Leki w grupie
„preparat do oczyszczania jelita”

Preparaty do oczyszczania jelita to grupa leków stosowanych głównie przed procedurami diagnostycznymi (kolonoskopia, badania radiologiczne jelit) oraz zabiegami chirurgicznymi w obrębie jelita grubego. Ich działanie polega na wywołaniu biegunki, która skutecznie oczyszcza jelito z resztek pokarmowych i zapewnia optymalne warunki do przeprowadzenia badania lub zabiegu.

W zależności od mechanizmu działania, wyróżnia się kilka podgrup preparatów do oczyszczania jelita: osmotyczne (przyciągają wodę do światła jelita), kontaktowe (pobudzają perystaltykę) oraz preparaty wieloelektrolitowe (tzw. przeczyszczające roztwory polietylenoglikolu – PEG).

Najczęściej stosowane preparaty do oczyszczania jelita to: makrogol (polietylenoglikol – PEG) z elektrolitami (Fortrans, Olopeg, Moviprep), pikosulfat sodowy z cytrynianem magnezu (Citrafleet, Picprepare), fosforan sodu (Fleet Phospho-soda) oraz preparaty z senną, bisakodylem czy laktulozy.

Główną zaletą nowoczesnych preparatów oczyszczających jest ich wysoka skuteczność przy jednoczesnym zachowaniu bezpieczeństwa dla pacjenta. Preparaty na bazie PEG nie powodują znaczących zaburzeń gospodarki wodno-elektrolitowej, co jest szczególnie ważne u pacjentów z chorobami współistniejącymi. Nowsze formulacje o zmniejszonej objętości cechują się również lepszą tolerancją i akceptacją przez pacjentów.

Stosowanie preparatów do oczyszczania jelita wiąże się jednak z pewnymi ryzykami. Najpoważniejsze to zaburzenia elektrolitowe (szczególnie w przypadku preparatów fosforanowych), odwodnienie oraz zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej. U pacjentów z chorobami nerek, serca czy wątroby konieczna jest szczególna ostrożność. Rzadziej występują reakcje alergiczne, nudności, wymioty czy bóle brzucha.

Wybór odpowiedniego preparatu powinien być zindywidualizowany i uwzględniać stan kliniczny pacjenta, przyjmowane leki, preferencje pacjenta oraz harmonogram procedury diagnostycznej lub zabiegowej.