Właściwości farmakodynamiczne
Parafina ciekła

Parafina ciekła (Paraffinum liquidum), kod ATC A06AA01, jest lekiem przeczyszczającym o działaniu miejscowym w świetle jelita, nieulegającym wchłanianiu z przewodu pokarmowego. Mechanizm jej działania obejmuje powlekanie błony śluzowej jelit warstwą ochronną, hamowanie wchłaniania wody oraz rozmiękczanie mas kałowych, co ułatwia wypróżnianie. Działanie przeczyszczające pojawia się po kilku godzinach od podania, a preparat nie wykazuje działania drażniącego na błonę śluzową jelit, co stanowi istotną przewagę nad innymi środkami przeczyszczającymi. Parafina ciekła jest stosowana w różnych formułach, klasyfikowanych jako leki przeczyszczające osmotyczne lub zmiękczające, w zależności od preparatu (np. MINGAST, Parafina ciekła Aflofarm, Parafina ciekła LGO).

Właściwości farmakodynamiczne parafiny ciekłej

Parafina ciekła (Paraffinum liquidum) jest substancją stosowaną w produktach leczniczych o działaniu przeczyszczającym. Według klasyfikacji farmakoterapeutycznej należy do grupy leków przeczyszczających, podgrupy leków osmotycznych lub zmiękczających, a jej kod ATC to A06AA01.1 2 3

Mechanizm działania

Mechanizm działania parafiny ciekłej opiera się na kilku fundamentalnych właściwościach:

  • Powlekanie wewnętrznej ściany jelita warstwą ochronną 4 5
  • Hamowanie wchłaniania wody w jelitach 6 7
  • Rozmiękczanie mas kałowych 8 9 10 11
  • Ułatwianie wypróżniania 12 13

Profil farmakodynamiczny

Kluczową cechą parafiny ciekłej w aspekcie jej farmakodynamiki jest brak wchłaniania z przewodu pokarmowego, co warunkuje jej działanie miejscowe w świetle jelita. Substancja nie wykazuje działania drażniącego na błonę śluzową jelit, co jest istotną zaletą w porównaniu do niektórych innych środków przeczyszczających.14

Efekt przeczyszczający parafiny ciekłej nie występuje natychmiastowo – działanie pojawia się po upływie kilku godzin od przyjęcia produktu leczniczego, co jest związane z czasem przejścia substancji przez przewód pokarmowy.15

Dodatkowe działanie w produktach złożonych

W niektórych preparatach, jak np. MINGAST, parafina ciekła jest łączona z dodatkowymi składnikami, które wzmagają jej działanie terapeutyczne. W przypadku wspomnianego produktu dodatkowym składnikiem jest olejek mięty pieprzowej, który wykazuje następujące właściwości farmakodynamiczne:

Tabela podsumowująca właściwości farmakodynamiczne

Aspekt farmakodynamiczny Opis działania parafiny ciekłej Występowanie w preparatach
Mechanizm podstawowy Powlekanie błony śluzowej jelit MINGAST, Parafina ciekła Aflofarm, Parafina ciekła LGO, Parafina ciekła – Avena
Wpływ na gospodarkę wodną Hamowanie wchłaniania wody w jelitach Parafina ciekła LGO, Parafina ciekła – Avena
Działanie na masy kałowe Rozmiękczanie mas kałowych MINGAST, Parafina ciekła Aflofarm, Parafina ciekła LGO, Parafina ciekła – Avena
Efekt końcowy Ułatwienie wypróżniania Parafina ciekła LGO, Parafina ciekła – Avena
Czas wystąpienia działania Po kilku godzinach od przyjęcia Parafina ciekła – Avena
Wchłanianie z przewodu pokarmowego Brak wchłaniania Parafina ciekła – Avena
Działanie drażniące Brak działania drażniącego na jelita Parafina ciekła – Avena

Klasyfikacja farmakoterapeutyczna

Parafina ciekła jest klasyfikowana w następujących grupach farmakoterapeutycznych, w zależności od konkretnego produktu leczniczego:

  • Leki przeczyszczające, osmotyczne (MINGAST) 22
  • Leki przeczyszczające (Parafina ciekła Aflofarm) 23
  • Leki przeczyszczające; zmiękczające (Parafina ciekła LGO) 24

Wszystkie preparaty zawierające parafinę ciekłą posiadają jednolity kod ATC: A06AA01, co potwierdza ich wspólną klasyfikację farmakoterapeutyczną.25 26 27

  1. 12.04.2026
  2. www.leksykon.com.pl