Leki w grupie
„środek przeczyszczający”
Środki przeczyszczające (laksacyjne) to grupa leków stosowanych w celu przyspieszenia opróżniania jelit, ułatwienia defekacji i złagodzenia zaparć. Działają poprzez zwiększenie częstotliwości wypróżnień oraz zmiękczenie stolca na różne sposoby, w zależności od mechanizmu działania.
Środki przeczyszczające można podzielić na kilka podgrup w zależności od mechanizmu działania: osmotyczne (zwiększają zawartość wody w jelicie), drażniące (stymulują perystaltykę jelit), zmiękczające (ułatwiają przenikanie wody do stolca) oraz pęczniejące (zwiększają objętość mas kałowych).
Do osmotycznych środków przeczyszczających należą: laktuloza (Lactulosum, Duphalac, Normalac), makrogol (Forlax, Fortrans, Movicol), siarczan magnezu (Sal Epsomska) oraz fosforany sodu i potasu (Fleet Phospho-Soda). Działają one poprzez zatrzymywanie wody w świetle jelita, co powoduje rozmiękczenie stolca.
Środki drażniące (kontaktowe) to m.in. bisakodyl (Dulcobis, Dulcolax), sennozydy (Regulax, Senefol, Xenna) oraz pikosulfat sodu (Dulcolax, Laxopol). Stymulują one bezpośrednio zakończenia nerwowe w ścianie jelita, zwiększając perystaltykę.
Do leków zmiękczających stolec zaliczamy dokuzynian sodu (Doxal) oraz płynną parafinę (Parafina ciekła). Te substancje zmniejszają napięcie powierzchniowe i ułatwiają mieszanie się wody z masami kałowymi.
Środki pęczniejące to m.in. metyloceluloza, babka płesznik (Plantago psyllium, Metamucil) oraz otręby pszenne. Zwiększają one objętość mas kałowych poprzez absorpcję wody, co stymuluje perystaltykę i ułatwia przesuwanie treści jelitowej.
Największą zaletą środków przeczyszczających jest ich skuteczność w leczeniu doraźnym zaparć, przygotowaniu do badań diagnostycznych przewodu pokarmowego oraz w sytuacjach, gdy konieczne jest szybkie opróżnienie jelit (np. przed zabiegami operacyjnymi). Niektóre z nich, jak środki pęczniejące, są również bezpieczne w długotrwałym stosowaniu.
Niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem środków przeczyszczających obejmują ryzyko uzależnienia (szczególnie przy długotrwałym stosowaniu środków drażniących), zaburzenia elektrolitowe (zwłaszcza przy stosowaniu środków osmotycznych), uszkodzenie błony śluzowej jelit oraz nasilenie zespołu leniwego jelita. Długotrwałe stosowanie środków przeczyszczających może prowadzić do upośledzenia naturalnych mechanizmów defekacji i pogłębienia problemu zaparć.
Lista leków w tej grupie
-
Parafina ciekła LGO – Płyn doustny – –
Produkt zawiera 100% parafinę ciekłą jako substancję czynną. Jest dostępny w postaci płynu doustnego. Stosowany jest jako środek przeczyszczający w przypadku zaparć. Pomaga ułatwić wypróżnianie poprzez zmiękczenie mas kałowych.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Parafina ciekła – Avena – Płyn doustny i na skórę –
Preparat zawiera parafinę ciekłą, będącą składnikiem o właściwościach przeczyszczających. Stosuje się go doustnie w przypadku zaparć zgodnie z zaleceniami lekarza. Może być również używany zewnętrznie do nacierania skóry. Produkt dostępny jest w formie płynu do stosowania doustnego i miejscowego.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Coloclear – Tabletki – 1500 mg
Preparat zawiera sodu diwodorofosforan jednowodny oraz disodu fosforan bezwodny jako substancje czynne. Stosowany jest do oczyszczenia jelita przed niektórymi badaniami diagnostycznymi, na przykład kolonoskopią. Przeznaczony jest do stosowania u dorosłych osób powyżej 18 roku życia. Dzięki odpowiedniemu składowi wspomaga skuteczne przygotowanie jelit do procedur medycznych.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Moviprep – Proszek do sporządzania roztworu doustnego – –
Produkt leczniczy składa się z dwóch saszetek zawierających m.in. makrogol 3350, sole sodu, potasu oraz kwas askorbowy, które po rozpuszczeniu tworzą roztwór doustny. Substancje aktywne wspomagają oczyszczenie jelita, co jest niezbędne przed zabiegami endoskopowymi lub radiologicznymi układu pokarmowego. Lek stosowany jest u dorosłych w celu skutecznego przygotowania jelita do badań diagnostycznych. Preparat dostępny jest w formie proszku do sporządzania roztworu.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Plenvu – Proszek do sporządzania roztworu doustnego – –
Produkt leczniczy składa się z proszku do sporządzania roztworu doustnego zawierającego makrogol 3350, sole elektrolitowe oraz askorbinian sodu i kwas askorbowy. Preparat jest podawany w dwóch dawkach, każda w formie saszetek z różnymi składnikami, które po rozpuszczeniu tworzą roztwór o ustalonych stężeniach jonów elektrolitów. Stosuje się go u osób dorosłych w celu oczyszczenia jelita przed zabiegami endoskopowymi lub innymi procedurami wymagającymi czystego jelita. Umożliwia skuteczne przygotowanie przewodu pokarmowego do badań diagnostycznych lub zabiegów chirurgicznych.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Parafina ciekła Aflofarm – Płyn doustny – –
Produkt leczniczy zawiera 100 g parafiny ciekłej jako substancję czynną. Jest to płyn doustny przeznaczony do stosowania jako środek przeczyszczający. Lek ten jest wykorzystywany głównie w leczeniu zaparć. Pomaga w złagodzeniu problemów związanych z utrudnionym wypróżnianiem.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
MINGAST – Płyn doustny – –
Produkt leczniczy jest płynem doustnym, którego głównym składnikiem jest parafina ciekła w stężeniu 99,87 g na 100 g preparatu. Preparat stosowany jest jako środek przeczyszczający w przypadku zaparć. Jego działanie polega na ułatwieniu wypróżniania poprzez zmiękczenie mas kałowych. Produkt znajduje zastosowanie w leczeniu okresowych problemów z prawidłowym wypróżnianiem.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku