Leki zawierające w składzie
parafina ciekła

Parafina ciekła (olej parafinowy) to mieszanina wysoko oczyszczonych, nasyconych węglowodorów alifatycznych otrzymywanych z ropy naftowej. Jest substancją o właściwościach obojętnych, niemającą zdolności wchłaniania się z przewodu pokarmowego, co warunkuje jej zastosowanie w medycynie.

Głównym działaniem parafiny ciekłej jest efekt przeczyszczający, osiągany poprzez zmiękczanie mas kałowych i ułatwianie ich przesuwania się przez jelito grube. Parafina powleka ściany jelita, zmniejsza wchłanianie wody z mas kałowych, zwiększa ich objętość i ułatwia defekację. Jest stosowana w zaparciach, szczególnie u pacjentów, u których należy unikać parcia podczas defekacji (np. po operacjach proktologicznych, w żylakach odbytu).

W Polsce dostępne są preparaty zawierające parafinę ciekłą pod nazwami handlowymi: Paraffinum Liquidum (czysty olej parafinowy), Mentolina, Parafina Płynna. Parafina ciekła jest również składnikiem wielu preparatów złożonych, np. emulsji doodbytniczych i czopków przeczyszczających.

Największą zaletą stosowania parafiny ciekłej jest jej mechaniczny sposób działania, który nie powoduje uzależnienia, w przeciwieństwie do niektórych środków przeczyszczających. Jest substancją dobrze tolerowaną, o minimalnych interakcjach z innymi lekami. Może być stosowana doraźnie u pacjentów z okazjonalnymi zaparciami, a także w przypadkach, gdy wskazane jest unikanie wysiłku podczas defekacji.

Stosowanie parafiny ciekłej wiąże się jednak z pewnymi zagrożeniami. Długotrwałe użycie może prowadzić do niedoborów witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A, D, E, K), ponieważ parafina wiąże te witaminy w przewodzie pokarmowym i utrudnia ich wchłanianie. Istnieje również ryzyko lipidowego zapalenia płuc w przypadku aspiracji parafiny do dróg oddechowych, dlatego nie należy jej stosować u pacjentów z zaburzeniami połykania oraz u osób leżących. Przeciwwskazana jest też u pacjentów z niedrożnością jelit oraz w stanach ostrych w obrębie jamy brzusznej.