganiu utracie masy kostnej i zwiększaniu gęstości mineralnej kości u kobiet po menopauzie.¹²