Leki w grupie
„szczepionka przeciw grypie”

Szczepionka przeciw grypie to preparat biologiczny, który stymuluje układ odpornościowy do wytworzenia odporności przeciwko wirusowi grypy. Działa poprzez wprowadzenie do organizmu antygenów wirusa grypy (w formie inaktywowanej lub atenuowanej), co powoduje produkcję przeciwciał zapewniających ochronę przed zachorowaniem lub łagodzących przebieg infekcji w przypadku kontaktu z wirusem.

Szczepionki przeciw grypie są aktualizowane co sezon, aby uwzględnić zmieniające się szczepy wirusa zgodnie z zaleceniami WHO. Wyróżniamy kilka typów szczepionek: trójwalentne (chroniące przed trzema szczepami wirusa), czterowalentne (chroniące przed czterema szczepami), inaktywowane (zawierające zabite wirusy), żywe atenuowane (zawierające osłabione wirusy) oraz szczepionki otrzymywane metodami rekombinacji genetycznej.

Najważniejsze dostępne w Polsce szczepionki przeciw grypie to: Vaxigrip Tetra (inaktywowana, czterowalentna), Influvac Tetra (inaktywowana, czterowalentna), Fluarix Tetra (inaktywowana, czterowalentna) oraz Fluenz Tetra (żywa atenuowana, czterowalentna, donosowa). Wszystkie zawierają antygeny szczepów wirusa grypy A (H1N1 i H3N2) oraz wirusa grypy B, zalecanych przez WHO na dany sezon epidemiczny.

Główne zalety stosowania szczepionek przeciw grypie obejmują: znaczące zmniejszenie ryzyka zachorowania na grypę (skuteczność w granicach 40-60% w zależności od sezonu i dopasowania szczepów), łagodniejszy przebieg choroby w przypadku zakażenia, zmniejszenie ryzyka hospitalizacji i powikłań pogrypowych (szczególnie u osób z grup ryzyka), a także ograniczenie transmisji wirusa w populacji (ochrona zbiorowa).

Zagrożenia związane ze stosowaniem szczepionek przeciw grypie są niewielkie, ale obejmują: miejscowe reakcje poszczepienne (bolesność, zaczerwienienie w miejscu wkłucia), przejściowe objawy grypopodobne (gorączka, bóle mięśniowe), rzadko reakcje alergiczne (w tym reakcje anafilaktyczne). Wbrew obiegowym opiniom, szczepionka nie może wywołać grypy, gdyż zawiera jedynie fragmenty wirusa lub inaktywowany/osłabiony wirus.

Ze względu na sposób podania szczepionki przeciw grypie dzielimy na: iniekcyjne (domięśniowe lub podskórne) oraz donosowe (aerozol aplikowany do nosa, dostępny tylko w postaci żywej atenuowanej). Dodatkowo, w zależności od metody produkcji wyróżniamy szczepionki hodowane na zarodkach kurzych oraz nowej generacji – hodowane na liniach komórkowych lub otrzymywane metodami rekombinacji genetycznej, które mogą być stosowane u osób z alergią na białko jaja kurzego.