Leki w grupie
„analogi wazopresyny”
Analogi wazopresyny to grupa leków naśladujących działanie naturalnego hormonu – wazopresyny (znanej również jako hormon antydiuretyczny, ADH). Substancje te wpływają na gospodarkę wodno-elektrolitową organizmu poprzez zwiększenie reabsorpcji wody w kanalikach nerkowych oraz mogą wykazywać działanie naczynioskurczowe. Mechanizm ich działania polega na oddziaływaniu na receptory wazopresynowe (V1, V2), co prowadzi do zwiększenia zagęszczenia moczu i zmniejszenia jego objętości.
Do najważniejszych analogów wazopresyny należą: desmopresyna (DDAVP), terlipresyna, felypresyna oraz ornipresyna. W Polsce dostępne są preparaty zawierające głównie desmopresynę (Minirin, Nocutil, Desmopressin Teva) oraz terlipresynę (Glypressin). Desmopresyna wykazuje silniejsze działanie antydiuretyczne niż naturalna wazopresyna, przy znacznie słabszym działaniu naczynioskurczowym, co czyni ją bardziej selektywną w działaniu na receptory V2.
Największą zaletą stosowania analogów wazopresyny jest ich skuteczność w leczeniu moczówki prostej pochodzenia ośrodkowego, pierwotnego moczenia nocnego u dzieci i dorosłych oraz w niektórych zaburzeniach krzepnięcia (np. hemofilia A, choroba von Willebranda typu 1). Terlipresyna znajduje zastosowanie w leczeniu krwawień z żylaków przełyku oraz w zespole wątrobowo-nerkowym, dzięki swojemu działaniu obkurczającemu naczynia trzewne.
Niebezpieczeństwa związane ze stosowaniem tej grupy leków obejmują przede wszystkim ryzyko hiponatremii i zatrucia wodnego, szczególnie przy nieodpowiednim dawkowaniu desmopresyny. Mogą wystąpić bóle głowy, nudności, zaburzenia elektrolitowe, a w ciężkich przypadkach – drgawki i śpiączka. Terlipresyna z kolei może powodować niedokrwienie jelit, zaburzenia rytmu serca oraz inne powikłania sercowo-naczyniowe związane z jej działaniem naczynioskurczowym.
Analogi wazopresyny można podzielić na dwie główne podgrupy: selektywne analogi receptora V2 (jak desmopresyna) stosowane głównie w moczówce prostej i moczeniu nocnym oraz nieselektywne analogi (terlipresyna, felypresyna) używane przede wszystkim w sytuacjach wymagających działania naczynioskurczowego, jak krwawienia z przewodu pokarmowego. Ta różnica w selektywności determinuje profil działań niepożądanych oraz wskazania do stosowania poszczególnych leków z tej grupy.
Lista leków w tej grupie
-
Noqturina – Liofilizat doustny – 25 mcg
Produkt zawiera desmopresynę w postaci liofilizatu doustnego o dawce 25 lub 50 mikrogramów. Składnik aktywny to desmopresyny octan, a preparat dostępny jest w formie białych, okrągłych liofilizatów. Stosuje się go w leczeniu objawowym nokturii, czyli częstego oddawania moczu w nocy, spowodowanej idiopatycznym nocnym wielomoczem u dorosłych. Lek pomaga zmniejszyć ilość oddawanego moczu w nocy, poprawiając komfort snu.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku -
Glypressin – Roztwór do wstrzykiwań – 1 mg
Produkt leczniczy zawiera terlipresynę octan jako substancję czynną oraz sód jako składnik pomocniczy. Jest dostępny w postaci przezroczystego roztworu do wstrzykiwań. Stosowany jest głównie w leczeniu krwawienia z żylaków przełyku. Preparat pomaga kontrolować krwawienie poprzez obkurczanie naczyń krwionośnych.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Terlipressin SUN – Roztwór do wstrzykiwań – 0,1 mg/ml
Produkt leczniczy zawiera terlipresynę w postaci terlipresyny octanu, z dodatkiem sodu jako substancji pomocniczej. Jest dostępny jako przezroczysty, bezbarwny roztwór do wstrzykiwań o określonym pH i osmolalności. Stosuje się go w leczeniu krwawienia z żylaków przełyku. Preparat wspomaga kontrolę krwawienia poprzez swoje właściwości farmakologiczne.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynna -
Minirin – Aerozol do nosa – 10 mcg/dawkę donosową
Jest to aerozol do nosa w formie roztworu, zawierający desmopresynę w postaci octanu desmopresyny oraz benzalkoniowy chlorek jako składnik pomocniczy. Substancja czynna działa na nerki, wspomagając zagęszczanie moczu. Lek stosuje się głównie w leczeniu moczówki prostej ośrodkowej. Można go również używać do oceny zdolności nerek do zagęszczania moczu.
Wskazania do stosowaniaSubstancja czynnaKategoria leku