Specjalne ostrzeżenia i środki ostrożności dotyczące stosowania kwasu acetylosalicylowego

Poniższe informacje dotyczą stosowania kwasu acetylosalicylowego, ze szczególnym uwzględnieniem produktu leczniczego Acecardin w dawce 75 mg. Należy podkreślić, że znaczna część wymienionych ostrzeżeń odnosi się głównie do dawek konwencjonalnych kwasu acetylosalicylowego (1-3 g/dobę), a prawdopodobieństwo wystąpienia opisanych reakcji jest znacznie mniejsze przy stosowaniu małych dawek produktu.¹

Grupy pacjentów wymagające szczególnej ostrożności

Kwas acetylosalicylowy należy stosować ze szczególną ostrożnością u pacjentów w następujących przypadkach:²

• Ciąża i karmienie piersią – w pierwszym i drugim trymestrze ciąży oraz podczas karmienia piersią
• Nadwrażliwość – u pacjentów z nadwrażliwością na niesteroidowe leki przeciwzapalne (NLPZ) lub inne substancje alergizujące
• Jednoczesne stosowanie innych leków – podczas terapii lekami przeciwzakrzepowymi lub ibuprofenem (który może wpływać na działanie przeciwagregacyjne kwasu acetylosalicylowego)
• Zaburzenia czynności narządów – u pacjentów z zaburzoną czynnością wątroby lub nerek
• Zaburzenia żołądkowo-jelitowe – u pacjentów z chorobą wrzodową lub krwawieniami z przewodu pokarmowego w wywiadzie
• Niedobór enzymów – u pacjentów z niedoborem dehydrogenazy glukozo-6-fosforanowej
• Choroby reumatyczne – u pacjentów z młodzieńczym reumatoidalnym zapaleniem stawów i/lub toczniem układowym oraz zaburzoną czynnością wątroby (ze względu na zwiększoną toksyczność salicylanów) – u tych pacjentów zaleca się kontrolowanie czynności wątroby
• Zaburzenia krwawienia – u pacjentów z krwotokami macicznymi, nadmiernymi krwawieniami miesiączkowymi, podczas stosowania wewnątrzmacicznej wkładki antykoncepcyjnej
• Choroby układu krążenia – w nadciśnieniu tętniczym i niewydolności serca

Nadwrażliwość i reakcje alergiczne

Kwas acetylosalicylowy może być stosowany u pacjentów z nadwrażliwością na NLPZ lub inne substancje alergizujące wyłącznie po dokładnym rozważeniu stosunku ryzyka do korzyści.³

Należy pamiętać, że kwas acetylosalicylowy może powodować skurcz oskrzeli i wywoływać napady astmy lub inne reakcje nadwrażliwości. Czynniki ryzyka tych reakcji obejmują:⁴

• Astmę oskrzelową – pacjenci z tą chorobą są szczególnie narażeni na wystąpienie napadów duszności
• Przewlekłe choroby układu oddechowego – zwiększają ryzyko wystąpienia reakcji nadwrażliwości
• Katar sienny z polipami błony śluzowej nosa – predysponuje do wystąpienia reakcji alergicznych

Ostrzeżenie to odnosi się również do pacjentów wykazujących reakcje alergiczne (np. odczyny skórne, świąd, pokrzywka) na inne substancje.⁵

Produkt leczniczy Acecardin zawiera sodu laurylosiarczan, który rzadko może powodować ciężkie reakcje nadwrażliwości i skurcze oskrzeli.⁶

Zaburzenia krzepnięcia i ryzyko krwawień

U pacjentów ze zwiększoną skłonnością do krwawień (hemofilia, niedobór witaminy K) oraz przyjmujących leki przeciwzakrzepowe (np. pochodne kumaryny lub heparynę – z wyjątkiem leczenia heparyną w małych dawkach) zastosowanie kwasu acetylosalicylowego należy rozważyć, uwzględniając stosunek ryzyka do korzyści.⁷

Kwas acetylosalicylowy, ze względu na działanie przeciwagregacyjne, może powodować wydłużenie czasu krwawienia podczas lub po zabiegach chirurgicznych, włącznie z niewielkimi zabiegami (np. ekstrakcja zęba). Nie należy podawać kwasu acetylosalicylowego na 5 dni przed planowanym zabiegiem chirurgicznym, zwłaszcza okulistycznym i otologicznym.⁸

Zaburzenia przewodu pokarmowego

Należy rozważyć stosowanie produktu leczniczego u pacjentów, u których w wywiadzie stwierdzono owrzodzenie żołądka i/lub dwunastnicy, ponieważ może dojść do uaktywnienia choroby wrzodowej oraz mogą wystąpić krwawienia z przewodu pokarmowego.⁹

Podczas leczenia kwasem acetylosalicylowym nie należy spożywać alkoholu, ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia uszkodzenia błony śluzowej przewodu pokarmowego.¹⁰

Zaburzenia metaboliczne

Kwas acetylosalicylowy, nawet w małych dawkach, hamuje wydalanie kwasu moczowego. U pacjentów ze zmniejszonym wydalaniem kwasu moczowego produkt leczniczy może wywołać napad dny moczanowej.¹¹

Pacjenci w podeszłym wieku

U pacjentów w podeszłym wieku produkt należy stosować szczególnie ostrożnie pod nadzorem lekarza ze względu na zwiększone ryzyko występowania działań niepożądanych w tej grupie pacjentów.¹²

Wpływ na płodność

Istnieją dowody na to, że leki hamujące cyklooksygenazę (syntezę prostaglandyn) mogą powodować zaburzenia płodności u kobiet przez wpływ na owulację. Działanie to jest przemijające i ustępuje po zakończeniu terapii. Takie działanie może wystąpić po podaniu kwasu acetylosalicylowego w dawce ≥ 500 mg/dobę.¹³

Substancje pomocnicze

Produkt leczniczy Acecardin zawiera laktozę jednowodną. Produktu leczniczego nie należy stosować u pacjentów z rzadko występującą dziedziczną nietolerancją galaktozy, brakiem laktazy lub zespołem złego wchłaniania glukozy-galaktozy.¹⁴